W Dubrowniku obradował szczyt Trójmorza, pierwszy dzień był w całości poświęcony politycznym konsultacjom. Ważnym gościem spotkania był amerykański sekretarz do spraw energii John Wright. Polityk rozmawiał między innymi z prezydentem Polski Karolem Nawrockim.
Jesteśmy gotowi do tego, aby być bramą Północy dla amerykańskiego gazu dla całego regionu - zapowiedział po rozmowach prezydent Polski. Prezydent poinformował, że w ramach ustaleń z partnerami z regionu zostanie zainicjowana szeroka debata na temat powołania banku rozwoju Trójmorza.
Bank Gospodarstwa Krajowego i cztery inne banki rozwoju z regionu Europy Środkowo-Wschodniej podpisały list intencyjny, który zakłada możliwość utworzenia nowego, regionalnego funduszu infrastrukturalnego w ramach Inicjatywy Trójmorza - poinformował we wtorek BGK.
Inicjatywa - jak wynika z komunikatu polskiego banku rozwoju - zakłada co najmniej 2 mld euro inwestycji w infrastrukturę energetyczną, transportową, cyfrową oraz społeczną. Nowym funduszem zarządzać ma Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI), a list intencyjny - poza BGK - podpisały banki z: Chorwacji, Rumunii, Litwy i Słowenii.
Poinformowano, że fundusz miałby rozpocząć działalność w drugiej połowie 2026 roku i inwestować pośrednio - przez portfel funduszy infrastrukturalnych działających w regionie. BGK podkreślił, że postanowienia podpisanego dokumentu są niewiążące prawnie i nie zobowiązują stron do dokonania konkretnych inwestycji.
Nowy fundusz to kolejny krok w rozwoju inicjatywy Trójmorza. Opiera się na sprawdzonym modelu finansowania infrastruktury, który łączy środki publiczne i prywatne oraz pozwala zwiększyć skalę inwestycji ponad granicami państw. Zgodnie z treścią listu, do inicjatywy budowy nowego funduszu mogą dołączyć kolejne instytucje. Łączna wkład inwestorów ma wynieść 250 mln euro, a docelową wielkość funduszu podwoją koinwestycje EFI. BGK określi wartość swojego zaangażowania po dodatkowej analizie i decyzji władz banku - przekazał polski bank w komunikacie.
Państwa tworzące Trójmorze przyjęły na koniec pierwszego dnia obrad wspólną deklarację. Odnotowano w niej między innymi fakt zaproszenia Polski przez USA do grupy państw G-20.
Drugiego dnia większość rozmów skupiła się na sprawach współpracy gospodarczej. najważniejszymi poruszanymi zagadnieniami były energetyka i rozwijanie projektów gwarantujących bezpieczeństwo surowcowe Europie Środkowej.
W chorwackim Dubrowniku pojawił się minister energii Miłosz Motyka. Wziął udział w rozmowach poświęconych miedzy innymi rozwojowi energetyki jądrowej, dywersyfikacji dostaw gazu i roli LNG czy modernizacji sieci przesyłowych. Minister Motyka spotkał się w Dubrowniku z sekretarzem USA ds. energii. Omówiono ważne dla rozwoju tego sektora zagadnienia - przekazał Polskiemu Radiu rzecznik ministra Grzegorz Łaguna.
Wydarzeniem towarzyszącym szczytowi Trójmorza było forum gospodarcze. Polskę reprezentowało pięćdziesięciu biznesmenów z różnych branż - od firm technologicznych, z branży IT aż po spółki z sektora energetycznego i infrastrukturalnego.
Firma Creotech z podwarszawskiego Piaseczna podpisała list intencyjny o współpracy przy budowie konstelacji mikro satelitów dla Europy Środkowej. Dokument podpisało dwanaście firm z sześciu państw. Jeśli wszyscy wywiążą się z podpisanych zobowiązań i znajdą finansowanie na kosmiczny projekt, satelity będą gotowe za dwa, maksymalnie trzy lata.
Liderem projektu jest Creotech, firma z podwarszawskiego Piaseczna, która specjalizuje się w produkcji satelitów. Jej prezes Grzegorz Brona powiedział Polskiemu Radiu, że porozumienie to początek rozmów o pozyskiwaniu pieniędzy i budowie konstelacji. Przekrój firm reprezentujących w dubrowniku polski biznes był zróżnicowany - od przedsiębiorstw technologicznych, przez branżę energetyczną po spółki zajmujące się finansami.
Przedstawiciele władz Chorwacji oraz Bośni i Hercegowiny podpisali także w trackie szczytu we wtorek w Dubrowniku umowę o budowie gazociągu, który ma zmniejszyć zależność energetyczną BiH od Rosji - poinformowali szefowie rządów w Zagrzebiu i Sarajewie.
Gazociąg połączy BiH z chorwacką siecią gazową i terminalem skroplonego gazu ziemnego LNG na wyspie Krk na Adriatyku. Chociaż początkowo planowano, że projekt w BiH będzie realizowany przez spółkę publiczną BH-Gas, ostatecznie to amerykańska spółka AAFS Infrastructure and Energy, założona pod koniec ubiegłego roku, została włączona do realizacji projektu na mocy specjalnej ustawy przyjętej przez Sarajewo.
IAR,PAP/PP