Noblowski tydzień rozpoczął się od ogłoszenia laureata w dziedzinie medycyny lub fizjologii. Zgodnie z werdyktem gremium szwedzkiego Instytutu Karolinska nagrody w dziecinie medycyny lub fizjologii otrzymali Victor Ambros i Gary Ruvkun za odkrycie mikroRNA (miRNA), czyli "nową klasę małych cząsteczek RNA ogrywającą kluczową rolę w regulacji aktywności genów".
- MikroRNA okazują się być fundamentalnie ważne dla rozwoju i funkcjonowania organizmów – wskazano w uzasadnieniu.
W audycji "Popołudniówa" Weronika Puszkar w ramach cyklu "O co chodzi z tymi Noblami?" wspólnie z ekspertami objaśnia istotę osiągnięcia nagrodzonych naukowców oraz jego znaczenie dla społeczeństwa.
12:03 Popołudniówa 07.10.2024 Tydzień Noblowski godz.15.04.mp3 O co chodzi z tymi Noblami? O Nagrodzie Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny mówi Weronika Puszkar
Nobel z medycyny przyznany amerykańskim genetykom za odkrycie mikroRNA
MikroRNA to niewielkie, niekodujące białek cząsteczki RNA. Pełnią one rolę regulatorową ekspresji genów poprzez modulowanie translacji lub stabilności matrycowego RNA.
"Dziś wiemy, że u ludzi występuje ponad tysiąc genów odpowiadających za różne mikroRNA" – pisze w komunikacie uzasadniającym werdykt Komitet Noblowski.
Czym dokładnie są mikroRNA w reportażu Weroniki Puszkar tłumaczy płk prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Paweł Krzesiński – Kierownik Kliniki Kardiologii i Chorób Wewnętrznych w Wojskowym Instytucie Medycznym:
- Tegoroczna Nagroda Nobla została przyznana za odkrycie w zakresie cząsteczek mikroRNA, czyli bardzo małych cząsteczek, które w organizmie odpowiadają za regulację wytwarzania białek, a te z kolei odpowiadają za funkcje naszego organizmu. Znając skład cząsteczek mikroRNA w komórce poznajemy mechanizm występowania niektórych chorób i zaburzeń. Porównując poziomy tych cząsteczek u osób chorych i u osób zdrowych, możemy zbadać, kiedy i jak nieprawidłowy poziom mikroRNA przyczynia się do powstania choroby - tłumaczy ekspert.
Zobacz także:
Nagroda Nobla z medycyny przyznana za "dokonanie przełomowego odkrycia"
Nieprawidłowe funkcjonowanie czy mutacje cząsteczek mikroRNA może prowadzić do poważnych zaburzeń, w tym do chorób nowotworowych, chorób kardiologicznych i chorób układu kostnego.
- Są już również badania dotyczące udziału tych cząsteczek w rozwoju choroby Parkinsona i choroby Alzheimera. Właśnie w tych chorobach zaburzenie wytwarzania cząsteczek mikroRNA może prowadzić do rozwoju patologii - mówi profesor Krzesiński.
Czy dzięki odkryciu tegorocznych noblistów powstanie skuteczniejszy lek na rak?
Czy dzięki odkryciu amerykańskich naukowców da się leczyć wyżej wymienione choroby?
- Są duże szanse, że ich badania przyniosą konkretne efekty w tym zakresie i dzięki nim będziemy mieli leki, które oddziaływują na cząsteczki mikroRNA. Możliwe też, że będziemy korzystać z osiągnięć inżynierii genetycznej, by zmienić poziom tych cząsteczek. Taki efekt osiągnięto na przykład stosując tą ścieżkę w zakresie leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C. Mamy tutaj już oligonukleotyd, który jest w stanie wpływać na mikroRNA i pilnować, żeby w komórce wszystko działało tak, jak my byśmy chcieli - wyjaśnia naukowiec.
***
Na cykl "O co chodzi z tymi Noblami?" codziennie w "Popołudniówie", od poniedziałku (7.10) o 15.00 zaprasza Weronika Puszkar.
AGJ
