Polacy w Brazylii odc. 7. Polska historia w piosenkach braci Szymanek

Ostatnia aktualizacja: 29.02.2024 16:00
Dotychczas poruszaliśmy się niedaleko miasteczek Mallet i Rio Claro, w tym odcinku przenosimy się jakieś 80 km na (dziki) zachód, do Linii Guarapuava w kolonii Santana koło miasta Cruz Machado. Bracia Polan i Miguel Szymanek są bardzo znani w lokalnej społeczności, grają na gitarze i akordeonie polskie piosenki grane i ułożone (!) przez siebie w stylu musica gauchesca.
Audio
Polan Szymanek (akordeon) i Miguel Szymanek (gitara)
Polan Szymanek (akordeon) i Miguel Szymanek (gitara)Foto: Piotr Baczewski

Utwory braci Szymanek dotyczą między innymi zwykłego, wiejskiego życia, świętowania, zwyczajów i zabobonów wśród kolonistów. Artyści wyśpiewują historię polskiej emigracji w kolonii Santana. A czym jest wspomniana musica gauchesca? Gaucho to poganiacze bydła, pasterze owiec, świetni jeźdźcy, którzy przemieszczają się po trawiastych równinach Argentyny, Urugwaju, a także południowym skrawku Brazylii. Ich muzyka oparta jest o brzmienie akordeonu i piosenki o zwykłych codziennych sprawach, podobnie jak twórczość naszych dzisiejszych bohaterów, którzy tradycję gauchesca dobrze znają. Muzyka braci – jak wspomniał Miguel Szymanek – jest odpowiedzią na tęsknotę za wesołą Polską muzyką. Ponieważ ich rodzice śpiewali im głównie pieśni, patriotyczne, wojskowe.

Niełatwo jest dostać się do domu muzyków. Droga jest kręta, górzysta i błotnista. I właśnie „za górami, za lasami”, w ukrytej między drzewami niewielkiej osadzie, oddalonej od większych ludzkich siedzib, mieszka wielopokoleniowa rodzina Polana Szymanka. Przy Linii Guarapuava, w niewielkiej dolince.

- W 61. roku się urodziłem. Bliziutko tu, a ten dom to później wybudowałem. Mieszkamy wszystkie blisko, pomagamy sobie. Nie jestem muzykantem takim, bo ja nigdy się nie uczyłem muzyki. Tylko tak to człowiek słyszał, to się nauczył. Ja troszkę na gajcie, na akordeonie. To od małego tak od małego my grali tak. W mojej rodzinie jeszcze je trzech co gra i jeden co dobrze śpiewa też – opowiadał Polan Szymanek. – My w pięciu byli, to prawie wszyscy na gajtach. A mój brat, starszy dwa lata, na wiolonie (skrzypcach). Moja babcia i mama to oni śpiewali silnie dużo polskich. Tylko bez instrumentów. Kościelne, kolędy i takie zabawne też śpiewali!

Tańcujcie chłopacy, macie czasu dosyć
Bo później pójdziecie karabiny nosić…

Akordeonista wspominał, jak całą muzykującą rodziną grali na balach. Balach w kolonii, urządzanych nie w klubach (których nie było), a w większych domach poszczególnych mieszkańców.

Poznaliśmy apostoła, w końcu wieku dwudziestego
od nas wszystkich wyglądanych, w pierwszej potrzebie wybranych
w religii przygotowany przybył z narodu polskiego

Jan Paweł drugi. Karol Wojtyła. Jan Paweł Drugi. Karol Wojtyła

 

Kołysanki dla świata, czyli magiczne melodie, które odganiają zło

Dziś ukazał się kolejny album tria Sutari pt. Kołysanki dla świata. To muzyczny dialog ze współczesnością wypełniony brzmieniami tradycyjnych instrumentów. „Tak jak rodzic śpiewając kołysanki swojemu dziecku, przekazuje miłość, wiedzę zaklęcia ochronne, tak artystki tkają pieśni, przeganiają zło, wzywają do pokoju”. Więcej o przesłaniu płyty i jej tworzeniu będą mogli posłuchać Państwo w sobotnim Poranku Dwójki.

***

Tytuł audycji: Źródła 

Prowadziła: Magdalena Tejchma

Data emisji: 29.02.2024

Godzina emisji: 15.15

reklama

Czytaj także

Spotkanie z Polakami z Brazylii

Ostatnia aktualizacja: 02.12.2023 09:59
Jedną z charakterystycznych cech stanu Parana na południu Brazylii jest to, że zaskakująco często można tam usłyszeć… język polski. Na przełomie XIX i XX wieku przyjechało tu wielu imigrantów z Europy – Polski, Ukrainy, Włoch i Niemiec. Polacy w Brazylii do dziś zachowują swoją kulturę i język, w wielu wypadkach bardzo archaiczny, grają polską muzykę i dbają o polskie zwyczaje.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Polacy w Brazylii. Historie i spotkania cz. 1

Ostatnia aktualizacja: 17.01.2024 18:00
W audycji Magdalena Tejchma zaprasza na pierwsze spotkanie z cyklu „Polacy w Brazylii”! - jej gościem będzie skrzypek Feliciano Błaszczyk z IV kolonii k. Mallet w stanie Paraná. Urodzony w 1937 Feliciano - "pan Felek", jest skarbnicą melodii grywanych podczas wesel i zabaw w polskich społecznościach wokół miasteczek Mallet i Rio Claro do Sul.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Polskie obyczaje w II Kolonii k. Mallet. Polacy w Brazylii odc. 3

Ostatnia aktualizacja: 01.02.2024 16:00
Doskonale utrzymany kolorowy, drewniany dom pani Natalii jest jednym z najpiękniejszych w Kolonii II, otacza go wypielęgnowany ogródek, trawnik, mnóstwo zadbanych roślin i kwiatów... Wraz z Magdaleną Tejchmą zaglądamy do tego urokliwego miejsca. Przed nami kolejny odcinek cyklu „Polacy w Brazylii”.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Antek z akordeonem. Polacy w Brazylii odc. 4

Ostatnia aktualizacja: 08.02.2024 16:00
Antonio Golenia (ur. 1959) i jego żona Teresa Golenia z d. Rusinek mieszkają w II kolonii k. Mallet, położonej wśród malowniczych wzgórz. W tym odcinku mini cyklu "Polacy w Brazylii" usłyszymy co nieco o polskich tańcach popularnych wśród kolonistów - złodzieju, lusterku, krzesełku, mietlarzu, kapelusiku. Będzie także o tym, jak wyglądało winszowanie na dzień świętego patrona.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Polacy w Brazylii odc. 5. Wędrówki po IV Kolonii k. Mallet

Ostatnia aktualizacja: 15.02.2024 16:00
Jadąc w odwiedziny do kolejnych potomków polskich emigrantów wokół Mallet, poznajemy w drodze nieco topografii i historii Kolonii IV. 
rozwiń zwiń
Czytaj także

Polacy w Brazylii odc. 6. Muzykant Józef Kociński

Ostatnia aktualizacja: 22.02.2024 16:00
W dzisiejszym magazynie zaglądamy do miasteczka Mallet, gdzie odwiedzamy Józefa Kocińskiego – akordeonistę i skrzypka, którego w 1998 nagrywała ekspedycja Polskiego Radia!
rozwiń zwiń