"IQ". Opera, której bohaterem jest... test na inteligencję

Ostatnia aktualizacja: 06.02.2026 17:52
W krakowskiej Cricotece, w ramach festiwalu Opera Rara, zostanie zaprezentowana ośmioaktowa opera niemieckiego kompozytora Enno Poppego pt. "IQ". Jej bohaterem jest test na inteligencję. - Całość stawia pytanie o to, kto tak naprawdę ustala normy i standardy. Powstaje w ten sposób niezwykłe, operowe laboratorium - zapowiadają twórcy.
Zespół Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble wykona operę IQ autorstwa niemieckiego kompozytora Enno Poppego
Zespół Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble wykona operę "IQ" autorstwa niemieckiego kompozytora Enno PoppegoFoto: Mat. pras. / M Moskwa

Posłuchaj audycji "Wybieram Dwójkę" >>>

Cricoteka w Krakowie przez kilka dni lutego stanie się przestrzenią spotkania muzyki współczesnej z konceptualnym teatrem operowym. W ramach festiwalu Opera Rara zaprezentowana zostanie ośmioaktowa opera "IQ" autorstwa niemieckiego kompozytora Enno Poppego – dzieło nietypowe, bo jego głównym bohaterem jest… test na inteligencję. Poppe przekuwa abstrakcyjne pojęcie mierzenia ludzkiego umysłu w muzyczną opowieść o poznaniu, systemach oceny i granicach racjonalności.

"IQ", czyli opera jak eksperyment

Spektakl z librettem Marcela Beyera przygląda się rzeczywistości, w której człowiek od pierwszych chwil życia poddawany jest nieustannej obserwacji i ocenie. Dźwięki urządzeń, język nauki oraz procedury badawcze tworzą szczelną strukturę, do której wciągnięci zostają zarówno wykonawcy, jak i publiczność – wszyscy funkcjonują tu jak uczestnicy precyzyjnego eksperymentu.

- To opera bardzo ciekawie przemyślana muzycznie. Kiedy przyglądałam się partyturze, od razu stało się dla mnie jasne, że kompozytor miał niezwykle silną wizję sceniczną, a libretta są ściśle powiązane z muzyką. A jak ta muzyka wygląda? Opera "IQ" – czyli iloraz inteligencji – w podtytule określona jest jako "bateria ośmiu testów", bo składa się z ośmiu części, a każda skonstruowana jak kolejny test na inteligencję - tłumaczyła dyrygentka Lilianna Krych.

Czytaj też:

Sceniczne laboratorium dźwięków biurowych

W operze "IQ" szczególną rolę odgrywają… przedmioty codziennego użytku. Niszczarka do papieru, gumki, odgłosy komputerów i dźwięki liczenia stają się elementami partytury, współtworzącymi warstwę dźwiękową spektaklu. Efekt przypomina zarówno komputerowe obliczenia, jak i analogowe doświadczenie rozwiązywania testu – popełniania błędów, poprawiania, ścierania.

- Wszystko to słychać w warstwie dźwiękowej – zarówno u asystentów, którzy pomagają realizować test, jak i wśród uczestników, czyli dwójki śpiewaków. W pewnym momencie uczestnikami stają się także muzycy: część pozostaje w orkiestronie, a część wychodzi na scenę i włącza się w badanie. Role nie są jednak stałe – zmieniają się w trakcie spektaklu - podkreśliła dyrygentka.

Na scenie wystąpią Anna Zawisza (sopran), Maciej Straburzyński (baryton) oraz Marta Wryk (mezzosopran), którym towarzyszyć będzie Spółdzielnia Muzyczna pod kierownictwem Lilianny Krych. Operę będzie można zobaczyć 6, 7 i 8 lutego.

***

Tytuł audycji: Wybieram Dwójkę

Prowadzenie: Adam Suprynowicz

Gość: Lilianna Krych (dyrygentka)

Data emisji: 6.02.2026

Godz. emisji: 16.30

Czytaj także

Od "Lśnienia" po operę. Wystawowe plany Zamku Królewskiego w Warszawie na 2026 rok

Ostatnia aktualizacja: 19.01.2026 18:41
Rok 2026 Zamek Królewski w Warszawie otwiera wystawą "Łukasz Stokłosa. Lśnienie". Dwadzieścia dziewięć obrazów sztuki współczesnej włączonych w główny ciąg zwiedzania – w przestrzeń, która zwykle nie gości ekspozycji czasowych – zapowiada odważne otwarcie sezonu. To jednak dopiero początek: w planach są także wystawy przypominające o operowej historii Zamku oraz ekspozycja poświęcona polskiej tradycji i szczególnemu przywiązaniu do zamków jako symboli kultury i tożsamości.
rozwiń zwiń