"Lewa wolna". Dzieje wojny polsko-bolszewickiej roku 1920

Ostatnia aktualizacja: 14.06.2022 19:00
W audycji przypominamy fragmenty powieści, wydanej po raz pierwszy w roku 1965 przez londyńskie wydawnictwo Krąg. To swoisty eksperyment, w którym autor do narracji literackiej wprowadza fragmenty archiwalnych dokumentów, pozwalając niejako zajrzeć za kulisy wydarzeń frontowych. Czyta Jerzy Radziwiłowicz.
Jerzy Radziwiłowicz
Jerzy RadziwiłowiczFoto: Grzegorz Śledź/PR

"Lewa wolna" to rozkaz przekazywany z szeregu do szeregu w kolumnie marszowej, aby dać drogę innej kolumnie. Użyte w tytule powieści Józefa Mackiewicza słowa mogą oznaczać "oddanie drogi" bolszewizmowi. "Lewa wolna" łączy fikcję powieściową z autentycznymi wydarzeniami okresu wojny polsko-bolszewickiej. Akcja toczy się po jednej i po drugiej stronie.

Mackiewicz miał niespełna 17 lat, gdy poszedł na tę wojnę jako ochotnik. Dwa lata służył w kawalerii. Po stronie polskiej walczyli też Kozacy kubańscy i ochotnicy rosyjscy. Zetknięcie się z nimi miało wpływ na późniejszą twórczość i poglądy polityczne pisarza.

Czytaj także:

Józef Mackiewicz urodził się 1 kwietnia 1902 roku w Petersburgu w polskiej rodzinie szlacheckiej. W roku 1907 przenieśli się do Wilna, gdzie trzy lata później Józef rozpoczął naukę w gimnazjum. Pracę dziennikarską rozpoczął na początku lat 20., kiedy to zaczął publikować pierwsze artykuły w wileńskim dzienniku "Słowo". Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, był zagorzałym przeciwnikiem Sowietów. Kiedy w roku 1939 wkroczyli do Wilna, uciekł do Kowna. Podczas II wojny światowej jego losy były dramatyczne.

Na przełomie lat 1942/1943 sąd specjalny Armii Krajowej skazał go na karę śmierci za kolaborację z Niemcami. Sergiusz Piasecki odmówił jednak wykonania wyroku, a ppłk Aleksander Krzyżanowski, komendant Okręgu Wileńskiego, zdecydował o jego uniewinnieniu. Mackiewicz brał udział w ekshumacji polskich oficerów w Katyniu. Kiedy Armia Czerwona znów wkroczyła do Polski, raz jeszcze opuścił Wilno, a następnie przez Warszawę, Kraków, Wiedeń, Rzym wyjechał do Londynu.

Od roku 1955 mieszkał w Monachium. Tam zmarł, 31 stycznia 1985 roku. Decyzją Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej rok 2022 ustanowiono Rokiem Józefa Mackiewicza. I choć pamięć o nim wraca, to wciąż wiemy o nim zbyt mało.


Posłuchaj
14:05 Dwójka Książka do słuchania lewa wolna 26.05.2022.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 1. (Książka do słuchania/Dwójka)

13:43 Dwójka Książka do słuchania lewa wolna 27.05.2022.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 2. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:31 Dwójka Książka do słuchania lewa wolna 30.05.2022.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 3. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:37 Dwójka Książka do słuchania lewa wolna 31.05.2022.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 4. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:12 Dwójka Książka do słuchania lewa wolna 1.06.2022.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 5. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:32 Książka do słuchania 2.06.2022.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 6. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:37 2022_06_03 19_16_44_PR2_Ksiazka_do_sluchania.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 7. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:30 Dwójka Książka do słuchania 6.06.2022 lewa wolna 8.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 8. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:45 Książka do słuchania 7.06.2022.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 9. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:57 Książka do słuchania 8.06.2022.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 10. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:24 2022_06_09 19_16_28_PR2_Ksiazka_do_skuchania.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 11. (Książka do słuchania/Dwójka)

15:20 Dwójka Książka do słuchania 10.06.2022 lewa wolna-12.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 12. (Książka do słuchania/Dwójka)

13:28 Dwojka_Ksiazka_do_sluchania 2022_06_13-19-14-48.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 13. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:39 Książka do słuchania 14.06.2022.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 14. (Książka do słuchania/Dwójka)

12:25 Książka do słuchania Dwójka 15 czerwiec 2022 19_17_01.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 15. (Książka do słuchania/Dwójka)

15:16 Dwójka Książka do słuchania 16.06 lewa wolna 16.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 16. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:57 Książka do słuchania Dwójka 17 czerwiec 2022 19_16_10.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 17. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:32 Książka do słuchania Dwójka 20 czerwiec 2022 19_15_16.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 18. (Książka do słuchania/Dwójka)

15:16 Dwójka lewa wolna 19.06.2022.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 19. (Książka do słuchania/Dwójka)

13:46 Książka do słuchania Dwójka 22 czerwiec 2022 19_15_13.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 20. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:19 Dwójka Książka do słuchania 23.06.2022 lewa wolna 21.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 21. (Książka do słuchania/Dwójka)

14:53 Dwojka_Ksiazka_do_sluchania 2022_06_24-19-15-04.mp3 Józef Mackiewicz "Lewa wolna", czyta Jerzy Radziwiłowicz - fragm. 22. (Książka do słuchania/Dwójka)

        

***

Na audycję "Książka do słuchania" zapraszamy w dni powszednie w godz. 19.15-19.30. Pierwszy odcinek - 26 maja br.

Czytaj także

"Jedynie prawda jest ciekawa". 120. rocznica urodzin Józefa Mackiewicza

Ostatnia aktualizacja: 01.04.2022 20:53
W związku z przypadająca 120. rocznicą urodzin Józefa Mackiewicza w miejscu pochówku przy przy kościele św. Andrzeja Boboli, zostały złożone kwiaty w imieniu prezydenta Andrzeja Dudy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Warstwy ciał jedne na drugich". Mackiewicz i Goetel o poszukiwaniu prawdy o Katyniu

Ostatnia aktualizacja: 13.04.2022 05:44
"Jeden, dwa, trzy trupy ludzkie robią już ciężkie i przygniatające wrażenie. Proszę sobie wyobrazić ich tysiące, tysiące, i wszystkie w mundurach oficerów polskich..." – pisał o ekshumacjach przeprowadzanych wiosną 1943 roku w Katyniu Józef Mackiewicz. Dziś obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej​.
rozwiń zwiń