"Liceum w Krzemieńcu było perłą odrodzonej Polski"

Ostatnia aktualizacja: 05.04.2018 08:00
- To było ogromne przedsięwzięcie edukacyjne począwszy od szkoły podstawowej, przez liceum po szkoły zawodowe i seminarium nauczycielskie. Szło o odbudowę inteligencji, tej najważniejszej warstwy każdego społeczeństwa – mówiła w Dwójce Bożena Gorska.
Audio
  • Rzeczpospolita Krzemieniecka albo Nowe Ateny Wołyńskie (Spotkania po zmroku/Dwójka)
Krzemieniec
KrzemieniecFoto: Shutterstock/Elzbieta Sekowska

Krzemieniec1200.JPG
Krzemieniec - enklawa Juliusza Słowackiego

W audycji "Spotkania po zmroku" rozmawialiśmy o losach przywróconego do życia rozkazem Marszałka Piłsudskiego słynnego Liceum Krzemienieckiego. Polska szkoła w Krzemieńcu na Wołyniu istniała w latach 1805–1831. Została powołana do życia przez Tadeusza Czackiego i Hugo Kołłątaja. W tamtym okresie była to naukowa i kulturalna stolica Wołynia. W odrodzonej Polsce Liceum Krzemienieckie zostało powołane do życia rozkazem nr 162 z 27 maja 1920 roku, przez samego Marszałka. 

- Od chwili założenia była szkołą demokratyczną. Uczęszczali do niej uczniowie wszystkich stanów, a warunkiem przyjęcia były zdolności. Ich kształcenie umożliwiały stypendia. Tak jak biblioteka i wydawnictwo Ossolineum czy muzeum Czartoryskiej, szkoła w Krzemieńcu miało służyć zachowaniu ciągłości narodowej. I w tym duchu została odbudowana po odzyskaniu przez Polskę niepodległości - mówiła autorka książki  "Rzeczpospolita Krzemieniecka albo Nowe Ateny Wołyńskie".

Okładka książki  "Rzeczpospolita Krzemieniecka albo Nowe Ateny Wołyńskie" 

Rozkazowi nr 162 towarzyszył rozkaz nr 163 przekazujący majętności, które do upadku powstania listopadowego pracowały na rzecz Liceum Wołyńskiego - Liceum Krzemienieckiemu. Dzięki temu potężnemu oparciu finansowemu nawet Wielki Kryzys nie doprowadził do upadku szkoły.

- Odrodzone liceum posiadające ogromne zaplecze materialne miało też niezwykłe prawa – nie podlegało kuratorium oświaty tylko bezpośrednio ministrowi edukacji. Dzięki temu możliwe było wprowadzanie wszelkich innowacji i liceum prowadziło zajęcia według własnych, autorskich programów – przypomniała Bożena Gorska dodając, że dzięki liceum, Krzemieniec liczący niespełna 40 tysięcy mieszkańców, stał się centrum kulturalnym całego Wołynia.

W jaki sposób organizowano pracę odrodzonej szkoły? Jak i dzięki komu powstała bogata biblioteka naukowa liceum i dla kogo była dostępna? Jakie miasto było głównym rywalem Krzemieńca w walce o palmę pierwszeństwa? O tym w nagraniu audycji.

***

Tytuł audycji: Spotkania po zmroku 

Prowadzi: Anna Lisiecka

Gość: Bożena Gorska (autorka książki "Rzeczpospolita Krzemieniecka albo Nowe Ateny Wołyńskie")

Data emisji: 4.04.2018

Godzina emisji: 21.30 

mko/pg

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Tadeusz Czacki - twórca Liceum Krzemienieckiego

Ostatnia aktualizacja: 28.08.2020 05:03
- Z małego miasteczka na Kresach Wschodnich uczynił miasto-szkołę, skupiając w "Wołyńskich Atenach" całe polskie życie umysłowe i kulturalne Podola, Wołynia i Ukrainy – mówił na antenie Polskiego Radia prof. Andrzej Notkowski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Irena Sandecka, bohaterka z Wołynia

Ostatnia aktualizacja: 26.09.2016 23:00
Reportaż pt. "Elementarz krzemieniecki" o nauczycielce z Krzemieńca, cenionej i przez Polaków, i przez Ukraińców.
rozwiń zwiń