"Historia alternatywna". Andrzej Pilipiuk: mnie się to doskonale pisało

Ostatnia aktualizacja: 12.11.2026 12:20
Ze wszystkich historii, które się nie wydarzyły, ta nie wydarzyła się najbardziej. Polska posiadająca superbroń, bezpieczne granice i potęgę, której mogliby jej pozazdrościć sąsiedzi ze wschodu i zachodu. - "Historia alternatywna" jest o tyle fajna, że można sobie pogdybać, a tych, których się nie lubi, wykończyć na malownicze sposoby - mówił w Dwójce Andrzej Pilipiuk, współautor książki przedstawiającej autorską wizję dziejów Polski, w której wydarzenia XX wieku potoczyły się zupełnie inaczej.
Andrzej Pilipiuk, autor Historii alternatywnej
Andrzej Pilipiuk, autor "Historii alternatywnej"Foto: Damian Klamka/East News

>>> Posłuchaj audycji "Rozmowy po zmroku"

Historia od dawna zajmuje ważne miejsce w twórczości Andrzeja Pilipiuka. Pisarz chętnie sięga po przeszłość, nie stroniąc również od snucia opowieści opartych na alternatywnych wersjach rzeczywistości. Jego najnowsza publikacja – "Historia alternatywna", którą napisał wraz z Andrzejem Dolniakiem – stanowi jednak zupełnie inne podejście do tego tematu.

"Historia alternatywna" - nie tylko dla miłośników historii

- Poprzednio zawsze było to ubrane w beletrystykę, jako tło do różnych przygód, jakiejś fabuły, pokazania bohaterów w działaniu. Ta publikacja jest troszkę inna. Powstała w ten sposób, że wspólnie z panem Andrzejem Dolniakiem organizowaliśmy konwent dla miłośników historii alternatywnej w Zabrzu. I na potrzeby tej imprezy zorganizowaliśmy coś, co miało wyglądać jak podręcznik szkolny ze świata, gdzie Polska wygrała II wojnę światową - wyjaśnił pisarz.

Publikacja ukazała się w niewielkim nakładzie, liczącym zaledwie kilkaset egzemplarzy. Książki rzeczywiście przypominały wydawnictwa naukowe i cieszyły się dużą popularnością, także wśród internautów, którzy docierali do nich w drugim obiegu. Miały nawet pieczęć dopuszczenia przez Ministerstwo Wyznań i Oświecenia Publicznego. - Po kilku latach uznaliśmy, że szkoda chować tę publikację pod sukno. Zainteresowała się nią Fabryka Słów, więc przygotowaliśmy reedycję, w nieco zmienionej szacie graficznej i z innymi zdjęciami - podkreślił Andrzej Pilipiuk.

Czytaj też:

Andrzej Pilipiuk i literacki rewanż na historii

W tej opowieści można odnaleźć nie tylko próbę wyobrażenia sobie innego biegu dziejów, lecz także pewien rodzaj niezgody na rzeczywistość, która stała się naszym udziałem. To również szansa, by na kilka godzin przenieść się do świata, w którym historia potoczyła się inaczej. - Mnie się to doskonale pisało. Tak jak nie lubię hitlerowców i Sowietów, tak mogłem jednym i drugim solidnie nakopać po nerach, przynajmniej na kartach tej książki - żartował Andrzej Pilipiuk.

- Patrząc na naszą historię, można powiedzieć, że mieliśmy straszliwego pecha. To, że nasz kraj przetrwał, jest w ogóle cudem boskim. W XX wieku spadły na nas kolejne katastrofy, które powinny nas pogrzebać. Nie daliśmy się, ale stało się to strasznym kosztem - podkreślił. - Mogę też wyobrazić sobie, jak wyglądałoby moje życie, gdyby mój dziadek zdołał kupić kamienicę w Radomiu, którą planował nabyć tuż przed wojną. Przyszła wojna i wszystko zmiotła, sprowadzając nas z powrotem do poziomu błota, a potem jeszcze w to błoto wdeptując. Historia mojej rodziny nakłada się więc na tragiczną historię kraju, tworząc pewną jedność. I jest we mnie ogromna niezgoda na ten stan rzeczy - opowiadał pisarz.

Polska krajem, który zmienia bieg historii

Punktem wyjścia "Historii alternatywnej" jest końcówka lat 20. XX wieku. To właśnie wtedy zapadają decyzje polityczne i militarne, które mogą wpłynąć na dalszy bieg dziejów. W alternatywnej wizji powstaje Instytut Strategii Wschodniej, związany między innymi z postacią Ferdynanda Antoniego Ossendowskiego. Jego działalność wpisuje się w założenia ruchu prometejskiego, którego celem było osłabienie Rosji poprzez wspieranie dążeń niepodległościowych narodów pozostających pod jej panowaniem.

- Te idee, dotąd obecne raczej w rozważaniach czysto akademickich, przeradzają się w czyn. W Polsce szkoleni są dywersanci, którzy mają poderwać Ukrainę i Rosję do buntu przeciwko Sowietom. Gdy na Ukrainie wybucha wielki głód, koncepcje te doczekują się realizacji. Polska udziela pomocy, podpala tę beczkę prochu, a potem wszystko zaczyna się już konsekwentnie zmieniać - wyjaśnił Andrzej Pilipiuk.

***

Tytuł audycji: Rozmowy po zmroku

Prowadzenie: Jakub Kukla

Gość: Andrzej Pilipiuk (pisarz, współautor książki "Historia alternatywna")

Data emisji: 11.11.2026

Godz. emisji: 21.00

oprac. Anna Myśliwiec

Czytaj także

O konflikcie króla z biskupem Stanisławem, czyli "Śmiały" Elżbiety Cherezińskiej

Ostatnia aktualizacja: 12.11.2025 07:40
Jedenastowieczną Europą wstrząsają konflikty. Kościół pęka, narasta spór między papiestwem a cesarstwem, Czechy, Węgry i Ruś Kijowska pogrążone są w bratobójczych wojnach. W takim świecie piętnastoletni Bolesław po nagłej śmierci ojca zostaje władcą.
rozwiń zwiń
Czytaj także

"Radio ufundowało najlepsze walory Zofii Posmysz". "Pasażerka" w nowym wydaniu

Ostatnia aktualizacja: 05.08.2026 11:51
Dosłownie za kilka dni, na półki księgarń trafi wyjątkowe wydanie "Pasażerki" autorstwa Zofii Posmysz. Będzie to pierwsza publikacja od czasu śmierci pisarki. Co więcej, wydawnictwo zostało wzbogacone o "Pasażerkę z kabiny 45", słuchowisko radiowe będące początkiem jednej z najważniejszych opowieści o doświadczeniu Auschwitz. To właśnie ono stało się kanwą późniejszego scenariusza do filmu Andrzeja Munka.
rozwiń zwiń