Nowy program to nie tylko prestiż, ale także konkretne wsparcie m.in. finansowe. Wyróżnione miasta otrzymają możliwość realizacji ambitnych projektów kulturalnych, tworzonych wspólnie z mieszkańcami, instytucjami i środowiskami twórczymi.
Bielsko-Biała, miasto położone u stóp Beskidów, łączy w sobie charakter górskiego kurortu i nowoczesnego ośrodka miejskiego. To ważny punkt na mapie kultury popularnej, głównie za sprawą Studia Filmów Rysunkowych, gdzie powstały takie klasyki animacji jak "Bolek i Lolek" czy "Reksio".
Posłuchaj audycji "Rozmowy po zmroku" >>>
Miasto historii i ukrytych warstw
Bielsko-Biała to miejsce o "pięknej, długiej, zawiłej, splątanej i fascynującej historii" - podkreślają uczestnicy radiowej wyprawy po mieście. Ta historia wciąż jest obecna w jego tkance i jak wskazują, czasem dosłownie ukryta pod powierzchnią.
- Pod rynkiem płynie ciek wodny, który tutaj od zawsze był. W tej chwili, czyli od 120 lat jest przykryty i go w ogóle nie widzimy – opowiadał Jacek Kachel, wskazując, że miasto zbudowane jest na sieci niewidocznych dziś strumieni. - Mamy ponad 38 takich cieków wodnych, które są ukryte w ziemi - dodał.
Spotkanie tradycji i kultur
Bielsko-Biała to także przestrzeń spotkania różnych tradycji i kultur. Choć, jak przypomina historyk, życie dawnych mieszkańców nie zawsze było harmonijne, to potrafili oni działać wspólnie. Symbolem tej współpracy pozostaje Teatr Miejski, zbudowany pod koniec XIX wieku ze składek mieszkańców – niezależnie od wyznania czy pochodzenia. - Zbierano dla sierot. Nie ze wskazaniem, że dla sierot ewangelickich, katolickich czy żydowskich. Zbierano po prostu dla sierot - zaznaczył.
Czytaj także:
Pionierzy nowego modelu kultury
Tytuł Polskiej Stolicy Kultury oznacza dla miasta zarówno prestiż, jak i wyzwanie. - Z jednej strony nie ma się z kim porównywać, z drugiej strony trzeba jakiś poziom wyznaczyć – mówił wiceprezydent Bielska-Białej Adam Ruśniak. - Jesteśmy tu zupełnym pionierem. Nikt tego wcześniej nie robił - dodał. Realizacja programu oznacza dla miasta przede wszystkim intensywną pracę. - To jakaś kwestia nieprzespanych nocy, rezygnacji z urlopów. Jednocześnie daje ogromną satysfakcję i poczucie, że robimy coś zupełnie nowego - podsumował.
Władze miasta podkreślają, że nie chodzi o jednorazowe wydarzenia, a o trwałą zmianę. - Naszym celem (…) jest pokazanie potencjału miasta jako miejsca, w którym mogą dziać się rzeczy duże, innowacyjne, związane z kulturą – wyjaśniła Zofia Obstarczyk z Wydziału Kultury i Promocji.
Kultura jako narzędzie zmiany
W Bielsku-Białej kultura traktowana jest szerzej - jako narzędzie wpływające na życie społeczne, edukację i rozwój miasta. - Dla nas kultura bardzo często jest narzędziem do realizowania innych wyzwań, na przykład społecznych czy ekonomicznych - podkreślił w rozmowie Adam Ruśniak.
Miasto od lat buduje swoją pozycję jako ośrodek innowacji, także w kulturze. Już ponad sto lat temu było pionierem technologii. To tutaj testowano elektryczne tramwaje, gdy w Wiedniu wciąż kursowały tramwaje konne. Dziś podobną rolę odgrywają nowoczesne instytucje, jak prywatna sala koncertowa Cavatina Hall.
Warto zaznaczyć, że Bielsko-Biała to także przestrzeń, w której kultura jest dostępna na co dzień. Przy populacji około 200 tysięcy mieszkańców działa tu aż 14 domów kultury – co stanowi ewenement w skali kraju.
Miasto współtworzone przez mieszkańców
Jednym z najważniejszych założeń programu jest aktywne włączenie mieszkańców w życie kulturalne. To nie tylko odbiorcy wydarzeń, ale ich współtwórcy. - Kiedy mieszkańcy współtworzą tę ofertę z nami, podchodzą do tego zupełnie inaczej niż wtedy, kiedy my im coś narzucamy - podkreśliła Zofia Obstarczyk.
Dobrym przykładem jest "Punkt 11" - przestrzeń eksperymentu i dialogu z mieszkańcami. - Prototypujemy, eksperymentujemy, ale też odpowiadamy na potrzeby mieszkańców na bieżąco - mówiła Ola Tarnawa. - Chcemy, żeby to była przestrzeń przyjazna ludziom, która zachęca do tego, żeby tutaj bywać - dodała.
Energia wspólnoty
Pierwsze miesiące pokazały, że mieszkańcy utożsamiają się z ideą Polskiej Stolicy Kultury. Podczas styczniowej inauguracji tysiące osób wzięły udział we wspólnym polonezie na placu Wojska Polskiego. - Wszyscy chcieli tego poloneza zatańczyć i wszyscy z uśmiechami na ustach uczestniczyli w tym dniu - zaznaczono w rozmowie.
***
Tytuł audycji: Rozmowy po zmroku
Prowadzenie: Jakub Kukla
Data emisji: 7.04.2026
Godz. emisji: 22.30
MKiDN/zch
