Do dziś nie ma pewności, jak na siebie trafili. Krążą plotki, że Wyspiański zobaczył ją, gdy pracowała jako pomoc murarska w kościele franciszkańskim w Krakowie. Kto inny powie, że młoda, zmęczona pracą Teodora już miała rzucić się z mostu, gdy uratował ją mężczyzna imieniem Stanisław... Wczytując się w listy rodzinne możemy dojść do wniosku, że wersja najbardziej prawdopodobna jest też najbardziej prozaiczna - Teodora służyła u ciotki Wyspiańskiego Joanny Stankiewicz. Cioteczna siostra artysty, Maria Waśkowska, pisała do jednego ze znajomych: „jak wielkim ciosem było dla całej naszej rodziny, a głównie dla ciotki Stankiewiczowej, małżeństwo Stasia z jej dawną posługaczką!!”.
Teodora Wyspiańska. Chłopka. Kucharka. Służąca. Żona Stanisława Wyspiańskiego. Czy dziś – w dobie zwrotu ludowego – możemy upodmiotowić tę kobietę? Nad tym zastanowimy się w folkowym Poranku Dwójki z autorką biografii Teodory…
„Teodora Wyspiańska” to pierwsza pełna biografia chłopki z podkrakowskiej wsi Konary, która została żoną Stanisława Wyspiańskiego i matką jego dzieci. Kobieta przez lata postrzegana niemal wyłącznie przez pryzmat plotek, wiejskiego pochodzenia oraz niechęci krakowskiego środowiska artystycznego stała się bohaterką książki Anny Piątkowskiej. Autorka odwiedzi nasze porankowe studio o 9.30.
Stanisław Wyspiański, „Portret żony w serdaku"
Nieco wcześniej (o 9.10) gościć będziemy Beatę Frankowską, która przybliży swój spektakl „Malka Perla z Piaseczna” prezentowany podczas trwającego w Warszawie Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Opowiadania.
W audycji znajdzie usłyszymy także kolejną opowieść Violetty Wróblewskiej w cyklu „Sen o poranku”. Przyjrzymy się motywowi snu w pieśniach ludowych.
Mariana Kril zda relację z odbywającej się w Przemyślu konferencji „Polacy na Ukrainie. Wspólnota pamięci – wspólnota tożsamości”.
Magdalena Zbylut-Wiśniewska zabierze Państwa także do Piwnicznej-Zdroju, gdzie właśnie realizowany jest projekt „Tam, gdzie dymił limierz – wypał węgla u Cornyf Góroli”, ukazującego tradycję wypału węgla drzewnego u Czarnych Górali.
Nie zabraknie także stałych punktów folkowego Poranka Dwójki: Etnowieści, Historii Polskiego Folku wg Wojciecha Ossowskiego oraz Kalendarium.
Plan audycji:
7.15 Kalendarium przygotowane przez Małgorzatę Szymankiewicz
7.50 Historia Polskiego Folku
8.00 Etnowieści przygotowane przez Aldonę Łaniewską-Wołłk
8.15 Projekt „Tam, gdzie dymił limierz – wypał węgla u Cornyf Góroli” realizowany w Piwnicznej-Zdroju
8.35 Relacja z konferencji ‘Polacy na Ukrainie. Wspólnota pamięci - wspólnota tożsamości”
8:45 Cykl „Sen o Poranku”: Sny w pieśniach ludowych
9.10 Gościni Poranka: Beata Frankowska o spektaklu „Malka Perla z Piaseczna” – Międzynarodowy Festiwal Sztuki Opowiadania
9.30 Gościni: Anna Piotrowska o swojej książce „Teodora Wyspiańska”
Dla Słuchaczy m.in.:
Folkowa Płyta Poranka – „Covalence” Paweł Płoskoń i Płyta Tygodnia
***
Tytuł audycji: folkowy Poranek Dwójki
Prowadzi: Małgorzata Nieciecka-Mac
Data emisji: 21.11.2026
Godzina emisji: 7.00-10.00