Kina, biblioteki, zabytki. NCK zbadało, jak uczestniczymy w kulturze

Ostatnia aktualizacja: 25.09.2026 11:47
Jakie miejsca odwiedzamy najczęściej? Czy spotykamy się z kulturą solo czy w towarzystwie, w przestrzeni publicznej czy jednak w domu? Czy jesteśmy otwarci na nowe doświadczenia i skąd czerpiemy inspirację? Odpowiedzi na te pytania dostarczyły badania przeprowadzone przez Narodowe Centrum Kultury. W "Poranku Dwójki" przyjrzeliśmy się wynikom raportu "Aktywność kulturalna Polaków w 2025 r.".
Kino letnie na Okolu w Bydgoszczy. Wspólne oglądanie filmów to preferowana aktywność Polek i Polaków wg raportu z badań NCK
Kino letnie na Okolu w Bydgoszczy. Wspólne oglądanie filmów to preferowana aktywność Polek i Polaków wg raportu z badań NCKFoto: Dariusz Bloch/Polska Press/East News

Według raportu z badań Narodowego Centrum Kultury, przeprowadzonych jesienią ubiegłego roku na reprezentatywnej grupie 1000 Polek i Polaków, niemal 9 na 10 badanych podjęło przynajmniej jeden rodzaj publicznej aktywności kulturalnej. W rankingu ulubionych zajęć zwyciężyły: wyjście do kina, wizyta w bibliotece i zwiedzanie obiektów historycznych.

Kultura przed, w trakcie i po pandemii – jakie zmiany zaobserwowano?

Grażyna Pol, kierowniczka Działu Badań i Analiz NCK wyjaśniła, że pojęcie "aktywności kulturalnej" cechują bardzo płynne granice. – To uczestnictwo w kulturze ma bardzo szerokie definicje. Możemy mówić o uczestnictwie instytucjonalnym, kiedy skupiamy się na wyjściu poza sferę prywatną i jakimś rodzaju publicznego uczestnictwa – to właśnie wyjście do kina, czy do opery, czy na koncert muzyki poważnej – ale równie ważne i coraz bardziej widoczne są też prywatne formy uczestnictwa, takie jak słuchanie muzyki dla przyjemności czy choćby przeglądanie prasy – wyjaśniała analityczka w "Poranku Dwójki".

Na podstawie danych zebranych w badaniach od 2019 roku możliwe jest prześledzenie zmian w aktywności kulturalnej na przestrzeni okresu, w którym mierzyliśmy się m.in. ze skutkami pandemii COVID-19. – W latach popandemicznych mamy boom. W wynikach bardzo widać tęsknotę za instytucjami kultury. Natomiast teraz pomału wracamy do naszych zwyczajów i do wyników z roku 2019 i lat wcześniejszych – wskazywała Pol.

W jaki sposób uczestniczyli w kulturze Polki i Polacy?

Jako powód sięgania po kulturę respondenci podawali: chęć rozrywki, dowiedzenia się czegoś nowego i poszerzenia horyzontów, a także oderwania się od codzienności oraz możliwość spędzenia czasu w interesujący sposób. Gdzie realizowaliśmy te potrzeby? Oprócz kin, bibliotek i obiektów historycznych przebadane osoby najchętniej odwiedzały domy i centra kultury, festyny i muzea – stosunkowo najrzadziej natomiast spędzały czas w teatrze, galerii sztuki lub na koncercie muzyki poważnej.

– Na wydarzenie kulturalne czy do instytucji kultury najczęściej idziemy z partnerem, partnerką, mężem, żoną, a w dalszej kolejności ze znajomymi. I to jest rzeczywiście tak, że kultura jest przestrzenią spotkania. Jest tym, o czym się mówi, czym chcemy się pochwalić, o czym opowiadamy i czym inspirujemy się potem w rozmowach – opowiadała gościni Dwójki.

Czytaj również:

Spora grupa Polek i Polaków, którzy uczestniczyli w badaniu NCK, zadeklarowała też, że chętnie doświadcza kultury w okolicznościach domowych: słucha muzyki, radia i podcastów, czyta prasę i książki, ogląda telewizję lub filmy, seriale i programy na platformach streamingowych.

Uczestnictwo w kulturze – dużo jeszcze trzeba poprawić

Przy analizie wyników raportu warto zwrócić uwagę na zasygnalizowaną w nim kwestię barier, z jakimi spotykają się osoby, które chciałyby uczestniczyć w wydarzeniach kulturalnych w większym wymiarze. Mowa m.in. o ograniczonej ofercie kulturalnej w mniejszych miejscowościach, wykluczeniu transportowym i ekonomicznym.

– Nie możemy wprost takich wniosków wyprowadzić, bo nie pytaliśmy w pogłębiony sposób o bariery uczestnictwa. Natomiast zdecydowanie widać dwa elementy. Pierwszy to taki, że osoby starsze bez względu na poziom wykształcenia częściej zgłaszają trudność w dostępie do wydarzeń i częściej zgłaszają te powody ekonomiczne, związane z finansowaniem. Można powiedzieć, że mimo starań całego sektora i wielu instytucji dla wielu osób jest to bariera. Druga kwestia to dostępność architektoniczna miejsca – tłumaczyła Grażyna Pol.

Pełny raport "Aktywność kulturalna Polaków w 2025 r." jest dostępny na stronie internetowej Narodowego Centrum Kultury: www.nck.pl

***

Tytuł audycji: Poranek Dwójki

Prowadzenie: Roch Siciński

Gość: Grażyna Pol (kierowniczka Działu Badań i Analiz Narodowego Centrum Kultury)

Data emisji: 25.09.2026

Godz. emisji: 8.30

oprac. Kamila Snopek

Czytaj także

Wystawa "Szyk i konwenanse". Jak ubierają się Wokulski i Łęcka?

Ostatnia aktualizacja: 23.09.2026 13:04
- Wszyscy aktorzy zostali zaprojektowani i ubrani w uszyte przez nas kostiumy. Często bohater pojawia się w filmie tylko na moment. Widzimy go, jego energię, jego rolę, jego postać. A na tej wystawie będziecie się Państwo mogli przyjrzeć uważniej, w co dokładnie został ubrany, jak te ubrania zostały wykonane i z jaką pieczołowitością - mówił w Dwójce Tomasz Ossoliński, projektant, a także współkurator wystawy "Szyk i konwenanse" w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie.
rozwiń zwiń