Powieści rodem z Bałkanów

Ostatnia aktualizacja: 24.04.2022 13:00
Tym razem z recenzentami Dwójki Piotrem Koftą i Iwoną Rusek sięgnęliśmy po literaturę bośniackiego prozaika, poety i publicysty pochodzenia chorwackiego Miljenko Jergovicia "Nadprzyrodzony wyraz jego rąk" w przekładzie Miłosza Waligórskiego oraz po "Schron przeciwczasowy" Bułgara Georgia Gospodinowa w tłumaczeniu Magdaleny Pytlak.
Okładki książek: Jergović Miljenko Nadprzyrodzony wyraz jego rąk, Georgi Gospodinow Schron przeciwczasowy
Okładki książek: Jergović Miljenko "Nadprzyrodzony wyraz jego rąk”, Georgi Gospodinow "Schron przeciwczasowy"Foto: mat. promocyjne

Bohaterami powieści Miljenko Jergovicia "Nadprzyrodzony wyraz jego rąk" są zamachowcy z Sarajewa – sprawcy czynu, który był bezpośrednią przyczyną wybuchu pierwszej wojny światowej.

Druga połowa dziewiętnastego wieku i początek wieku dwudziestego były na Bałkanach czasem zabójstw politycznych. Na potęgę sztyletowano. Granatami, bombami, strzałami z pistoletu, a nawet z procy zabijano posłów, ministrów, następców tronu i królów. Ktoś taką formę walki politycznej uzna za niedopuszczalną, ktoś inny stwierdzi, że tyranobójstwo bywa cnotą, a bez mordów politycznych nie ma wolnych państw.

Zanim jeden pistolet (w Sarajewie) spowodował wybuch na niewyobrażalną skalę, kręciło się wokół tego pistoletu (synonim słabego uzbrojenia zamachowców) raptem kilku chłopców. Jergović nie wpisuje młodzieńców – bohaterów powieści – w heroiczną wizję dziejów, tylko umieszcza w realiach społeczno-kulturowych (różne narodowości, religie, postawy życiowe itp.) i historycznych (przyjazd arcyksięcia do Sarajewa, sytuacja poszczególnych narodów w imperium Habsburgów) oraz psychologizuje.

***

Gaustyn, bohater powieści "Schron przeciwczasowy" to osobliwy i niestrudzony wynalazca, który wędruje w czasie. Swoją ideę niesienia innym pomocy realizuje w wyjątkowej klinice przeszłości w Szwajcarii, którą zakłada dla osób cierpiących na chorobę Alzheimera. Pacjenci mogą wybierać spośród wszystkich minionych dekad XX wieku, by odnaleźć swoją bezpieczną przestrzeń.

Wkrótce oferowana przez Gaustyna kuracja przyciąga nie tylko chorych, ale także wszystkich tych, którzy chcieliby powrócić do szczęśliwych chwil. Klinika odblokowuje ich wspomnienia, przywracając czas, w którym czuli spokój i spełnienie.

Jednocześnie europejscy przywódcy, chcąc ratować przyszłość świata, organizują ponadnarodowe referendum w sprawie wyboru… wspólnej przeszłości.

(opisy pochodzą od wydawców)

Posłuchaj
30:17 2022_04_24 12_29_48_PR2_Czytelnia.mp3 Powieści rodem z Bałkanów (Czytelnia/Dwójka)

 

***

Tytuł audycji: Czytelnia

Prowadziła: Małgorzata Szymankiewicz

Goście: Iwona Rusek i Piotr Kofta (krytycy literaccy)

Data emisji: 24.04.2022

Godzina emisji: 12.30

Czytaj także

Mark Twain – ojciec amerykańskiej literatury

Ostatnia aktualizacja: 21.04.2022 05:39
"Ojcem amerykańskiej literatury" nazwał go William Faulkner. Z kolei Ernest Hemingway powiedział, że amerykańska literatura rozpoczęła się od opublikowania "Przygód Hucka". Jaki był Mark Twain?
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Humanista to stan umysłu". Podróże Michela Leirisa

Ostatnia aktualizacja: 20.04.2022 05:40
- On był żywiołem, grał na wielu językach jednocześnie. Wprowadził jakąś wyższą regułę, która miesza porządki autobiografii, nauki i sztuki – mówił dr Tomasz Szerszeń o Michelu Leirisie, francuskim poecie, prozaiku i etnografie.
rozwiń zwiń