REKLAMA

Kazimierz Orłoś "Trzecie kłamstwo". Czyta Jarosław Gajewski

Ostatnia aktualizacja: 23.09.2022 11:10
W tygodniu od 19 do 23 września, w naszym cyklu "To się czyta", prezentowaliśmy powieść Kazimierza Orłosia "Trzecie kłamstwo". Wybrane fragmenty czytał Jarosław Gajewski.
Jarosław Gajewski z książką Trzecie kłamstwo Kazimierza Orłosia
Jarosław Gajewski z książką "Trzecie kłamstwo" Kazimierza OrłosiaFoto: Wojciech Kusiński/PR

Akcja "Trzeciego kłamstwa" rozgrywa się w latach 60., podczas rządów Władysława Gomułki (towarzysza Wiesława). Jak czytamy w opisie książki, "bohaterowie powieści – inżynierowie, robotnicy, dyrektorzy, partyjni i bezpartyjni pracownicy priorytetowej budowy zapory i elektrowni na Sanie, w Bieszczadach (chociaż nazwy miejscowości autor zmienił) – pozornie żyją w normalnym świecie. Są między nimi cynicy, cwaniacy, oportuniści. Ale są także ludzie przeciwstawiający się złu – demaskujący kłamstwa propagandy, walczący z nieuczciwością. Zaledwie po to, aby, jak mówi jeden z bohaterów, móc spojrzeć bez wstydu w lustro".

Powieść po raz pierwszy ukazała się w 1980 roku, poza krajem. Wydała ją Biblioteka "Kultury" w Paryżu, a maszynopis przemycono do Francji w poczcie dyplomatycznej. Teraz "Trzecie kłamstwo" przypomina Wydawnictwo Literackie, zaznaczając, że jest to "studium kłamstwa władzy, oszukującej, wykorzystującej i demoralizującej społeczeństwo polskie w połowie XX wieku. Dziś można czytać tę prozę jako przypowieść o tym, że każde oszustwo rządzących zostanie przez ludzi dostrzeżone i poddane surowej ocenie  wcześniej czy później".

Czołowy recenzent i krytyk czasów PRL napisał, że Orłoś stworzył "czarną baśń ze świata, który nie istnieje". W odpowiedzi literat zapewnił, że pisał o świecie, który znał, i o zdarzeniach, których był świadkiem w trakcie kilkuletniej pracy na budowie elektrowni i zapory na Sanie.

Wybrane fragmenty czyta Jarosław Gajewski.


Posłuchaj
10:35 Dwójka to się czyta 19.09.2022.mp3 Kazimierz Orłoś "Trzecie kłamstwo", czyta Jarosław Gajewski - fragm. 1. (To się czyta/Dwójka)

10:26 Dwójka to się czyta 20.09.2022.mp3 Kazimierz Orłoś "Trzecie kłamstwo", czyta Jarosław Gajewski - fragm. 2. (To się czyta/Dwójka)

10:27 Dwójka to się czyta 21.09.2022.mp3 Kazimierz Orłoś "Trzecie kłamstwo", czyta Jarosław Gajewski - fragm. 3. (To się czyta/Dwójka)

10:18 Dwójka to się czyta 22.09.2022.mp3 Kazimierz Orłoś "Trzecie kłamstwo", czyta Jarosław Gajewski - fragm. 4. (To się czyta/Dwójka)

09:58 Dwójka to się czyta 23.09.2022.mp3 Kazimierz Orłoś "Trzecie kłamstwo", czyta Jarosław Gajewski - fragm. 5. (To się czyta/Dwójka)     

***

Tytuł audycji: To się czyta latem

Przygotowała: Elżbieta Łukomska

Daty emisji: 19-23.09.2022

Godzina emisji: 11.00

Zobacz więcej na temat: Kazimierz Orłoś literatura

Czytaj także

Kazimierz Orłoś: opowiadanie to forma, która zawsze była mi bliska

Ostatnia aktualizacja: 28.07.2021 21:00
- Opowiadania są taką specyficzną formą, wymagającą pewnych predyspozycji od autora. Trudność polega na uchwyceniu tematu, impulsie do napisania o ludzkiej sytuacji, wymagającej jakiejś decyzji. To jest jak fotografia, taki krótki błysk - mówił w Dwójce Kazimierz Orłoś, pisarz i publicysta.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kazimierz Orłoś opisuje życie [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 03.06.2022 13:00
– "Cudowną melinę" pisałem na podstawie swoich doświadczeń z pobytu w Bieszczadach, gdzie pracowałem jako radca prawny w biurze budowanej w latach 60. zapory na Sanie i elektrowni wodnej. Miałem kontakt z miasteczkami powiatowymi, poznawałem stosunki tam panujące i na tej podstawie w 1971 roku zacząłem pisać swoją pierwszą powieść – wspominał w Dwójce Kazimierz Orłoś, który był bohaterem "Zapisków ze współczesności".
rozwiń zwiń