Pomarańcze i moda z Paryża w PRL-u. Niezwykła historia magazynu "Ty i Ja"

Ostatnia aktualizacja: 16.11.2026 10:33
- O "Ty i Ja" mówi się, że to było pierwsze czasopismo lifestyle'owe w Polsce. Jest tam moda prosto z Paryża, ilustrowana wycinkami z zachodniej prasy. Są przepisy kulinarne, które mają takie składniki jak pomarańcze, co wtedy też właściwie było nie do dostania, a także teksty o obyczajowości. To było bardzo nowoczesne pismo - opowiadała w Dwójce Katarzyna Jasiołek, autorka książki "Ty i Ja. Kronika wymyśl(o)nej krainy".
Ty i Ja wyróżniało się nowoczesną szatą graficzną, odważnym podejściem do kultury i zainteresowaniem światem wykraczającym poza granice PRL-u
"Ty i Ja" wyróżniało się nowoczesną szatą graficzną, odważnym podejściem do kultury i zainteresowaniem światem wykraczającym poza granice PRL-uFoto: Anita Walczewska/East News

Posłuchaj rozmowy w audycji "Poranek Dwójki" >>>

W 1960 roku na polskim rynku prasowym pojawiło się pismo, które wyprzedzało swoją epokę. "Ty i Ja" wyróżniało się nowoczesną szatą graficzną, odważnym podejściem do kultury i zainteresowaniem światem wykraczającym poza granice PRL-u. Magazyn szybko stał się czymś więcej niż tylko źródłem informacji o sztuce, literaturze czy przemianach społecznych – dla wielu czytelników był oknem na świat i symbolem wolności.

"Ty i Ja" – powiew wolności w czasach PRL-u

Historię tego niezwykłego przedsięwzięcia, jego twórców i redakcyjnych kulis przypomina Katarzyna Jasiołek w książce "Ty i Ja. Kronika wymyśl(o)nej krainy". Sam tytuł sugeruje, że była to przestrzeń zarazem wymyślna i wymyślona. Choć autorka początkowo miała wątpliwości, czy taki pomysł się przyjmie, ostatecznie okazało się, że trafnie oddaje on charakter opisywanego świata.

- Rzeczywiście, była to trochę kraina wymyślona, a trochę wymyślna. Oba te określenia pasują, ponieważ lata, w których ukazywało się czasopismo – czyli, dla niewtajemniczonych, okres od 1960 do 1973 roku – były czasem permanentnych braków właściwie wszystkiego. Tymczasem na łamach pisma nie dało się tego zauważyć - podkreśliła autorka książki.

Czytaj też:

Pomarańcze, moda z Paryża i nowoczesna obyczajowość

"Ty i Ja" było magazynem o stylu życia, modzie, kulturze i codzienności, jakiego wcześniej na polskim rynku prasowym nie było. Na jego łamach czytelnicy mogli oglądać modę prosto z Paryża, poznawać zachodnie trendy i czerpać inspiracje z niedostępnego na co dzień świata. Zachodnie wycinki prasowe, eleganckie fotografie i nowoczesna grafika tworzyły obraz rzeczywistości dalekiej od codziennych doświadczeń mieszkańców PRL-u.

- Są też przepisy kulinarne, w których pojawiają się takie składniki jak pomarańcze – wówczas właściwie niedostępne, choć przy odrobinie wysiłku można było je zdobyć. Nie brakuje również tekstów i felietonów poświęconych obyczajowości. Poruszane w nich tematy, takie jak wychowanie dzieci czy role kobiet i mężczyzn, mogłyby pojawić się także we współczesnej prasie i nie brzmiałyby anachronicznie. Myślę, że to również świadczy o tym, jak nowoczesne było to pismo - zaznaczyła Katarzyna Jasiołek.

Lifestylowy magazyn zmieniający oblicze PRL-u

Nowoczesność tego pierwszego w Polsce lifestylowego magazynu przejawiała się nie tylko w podejściu do mody czy kultury, lecz także w sposobie opisywania przemian społecznych i miejsca kobiet w powojennej rzeczywistości. Już w 1961 roku, zaledwie rok po ukazaniu się pierwszego numeru, redakcja ogłosiła konkurs na "Pamiętnik Młodej Kobiety". Czytelniczki mogły w nim opowiedzieć o własnych doświadczeniach i zmianach, jakie przyniosły lata powojenne. Był to zarazem magazyn adresowany nie tylko do kobiet, ale również do mężczyzn.

Za pomysłem na "Ty i Ja" stało małżeństwo dziennikarzy – Teresa Kuczyńska i Roman Juryś, którzy w okresie stalinizmu angażowali się w działalność polityczną. Tytuł miesięcznika miał nawiązywać do nich samych, ale jednocześnie symbolizować relację kobiety i mężczyzny.

- Oboje mieli za sobą bardzo trudne doświadczenia życiowe i po upadku stalinizmu nie chcieli mieć już nic wspólnego z polityką. Stwierdzili, że chcą robić coś dla ludzi. Wydawało im się, że tworzenie tego rodzaju prasy będzie właśnie takim działaniem. Mieli misję i rzeczywiście ją realizowali. Świadczy o tym różnorodność podejmowanych na łamach pisma wątków, która jest jedną z jego cech charakterystycznych. Podobnie jak zjawiskowa oprawa graficzna - opowiadała Katarzyna Jasiołek.

***

Tytuł audycji: Poranek Dwójki

Prowadzenie: Katarzyna Sanocka

Gość: Katarzyna Jasiołek (dziennikarka, autorka książki "Ty i Ja. Kronika wymyśl(o)nej krainy")

Data emisji: 16.11.2026

Godz. emisji: 8.30

oprac. Anna Myśliwiec

Czytaj także

Drwiną przeciwko absurdowi. 25 lat temu zmarł Janusz Szpotański

Ostatnia aktualizacja: 13.10.2026 15:30
Władysław Gomułka nazwał jego twórczość "reakcyjnym paszkwilem", a Stefan Kisielewski publicznie występował w jego obronie. Za stworzenie opery satyrycznej pt. "Cisi i gęgacze, czyli Bal u Prezydenta" Janusz Szpotański spędził w więzieniu niemal trzy lata. Drwiną odpowiadał na język komunistycznej propagandy, polityczne absurdy i ideologiczne szaleństwa. 13 października mija 25 lat od jego śmierci.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Od "Pana Samochodzika" do "Jeżycjady". Olga Wróbel o młodzieżowej literaturze PRL

Ostatnia aktualizacja: 15.10.2026 12:51
– Brakowało mi książki w miarę przystępnej i popularnej, która byłaby komentarzem na temat tych lektur, ale dawała też możliwość takiej radosnej, mam nadzieję, sentymentalnej podróży – mówiła Olga Wróbel. Co kryją w sobie klasyki polskiej powieści dla młodego odbiorcy, i czy Borejkowie powinni być wzorem dobrej rodziny? O tym z autorką "Wychowywać i wzruszać. Literatura młodzieżowa PRL-u" rozmawialiśmy w Dwójkowym "O wszystkim z kulturą".
rozwiń zwiń