Monteverdi i jego "Powrót Ulissesa" na scenie Polskiej Opery Królewskiej

Ostatnia aktualizacja: 17.11.2026 14:02
- Nie byłbym sobą, gdybym nie przeanalizował tego dzieła na wylot i nie zastanowił się, czy jestem w stanie je zrealizować i zaproponować coś ciekawego. W chwili, w której czuję, że utwór ze mną rezonuje, dotyka mnie osobiście i pobudza moją wyobraźnię, wiem, że to właściwy wybór. Tak wyglądał naturalny proces dochodzenia do premiery tego spektaklu - mówił na temat "Powrotu Ulissesa do ojczyzny" Robert Bondara.
Tancerz, choreograf, reżyser i pedagog Robert Bondara
Tancerz, choreograf, reżyser i pedagog Robert BondaraFoto: Jan Bogacz/TVP/East News

Wysłuchaj rozmowy w audycji "Wybieram Dwójkę"<<<

Powrót do domu po latach nieobecności nie musi oznaczać powrotu do dawnego życia. Ulisses, bohater opery Claudia Monteverdiego, wraca z wojny i długiej wędrówki do ojczyzny, ale zastaje rzeczywistość, która zdążyła się zmienić. Nowa inscenizacja "Powrotu Ulissesa do ojczyzny" będzie miała premierę w piątek 20 listopada w Teatrze Królewskim w Starej Oranżerii. 

Wielowymiarowa postać Ulissesa

Tenor Aleksander Rewiński, który wcieli się w rolę Ulissesa, podkreślił, że w spektaklu będzie wiele elementów ruchowych, stanowiących uzupełnienie partii śpiewanych.
- Dla mnie to element, który bardzo porządkuje całość. Dzięki temu wszystko wygląda pod względem estetycznym bardzo czysto, a ruch w dużym stopniu pomaga śpiewaniu. Nie jest wprowadzany wbrew naszym wokalnym wymaganiom. Osobiście czuję się dzięki temu bardzo zainspirowany - zaznaczył śpiewak.

- Zazwyczaj przypada mi w udziale wiele postaci komediowych i charakterystycznych. W tym przypadku miałem więc do czynienia z nieco twardszym orzechem do zgryzienia. Ulisses to heros, postać bardzo uniwersalna. Jest archetypem homo viator, człowiekiem w drodze, wędrowcem. Ma przy tym wiele bardzo ludzkich cech: jest ojcem, wiernym mężem, ale też człowiekiem kruchym, który doświadcza zwątpienia. To wielowymiarowa postać, którą trzeba było dobrze przemyśleć i zbudować - dodał artysta w rozmowie z Moniką Zając.


Czytaj także:

Powrót do domu, który już nie jest taki sam

Tytułowy bohater jest mocno doświadczony przez los, a może nawet nieco złamany. - Za każdym razem, kiedy realizuję spektakl, zastanawiam się, jak sam czułbym się w podobnej sytuacji. Ulisses jest człowiekiem bardzo doświadczonym – przez wojnę, długą nieobecność w domu, a także przez rozterki i rozmyślania związane z powrotem - mówił Robert Bondara.

- Staram się wczuć w to, co mógłbym odczuwać w takim momencie, kiedy po tak długim czasie wracam do domu z ogromnym bagażem doświadczeń. Wracam do domu swoich wspomnień, ale to już nie jest ten sam dom. Ja również jestem innym człowiekiem, bo po wszystkim, co przeżyłem, nie mogę pozostać taki sam. Odnalezienie tej postaci w tak specyficznej sytuacji było dla mnie niezwykle interesujące. Stawiałem sobie pytanie, czy Ulisses w ogóle jest w stanie wrócić do domu - dodał reżyser spektaklu.


Monteverdi bez wokalnych skrótów

"Powrót Ulissesa do ojczyzny" to dzieło reprezentujące późną fazę twórczości Monteverdiego, stawiające przed śpiewakami bardzo specyficzne wyzwania.

- Kiedy po raz pierwszy uczyłem się partii Monteverdiego, miałem wrażenie, że zawodzą moje zdolności pamięciowe. Jest tam bardzo dużo tekstu, a wszystko w dużej mierze opiera się na recytatywie. Zasadnicza część muzyki bazuje na tekście - mówił Aleksander Rewiński.

- Miałem wrażenie, że uczę się bardzo konkretnej kwestii teatralnej, takiej jak w spektaklu dramatycznym. Z perspektywy śpiewaka jest to z pewnością odczuwalne: tutaj po prostu nie ma skrótów. Trzeba wiedzieć, o czym się śpiewa i co się śpiewa, a później jeszcze nadać temu lekkość. Recytatywy mają bowiem subtelną rytmizację, która zmienia się również w zależności od emocji danej postaci - zaznaczył artysta.


Ponadczasowa historia bliska współczesnemu widzowi

Robert Bondara zaznaczył, że zadawał sobie pytanie, czy współczesni widzowie oglądający "Powrót Ulissesa do ojczyzny" na scenie będą w stanie znaleźć coś, co będzie korespondowało z ich doświadczeniami i wrażliwością. To dla niego istotny, podstawowy czynnik.

- Nie mam potrzeby uwspółcześniania spektakli na siłę. Nie jestem też reżyserem, którego głównym celem byłoby rekonstruowanie ich z historycznego punktu widzenia, tak jak były realizowane wcześniej. Staram się natomiast nadać im pewien wymiar uniwersalności, skoncentrować się na tych pierwiastkach, które są ponadczasowe i mogą dotrzeć do współczesnego widza - powiedział.

- Mam nadzieję, że będziemy w stanie odnieść to, co zobaczymy na scenie, do własnych doświadczeń i codziennego życia. Wspominaliśmy już o wojnie, z którą mierzy się Ulisses. To doświadczenie jest nam niezwykle bliskie ze względu na to, co dzieje się obecnie na świecie. Ale również powroty po długiej nieobecności są czymś, czego doświadczamy. Zmienia się człowiek, zmienia się sposób, w jaki po latach patrzymy sobie w oczy - i w lustro - stwierdził gość audycji.

***

Tytuł audycji: Wybieram Dwójkę

Prowadzenie: Monika Zając

Goście: Robert Bondara (reżyser), Aleksander Rewiński (tenor)

Data emisji: 17.11.2026

Godz. emisji: 16.30

Opracowanie: Oskar Łapeta

Czytaj także

Harrer i muzyka dworu Augusta III na otwarcie Festiwalu In Tempore Regum

Ostatnia aktualizacja: 23.09.2026 18:06
- Dziesiąty sezon Polskiej Opery Królewskiej to mały jubileusz. Dużo przed nami. W czwartek startuje Festiwal In Tempore Regum. To już czwarta edycja festiwalu organizowanego w cyklu dwuletnim. Pozostajemy wierni jego idei – prezentujemy szeroko rozumianą muzykę dworską. Myślę, że przygotowaliśmy wiele bardzo ciekawych propozycji - mówiła w Dwójce dyrektorka Polskiej Opery Królewskiej Magdalena Kaczorowska.
rozwiń zwiń