W poniedziałek - jak podał resort klimatu - rozpoczęły się konsultacje społeczne projektu przygotowanego przez Międzyresortowy Zespół ds. Obszarów Wodno-Błotnych powołany przez Prezesa Rady Ministrów. Ten kompleksowy dokument wyznacza długofalowy kierunek ochrony i odtwarzania mokradeł i stanowi odpowiedź na zmiany klimatu, pogłębiający się kryzys wodny oraz narastające wyzwania dla środowiska, rolnictwa i bezpieczeństwa wodnego kraju.
Przypomniano, że na początku 2026 r. strategia została oficjalnie wpisana do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów na ten rok. Dokument zostanie udostępniony szerokiemu gronu interesariuszy jako punkt wyjścia do dalszej debaty i wypracowania rozwiązań możliwych do skutecznego wdrożenia na poziomie krajowym i lokalnym.
Strategia ma charakter dokumentu ramowego i jest adresowana do rządu, administracji publicznej, instytucji zarządzających wodami, lasami, obszarami rolnymi i chronionymi oraz samorządów i organizacji pozarządowych. Jej nadrzędnym celem jest stworzenie spójnych zasad ochrony i odtwarzania torfowisk i mokradeł oraz zapewnienie długofalowej ochrony zasobów wodnych w Polsce.
„Przyjęcie Strategii ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce będzie momentem historycznym. Aktualnie nie dysponujemy strategicznym dokumentem, który wytyczałby kierunek działań w realiach zmian klimatu i narastającego kryzysu wodnego. To wyzwanie nie tylko dla ochrony przyrody, ale też dla rolnictwa, gdzie problem wodny stale się pogłębia – wskazał cytowany w informacji wiceminister klimatu i środowiska Mikołaj Dorożała. Z danych resortu klimatu i środowiska, który jest odpowiedzialny za przygotowanie strategii, wynika, że mokradła zajmują w naszym kraju 18 proc. powierzchni, nie licząc wód morskich; całkowita ich powierzchnia sięga 5,7 mln ha.
Do najważniejszych typów mokradeł należą torfowiska szacowane na 1,5 mln ha, jednak tylko ok. 15 proc. w Polsce jest w dobrym stanie i zachowało zdolności akumulacji torfu. „Skutkami degradacji torfowisk, poza wymieraniem gatunków roślin i zwierząt, są wysokie emisje gazów cieplarnianych z rozkładu torfu oraz utracona retencja wody w krajobrazie. Spośród innych mokradeł, szczególnie dużej presji poddane są rzeki i tereny zalewowe rzek, których destabilizacja podnosi ryzyko powodziowe oraz znacząco ogranicza procesy oczyszczania się wód” - czytamy.
Według danych naukowych w Polsce zniszczonych zostało co najmniej 85 proc. tych ekosystemów. Tymczasem mokradła odgrywają kluczową rolę w retencji wody, ograniczaniu skutków suszy i powodzi, ochronie bioróżnorodności oraz redukcji emisji gazów cieplarnianych.
Strategia ma znaczenie także z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa. Ministerstwo Klimatu i Środowiska współpracuje z Ministerstwem Obrony Narodowej przy wykorzystaniu potencjału torfowisk i terenów podmokłych w obszarze przygranicznym w ramach projektu Tarcza Wschód. Równolegle prowadzone jest mapowanie terenów bagiennych i leśnych w pasie 20–30 km od granicy, co pozwoli przygotować rekomendacje dotyczące m.in. zabagniania wybranych obszarów, pozostawiania dzikich terenów leśnych oraz likwidacji niepotrzebnej infrastruktury, lasami, obszarami rolniczymi, obszarami chronionymi.
PAP/pż
