"Wszystkie nasze świry". Marek Koterski bohaterem festiwalu Niewinni Czarodzieje

- Od premiery "Dnia świra" minęły 24 lata. Film stał się klasyczny. Mocno zakorzenił się w naszej tożsamości i pamięci. Wygrywa plebiscyty, wciąż o nim pamiętamy. Na pierwszym poziomie odbioru jest to komedia. Wiele powiedzeń i sytuacji z filmu weszło do potocznej, współczesnej polszczyzny. Ale kryje się w nim znacznie więcej warstw. Jest poważniejszy, niż mogłoby się wydawać – jak każda tragikomedia - dodał w rozmowie z Moniką Zając. 

Reżyser Marek Koterski

Foto: Przemek Swiderski/REPORTER

Wysłuchaj rozmowy w audycji "Wybieram Dwójkę"<<<

"Dzień świra" Marka Koterskiego to znacznie więcej niż komedia o sfrustrowanym inteligencie. To przenikliwy, a zarazem gorzki portret polskiego społeczeństwa w okresie transformacji, którego bohaterowie i problemy pozostają zaskakująco aktualni. Filmowe uniwersum Koterskiego, jego bohaterowie i charakterystyczne powiedzonka stały się tematem XXI Festiwalu Niewinni Czarodzieje, odbywającego się pod hasłem "Wszystkie nasze świry". Wydarzenie rozpocznie się 13 i potrwa do 29 listopada.

Warszawa opowiadana przez kulturę i film

Dariusz Gawin zaznaczył, że organizatorzy chcieli stworzyć festiwal, który opowiadałby Warszawę poprzez odwołania do kultury powojennej, do najnowszej kultury polskiej. Stąd wzięła się nazwa Niewinni Czarodzieje.

- Pierwsza edycja była poświęcona Tyrmandowi, Komedzie i Polańskiemu, a jej punktem odniesienia stał się film Andrzeja Wajdy "Niewinni czarodzieje", do którego Komeda napisał muzykę i w którym sam wystąpił. To jeden z piękniejszych portretów stolicy, choć przedstawiający trudne czasy. Później wędrowaliśmy przez kolejne epoki, czasem wracając do niektórych tematów. W tym roku postanowiliśmy opowiedzieć Warszawę, ale także nasze życie poprzez twórczość Marka Koterskiego - powiedział gość Dwójki.

Darius Gawin powiedział, że organizatorzy chcieliby, żeby widzowie polubili, a może nawet pokochali Warszawę dzięki filmom, muzyce i opowieściom o ludziach, których znają skądinąd.

- Być może na festiwal przyjdą osoby, które oglądały "Dzień świra" 24 lata temu i nie przypuszczały wówczas, że film opowiada także historię miasta, w którym kiedyś zamieszkają. Bo przecież jest w nim wyraźnie obecny warszawski klimat. Adam Miauczyński mieszka na Ursynowie, na jego skraju. Mam wrażenie, że wiele tamtejszych bloków niewiele się od tamtego czasu zmieniło. Z synem rozmawia między innymi na ulicy Gagarina - powiedział pomysłodawca wydarzenia.

Czytaj również:

• Wrocław świętuje setną rocznicę urodzin Wojciecha Jerzego Hasa
• "Jeleń" - projekt Krzysztofa Kieślowskiego po latach będzie zrealizowany. "To wiadomość dnia"

"Dzień świra" - film, który wszedł do języka i zbiorowej wyobraźni

"Dzień świra" to prawdziwa kopalnia znakomitych cytatów. Wiele z nich od razu przywołuje konkretne sceny. Organizatorzy przygotowali również propozycję dla osób, które znają ten film na wylot - quiz wiedzy.

- "Dzień świra" jest już pod tym względem podobny do takich filmów jak "Seksmisja" i inne tego rodzaju produkcje. Wszedł do współczesnej polszczyzny za sprawą wielu zwrotów i sytuacji. Sam wracam do niego regularnie. Za każdym razem śmieję się, a jednocześnie odczuwam pewien smutek z powodu tego, co ten film pokazuje. Koterskiemu udało się sportretować w postaci Adama Miauczyńskiego nas wszystkich - polskiego inteligenta, ale też polskiego neurotyka. Nie trzeba być nauczycielem języka polskiego, żeby odnaleźć w nim coś z siebie - powiedział Dariusz Gawin.

***

Tytuł audycji: Wybieram Dwójkę

Prowadzenie: Monika Zając

Gość: Dariusz Gawin (wicedyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego, dyrektor Instytutu Stefana Starzyńskiego)

Data emisji: 10.11.2026

Godz. emisji: 16.30

Opracowanie: Oskar Łapeta