Jak doświadczenie zmienia obraz? Rozmowa z Antoniną Gugałą

Ostatnia aktualizacja: 03.07.2026 14:08
Jakie znaczenie mają w fotografii punkt widzenia, perspektywa, osobiste doświadczenia autora zdjęć? Antonina Gugała, laureatka głównej nagrody w konkursie Fotograficzna Publikacja Roku 2026, opowie w Dwójce o swojej pracy.
Fotografka Antonina Gugała
Fotografka Antonina GugałaFoto: archiwum Antoniny Gugały

"Running to the Sun" to książka Antoniny Gugały, w której zdjęciom artystki towarzyszy tekst, dokumentujący jej drogę do macierzyństwa i codzienne doświadczenia, związane z wychowywaniem dzieci. Właśnie ta publikacja została wyróżniona główną nagrodą w konkursie Fotograficzna Publikacja Roku 2026 (ex aequo, obok prac Magdaleny Hueckel oraz Katarzyny i Marianne Wąsowskich). Antonina Gugała doceniona została za – jak uzasadniło jury – „intymną, poetycką opowieść i wyjątkową spójność wszystkich elementów publikacji”. Książka ukazała się nakładem wydawnictwa Bored Wolves, a prace nagrodzone w konkursie można oglądać w Instytucie Fotografii Fort w Warszawie do 31 sierpnia 2026 roku. "Running to the Sun" znalazła się również na krótkiej liście nominowanych do nagród w kategorii "photo-text" podczas festiwalu fotografii w Arles.


Jak zmienia się sposób patrzenia?

Droga artystyczna Antoniny Gugały od początku związana była z fotografią, ale nie tylko z tworzeniem, również z badawczym podejściem do tego medium. Artystka ukończyła Instytut Twórczej Fotografii na Uniwersytecie Śląskim w Opawie, a także studia na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Pracuje nad doktoratem, poświęconym relacji profesjonalnej fotografii i macierzyństwa. "Obserwuję, jak moje dzieci uczą się patrzeć. (...) Na początku to ja kieruję naszym wzrokiem – chronię ich oczy przed niebezpiecznym, pokazuję to, co uznaję za wartościowe. Z czasem to one zaczynają wodzić moim spojrzeniem. Fotografia – narzędzie, które poznałam przed tym, jak zostałam matką – towarzyszy mi w tym procesie" – pisze w "Running to the Sun".


Między osobistym doświadczeniem a historią fotografii

Tematem naszego spotkania w "Rozmowach na lato" będzie badanie tego, jak zmienia się oglądany każdego dnia krajobraz. Porozmawiamy o punktach zwrotnych w życiu, które wpływają na postrzeganie otoczenia – co artystka dokumentuje w swoich fotografiach. Przypomnimy cykl prac Antoniny Gugały, będący efektem jej wizyt w ponad 100 warszawskich zakładach fotograficznych, gdzie zrobiono jej zdjęcia do dyplomu. Te prace – dziś znajdujące się w kolekcji Muzeum Warszawy – stały się dla autorki ważnym osobistym doświadczeniem, związanym z tym, jak postrzega samą siebie. Porozmawiamy również o rzemieślniczej fotografii, odwołując się do działalności Celiny Osieckiej. Antonina Gugała stworzyła wystawę i katalog zdjęć fotografki, aktywnej od lat 70. XX wieku – w tym zbiorze odbija się historia i znaczenie tego rodzaju prac.


Zakorzenienie i pamięć przestrzeni

Punktem odniesienia w naszej rozmowie będą też zdjęcia i rysunki, pokazywane w Gdańskim Centrum Sztuki Współczesnej na wystawie "Z miejsca, w którym stoisz". Porozmawiamy o zakorzenieniu, indywidualnej perspektywie, o tym, jak zapamiętujemy przestrzeń dookoła nas.

***

Tytuł audycji: Rozmowy na lato

Prowadzenie: Marta Strzelecka

Data emisji: 6.07.2026

Godz. emisji: 22.00