Polskie Radio
Section05

komunizm

Cmentarz Powstańców Warszawy. Sto tysięcy nieznanych imion

29 listopada 1945 roku otwarto na warszawskiej Woli cmentarz, który stał się przede wszystkim miejscem pochówku cywilnych ofiar Powstania Warszawskiego, a także żołnierzy Armii Krajowej. To szczególne miejsce - największa nekropolia Powstania Warszawskiego - skrywa prochy ponad stu czterech tysięcy ludzi. Większość z nich pozostaje bezimienna.
Zobacz więcej na temat:  Powstanie Warszawskie II wojna światowa Warszawa Armia Krajowa

Mirosław Chojecki - współzałożyciel KOR cz. 2

Wspominamy Mirosława Chojeckiego, który w latach 70. XX wieku współtworzył Komitet Obrony Robotników, a w 1977 roku Niezależną Oficynę Wydawniczą – pierwsze w bloku wschodnim niezależne wydawnictwo publikujące książki zakazane przez cenzurę. Dzięki Chojeckiemu i jego współpracownikom ukazały się w drugim obiegu dzieła Miłosza, Herlinga-Grudzińskiego, Orwella, Kołakowskiego. Drukowano w prywatnych mieszkaniach, piwnicach, przy pomocy prymitywnych powielaczy, ryzykując zatrzymanie. Sam Chojecki przesiedział w wiezieniu w sumie pięć miesięcy. Uwolniono go tuż przed wybuchem sierpniowych strajków. Po wprowadzeniu stanu wojennego działał na emigracji, m.in. w Paryżu, współorganizując pomoc dla opozycji w kraju.
Zobacz więcej na temat:  Mirosław Chojecki Solidarność Komitet Obrony Robotników PRL stan wojenny

44 lata temu wybuchł strajk w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej

25 listopada 1981 roku rozpoczął się strajk okupacyjny w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej w Warszawie. Uformował się komitet strajkowy, który zgłosił gotowość podjęcia rozmów z Komisją Międzyresortową. Rozmowy zostały jednak zawieszone, a Minister Spraw Wewnętrznych podjął decyzję o użyciu sił porządkowych do rozwiązania konfliktu. Władze przewidywały, że strajkujący będą stawiać czynny opór.
Zobacz więcej na temat:  strajki PRL Wojciech Jaruzelski Czesław Kiszczak Solidarność

Roman Zimand. Od piewcy komunizmu do zagorzałego antykomunisty

"Mentalnie znalazł się nie tylko poza takim czy innym «wypaczeniem» komunizmu, ale w ogóle poza komunizmem. Jego zerwanie miało charakter bezapelacyjny i było pozbawione wszelkich niedomówień, zamąceń czy dwuznaczności" – pisał o Romanie Zimandzie teoretyk literatury i krytyk literacki prof. Janusz Sławiński.
Zobacz więcej na temat:  Roman Zimand PRL Poznań 1956 Władysław Gomułka odwilż 1956 Jan Olszewski marzec 1968 sierpień 80 opozycja demokratyczna stan wojenny literatura okrągły stół drugi obieg

"Pokojowa przyszłość dla naszych narodów". Polsko-niemieckie pojednanie w Krzyżowej

12 listopada 1989 roku odbyła się polsko-niemiecka msza pojednania. - Odejdźmy od ołtarza w kierunku dobrej, pokojowej, błogosławionej przez Boga przyszłości dla naszych narodów, dla narodu polskiego i niemieckiego, dla nas wszystkich w Europie - mówił niemiecki kanclerz Helmut Kohl podczas mszy świętej w Krzyżowej, dwa dni po upadku muru berlińskiego.
Zobacz więcej na temat:  Europa Helmut Kohl Niemcy Tadeusz Mazowiecki mur berliński

Ojciec chrzestny "Czasu apokalipsy". Portret Chrisa Niedenthala

Chris Niedenthal urodził się w rodzinie polskich emigrantów w Londynie, ale to Warszawa jest jego domem. Właśnie tu zrobił ikoniczne zdjęcie okresu stanu wojennego "Czas apokalipsy", które przeszło do historii. W swoim portfolio ma też portrety dyktatorów Nicolae Ceausescu i Janosa Kadara, za to drugie otrzymał World Press Photo. Niedenthal jako pierwszy zagraniczny fotograf był podczas strajku w Stoczni Gdańskiej. Towarzyszył Lechowi Wałęsie i Vaclavovi Havlovi. Pracował dla największych, Time'a i Newsweeka. Zrobił setki tysięcy zdjęć, które stanowią prześmiewczy, choć przeważnie ponory zapis historii PRL i schyłku komunizmu. W szczerej rozmowie z Remigiuszem Grzelą opowiada o swojej życiowej drodze.
Zobacz więcej na temat:  chris niedenthal fotografia foto PRL Lech Wałęsa Vaclav Havel

Svens Kuzmins: "Chochma", powieść o łotewskiej transformacji, szalonej ciotce i sosie przemycanym z Polski

Przenosimy się do Teatru Starego w Lublinie na spotkanie z łotewskim pisarzem Svensem Kuzminsem, autorem powieści "Chochma". Kuzmins opowiada o swoim procesie twórczym, inspiracjach i postaciach z książki, które odzwierciedlają rozmaite życiowe doświadczenia Łotyszy. Nie unika uniwersalnych tematów, jak radzenie sobie z egzystencjalnym lękiem oraz wpływu transformacji na życie obywateli byłego bloku wschodniego. Rozmowa obejmuje wspomnienia z czasów transformacji i upadku komunizmu w Łotwie, analogie do polskich realiów lat 90. XX wieku i refleksje nad zmianami społecznymi i gospodarczymi tamtego okresu.  Rok 1992 w Chochmie, nadmorskim kurorcie na zachodzie Łotwy. Na placu Akacjowym zbierają się wszyscy mieszkańcy, by obejrzeć, jak z piedestału jest strącany pomnik Lenina...
Zobacz więcej na temat:  książki Łotwa

TYLKO U NAS Ksiądz Jerzy Popiełuszko. Pogrzeb pod specjalnym nadzorem

Ksiądz Jerzy Popiełuszko był wrogiem dla komunistycznej władzy zarówno za swojego życia, jak i po męczeńskiej śmierci. Kiedy prymas Polski kardynał Józef Glemp zdecydował, że kapelan Solidarności zostanie pochowany obok kościoła św. Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu 3 listopada 1984 roku, bezpieka podjęła nadzwyczajne środki bezpieczeństwa.
Zobacz więcej na temat:  Jerzy Popiełuszko PRL Solidarność Czesław Kiszczak Grzegorz Przemyk stan wojenny Kościół katolicki