Powieść wymierzona w naturę ludzką

Ostatnia aktualizacja: 02.12.2010 11:58
"Biesy" Fiodora Dostojewskiego demaskują zło tkwiące w opętanym ideologią człowieku.
Audio

W "Tygodniku literackim" Iwona Smolka oraz jej goście – Tomasz Burek i Piotr Matywiecki – dyskutowali o "Biesach" Fiodora Dostojewskiego, przetłumaczonych na język polski przez Adama Pomorskiego.

Jest to opowieść o tych, którzy chcą zburzyć jeden (nie)porządek społeczny, by wznieść na jego miejscu drugi. Zburzyć – rewolucyjnie, anarchicznie, pragmatycznie, nie bacząc na cenę, nie myśląc o moralności. Pisane w latach 1870-71 "Biesy" odczytywane są jako pamflet na rewolucję, jej metody i sposób tworzenia podziemnych organizacji; jako antyutopijna rzecz o niebezpieczeństwie idealizmu wyzbytego moralności, przedkładającego abstrakcyjne dobro ogółu nad dobro jednostki.
 
– Wydawało mi się, że jest to książka z roku 2010 – mówił o swoich wrażeniach z lektury "Biesów" Piotr Matywiecki. Krytyk, omawiając aktualność powieści Dostojewskiego, przywołał choćby postać Stawrogina, bardzo ponowoczesną, z jej wyczerpaniem duchowym i egzystencjalną nudą. Z takim odczytaniem nie zgodził się do końca Tomasz Burek, który zwrócił uwagę, że – mimo wszystko – piekielność czasów dwudziestowiecznych polegała na swoistej anonimowości, tymczasem w "Biesach" są wciąż, genialnie wykreowane, indywidualności.

– Pomorski pokazuje tę powieść trochę inaczej niż do tej pory: jako powieść, która antycypuje totalitaryzm – stwierdziła Iwona Smolka – to coś więcej niż zapowiedź rewolucji, to powieść wymierzona w samą naturę ludzka, ukazująca, jak podła i nikczemna jest ta natura. Prowadząca audycję podkreśliła również, jak cenne w obecnym wydaniu są kilkudziesięciostronicowe przypisy przybliżające kontekst historyczny, wyjaśniające ukryte aluzje, otwierające tę, jak chcą historycy literatury, niełatwą "powieść z kluczem".

Aby dowiedzieć się więcej o "Biesach" i ich nowym polskim wydaniu, o podwójności powieściowego języka czy też o tym, dlaczego "Biesy" są arcydziełem pękniętym – wystarczy kliknąć w ikonę dźwięku Powieść wymierzona w naturę ludzką w boksie "Posłuchaj" po prawej stronie.

Czytaj także

Głód, zimno i strach wg Herty Müller

Ostatnia aktualizacja: 28.10.2010 11:00
W kolejnym "Tygodniku literackim" Iwona Smolka oraz jej goście – Piotr Matywiecki i Leszek Szaruga – rozmawiali o książce Herty Müller "Huśtawka oddechu".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Przeklęte problemy Dostojewskiego

Ostatnia aktualizacja: 02.11.2010 09:00
To, w jaki sposób Ryszard Przybylski analizuje twórczość rosyjskiego pisarza, jest prawdziwym majstersztykiem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

A liczba ich 41

Ostatnia aktualizacja: 11.11.2010 13:00
Dyskusja o nowym tomiku wierszy Wojciecha Kassa – mazurskiego poety, twórcy poezji śpiewnej, "postnej i wysmukłej".
rozwiń zwiń