Polskie Radio

Jarosław Marek Rymkiewicz: starałem się uchwycić świat, którego już nie będzie

Ostatnia aktualizacja: 17.09.2019 12:00
Jarosław Marek Rymkiewicz został laureatem Nagrody Mediów Publicznych w kategorii Słowo. "We wszystkich swoich poczynaniach, i literackich, i obywatelskich – jawi się jako poszukiwacz ducha polskości, przy czym już od debiutu podkreślający swój związek z kulturą europejską" ocenił Rymkiewicza w laudacji krytyk literacki Krzysztof Masłoń.
Audio
  • Jarosław Marek Rymkiewicz opowiada o swoim eseju "Umschlagplatz" na antenie rozgłośni BBC (BBC, 27.07.1987)
  • Jarosław Marek Rymkiewicz o doświadczeniu rozpadu świata podczas II wojny światowej. (PR, 17.04.2017)
Jarosław Marek Rymkiewicz
Jarosław Marek RymkiewiczFoto: PAP/Rafał Guz

Jarosław Marek Rymkiewicz jest poetą, eseistą, dramatopisarzem i tłumaczem. Pochodzi z rodziny o niemiecko-polsko-tatarskich tradycjach. Jego rodzina zmieniła nazwisko z Szulc na Rymkiewicz pod wpływem doświadczenia okupacyjnej rzeczywistości w czasie II wojny światowej. "Nie mam ani kropli polskiej krwi, w moich komórkach nie ma ani kawałeczka polskiego genu; polskość nie jest ani biologiczna, ani genetyczna. Ona nie bierze się z krwi a nawet, jak pokazuje mój przykład, nie bierze się pochodzenia. Polskość to jest straszna siła duchowa i to nie my ją wybieramy, bo nie możemy niczego wybierać, to ona nas wybiera". 

Jak sam podkreśla, ukształtowało go doświadczenie rozpadu dotychczasowego świata podczas II wojny światowej.

- Przyszedłem na świat w 1935 roku, kiedy jeszcze świat trzymał się w więzach. Na moich oczach świat się rozpadał. I ja ten rozpad próbowałem uchwycić. W moich sztukach chciałem uchwycić to, że dawnego świata już nie będzie - mówił dramatopisarz w rozmowie Dorotą Kołodziejczyk na antenie Radia Polskiego Radia. Posłuchaj.

Nagroda mediów.jpg
Nagrody Mediów Publicznych. Znamy tegorocznych laureatów [RELACJA Z GALI]

Jako poeta Rymkiewicz zadebiutował w 1957 roku. W latach 70. XX wieku zaczął sympatyzować z opozycją demokratyczną. Publikował w drugim obiegu. W 1985 roku został wydalony z Instytutu Badań Literackich PAN. W drugiej połowie lat 80. zaczął występować na antenie Radia Wolna Europa i sekcji polskiej BBC. W 2010 został odznaczony Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Rymkiewicz z refleksji nad polskością, historią i współczesnością Polski, jej metafizycznego znaczenia, uczynił motyw przewodni swojej twórczości. W twórczości poety wybrzmiewa m.in. problematyka związana z "Nocą teczek" i skutkami katastrofy smoleńskiej. W po części autobiograficznym eseju "Kinderszenen" Rymkiewicz zajął się tematyką Powstania Warszawskiego. W swojej twórczości dotykał także trudnych tematów relacji polsko-żydowskich w czasie II wojny światowej - zachęcamy do posłuchania nagrania wypowiedzi Jarosława Marka Rymkiewicza na ten temat z sekcji polskiej radia BBC z 1987 roku. 

bm

Czytaj także

Jarosław Marek Rymkiewicz. W 83. rocznicę urodzin

Ostatnia aktualizacja: 13.07.2018 14:20
83. urodziny obchodzi dziś poeta, dramatopisarz, historyk literatury, autor zbiorów poezji, sztuk scenicznych, tłumacz - profesor Jarosław Marek Rymkiewicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Przeżyć Rymkiewicza na poważnie

Ostatnia aktualizacja: 13.07.2018 08:00
Jarosław Marek Rymkiewicz obchodzi 83. urodziny. O poecie opowiadał na antenie Trójki Mateusz Matyszkowicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nagrody Mediów Publicznych. Prof. Maciej Urbanowski: Rymkiewicz to najważniejszy dziś polski autor

Ostatnia aktualizacja: 10.09.2019 09:02
- Dla mnie jest to niezwykle ważna postać polskiej literatury. Początek tej wielkiej przygody intelektualnej zaczął się dla mnie w 1984 roku, gdy przeczytałem powieść "Rozmowy polskie latem roku 1983" - mówił w Dwójce krytyk literacki.
rozwiń zwiń