1977 - śmierć Pyjasa. "Bezpieka nie chciała grać miękko"

Ostatnia aktualizacja: 07.06.2021 19:00
- Istnieje interpretacja, że Służba Bezpieczeństwa chciała tą śmiercią dać dowód na to, że nie godzi się na politykę wobec opozycji i ma inny pomysł na rozwiązanie tej kwestii. Tą śmiercią policja polityczna daje władzy sygnał - mówił w audycji "Ślady pamięci" historyk prof. Rafał Habielski.
Kraków
KrakówFoto: NAC

7 maja 1977 roku w bramie niedaleko Rynku Głównego w Krakowie znaleziono zmasakrowane ciało Stanisława Pyjasa - studenta filologii polskiej UJ, działacza opozycji, współpracownika Komitetu Obrony Robotników.


Posłuchaj
31:13 Ślady pamięci Dwójka 7 czerwiec 2021 17_30_00.mp3 Rozmowa o okolicznościach i motywach zabójstwa Stanisława Pyjasa (Ślady pamięci/Dwójka)

 

O wydarzeniach z maja 1977, o późniejszych i współczesnych reperkusjach tej zbrodni – rozmawiali w Programie 2 Polskiego Radia Andrzej Mietkowski i prof. Rafał Habielski.

- Śledztwo podjęte przez milicję natychmiast przejęła bezpieka - podkreślił Andrzej Mietkowski. - Próbowano opisać zdarzenie jako wypadek, ale w środowisku przyjaciół nikt nie miał wątpliwości, gdzie należy szukać sprawców.

W Warszawie KOR wydał w tej sprawie oświadczanie, które zachowało się w londyńskich archiwach Radia Wolna Europa. Niektórzy spośród członków KOR-u trafili do więzienia na Rakowiecką w Warszawie. W Krakowie doszło do demonstracji ulicznych liczących nawet 10 tysięcy osób. 

Czytaj także:

- Ta śmierć była odbierana w sposób jednoznaczny - zaznaczył prof. Rafał Habielski. - Jeśli ginie młody człowiek w niewyjaśnionych, tajemniczych okolicznościach, który jest współpracownikiem opozycji, osobą znaczącą w swoim środowisku, to wszystko wskazuje, że mamy do czynienia raczej z zabójstwem niż ze śmiercią naturalną czy nieszczęśliwym wypadkiem.

Kilka tygodni później w ponurych okolicznościach zginął inny student UJ Stanisław Pietraszko, ostatni który widział Pyjasa, prowadzonego – eskortowanego? – przez tajemniczego mężczyznę.

Te wydarzenia skonsolidowały opozycję studencką, w Krakowie odbył się wielotysięczny Czarny Marsz, powstał Studencki Komitet Solidarności.


andrzej mietkowski pap 1200.jpg
Andrzej Mietkowski. Student kontra ubecy

Poszlaki twardo wskazują na dwa morderstwa, zlecone przez Służbę Bezpieczeństwa. Ostatnio, po niemal pół wieku, pojawiają się zaskakujące materiały i publikacje, przywołujące ubecka wersję tych wydarzeń, instrumentalnie mieszające prawdę i fałsz, bohaterów i łotrów, budujące karkołomne manipulacje.

***

Tytuł audycji: Ślady pamięci  

Prowadzili: prof. Rafał Habielski i Andrzej Mietkowski

Data emisji: 7.06.2021

Godzina emisji: 17.30

Czytaj także

Głodówka w kościele św. Marcina

Ostatnia aktualizacja: 24.05.2021 05:57
24 maja 1977 roku w Warszawie rozpoczęła się pierwsza głodówka protestacyjna zorganizowana przez środowisko Komitetu Obrony Robotników.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Pyjas. Morderstwo czy nieszczęśliwy wypadek

Ostatnia aktualizacja: 07.05.2021 06:00
- Milicja nie chciała pokazać ciała rodzinie. Po kilku dniach ukazał się komunikat, że był to wypadek po pijanemu, ale wiele śladów wskazywało na zupełnie inne przyczyny - mówił historyk prof. Andrzej Paczkowski.
rozwiń zwiń