X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Operacja "Barbarossa" - starcie tyranów

Ostatnia aktualizacja: 22.06.2018 06:01
22 czerwca 1941 Hitler uderzył na Związek Sowiecki. Dla III Rzeszy był to początek końca marzeń o tysiącletnim panowaniu nad światem.
Audio
  • Audycja historyczna na temat operacji "Barbarossa". Ilustrowana wystąpieniami Joachima von Ribbentropa, Winstona Churchilla i Josepha Goebbelsa na temat decyzji o ataku na ZSRR. Z prof. Januszem Stefanowiczem rozmawia Katarzyna Kobylecka.
PzKpfw 35 należący do jednostki z Grupy Armii Północ podczas operacji Barbarossa. W tle płonąca wieś, lipiec 1941. Fot. Wikimedia Commonscc. Źr. Bundesarchiv.
PzKpfw 35 należący do jednostki z Grupy Armii "Północ" podczas operacji "Barbarossa". W tle płonąca wieś, lipiec 1941. Fot. Wikimedia Commons/cc. Źr. Bundesarchiv.

22 czerwca 1941 świat- według określenia Hitlera- wstrzymał dech.

W 130 lat po Wielkiej Armii Napoleona Wehrmacht uderzył na Wschód. Była to jedna z największych kampanii w historii. Wbrew oczekiwaniom niemieckiego naczelnego dowództwa przeszła w formę wojny na wyczerpanie, która wyniszczyła Wehrmacht, stając się główną przyczyną jego klęski. Losy II wojny światowej i III Rzeszy rozstrzygnęły się w zmaganiach na froncie wschodnim.

Generalny Plan Wschodni

W lipcu 1940 roku, po upadku Francji, Hitler zaczął rozważać możliwość zaatakowania Związku Sowieckiego. Wielokrotnie zastanawiano się nad pobudkami, jakimi kierował się Hitler, łamiąc pakt niemiecko-sowiecki i otwierając drugi front, wbrew zasadzie asekuracji, którą aż do tej chwili głosił, na dodatek w momencie, gdy wojna przeciwko Anglii właściwie dopiero się rozpoczynała. Zdaniem prof. Janusza Stefanowicza źródeł należy, a priori, szukać w Mein Kampf i kojarzyć z dążeniem do dominacji europejskiej.

Po Anschlussie Austrii i utworzeniu Wielkich Niemiec, po zmieceniu z powierzchni Czechosłowacji i Polski, po wyeliminowaniu francuskiego zagrożenia, Hitler próbował zdobyć dla Niemiec na Wschodzie przestrzeń życiową (Lebensraum) konieczną dla przetrwania Rzeszy jako wielkiego mocarstwa. Fuhrer był też poirytowany i zaniepokojony działaniami ZSRS w końcowej fazie wojny z Francją. Stalin dokonał wówczas aneksji państw bałtyckich i przyłączył do swojego imperium rumuńską Besarabię i północną Bukowinę, co wykraczało poza przedmiot uzgodnień paktu Ribbentrop-Mołotow.

Ostateczna decyzja o rozpoczęciu wojny na Wschodzie zapadła po berlińskim spotkaniu Hitlera z Mołotowem 13 listopada 1940, kiedy to doszło do zderzenia interesów dwóch imperializmów.
– Gospodarze zaproponowali, żeby Rosja przystąpiła do paktu trójstronnego, który łączył Niemcy, Japonię i Włochy, i żeby we czwórkę podzielili świat. Hitler oferował Rosji dostęp do morza Indyjskiego co było całkowicie sprzeczne z historycznym kierunkiem ekspansji rosyjskiej na Europę i tereny naftowe – mówił prof. Janusz Stefanowicz.

Dyrektywa "Barbarossa"

Niemcy postawili po raz kolejny na Blitzkrieg (wojna błyskawiczna). Plan "Barbarossa", zatwierdzony przez Hitlera 18 grudnia 1940, zakładał zniszczenie głównych sił Armii Czerwonej na zachód od Dźwiny i Dniepru, a także okupację krajów bałtyckich i Leningradu. Po spełnieniu tych warunków operacje miały się skoncentrować wokół Moskwy i następnie szybko się rozwijać w kierunku linii Archangielsk-Astrachań.

W kampanii na Wschodzie staneły naprzeciwko siebie dwie potężne armie. Hitler posłał na front ponad 4 mln swoich żołnierzy. Sowieci dysponowali w tym czasie na swoim froncie zachodnim 3 mln żołnierzy. Armia Czerwona przeważała nad wrogiem liczbą sprzętu. Gdy hitlerowcy mieli do dyspozycji niecałe 2 tys. czołgów, sowieci mogli im przeciwstawić pięć razy więcej tego rodzaju maszyn. Teoretycznie panowali także w powietrzu. Niespełna 3 tys. samolotów Luftwaffe walczyło przeciw trzy razy silniejszej flocie powietrznej ZSRS.

22 czerwca Joseph Goebbels, minister propagandy III Rzeszy, odczytał rozkaz Hitlera:
"Dziś znów stoi 160 dywizji sowieckich na naszej granicy. Od tygodni jest naruszana nie tylko nasza granica, ale także granica na dalekiej północy i granica Rumunii. Sowieckie myśliwce dla zabawy i bez kłopotów penetrują te granice, aby udowodnić, że to Rosjanie czują się panami tych terenów. Zadaniem tego frontu jest nie obrona poszczególnych krajów, ale zapewnienie bezpieczeństwa Europie, a przez to ocalenie nas wszystkich. Dlatego dziś znów zdecydowałem złożyć los i przyszłośc niemieckiej Rzeszy oraz naszego narodu w ręce naszych żołnierzy. Niech Bóg nam w tej walce pomoże".

Front Wschodni

Pomimo, że Rosjanie spodziewali się ataku, nie byli odpowiednio przygotowani na odparcie niemieckiego uderzenia. Wynika to z faktu, że sowieckie plany operacyjne zakładały prewencyjne uderzenie na III Rzeszę, a nie przygotowanie linii obronnych. Zabrakło czasu.

Wojska sowieckie zostały sparaliżowane. System dowodzenia całkowicie się załamał. Niemcy w oszałamiającym tempie szli w głąb Związku Sowieckiego. W lipcu pod niemieckim panowaniem znalazły się już kraje nadbałtyckie. Naziści odnosili także spektakularne sukcesy na Ukrainie. Dopiero pod smoleńskiem niemieckie oddziały natrafiły na trwalszy opór. Walki, trwające niemal dwa miesiące, wciągnęły Wehrmacht w wojnę na wyniszczenie, a tej, z Rosją wygrać nie mogli. W głębi imperium Stalin dysponował nieskończonymi rezererwami.

Po raz pierwszy Blitzkrieg zawiódł. Okazało się, że nie jest tak uniwersalną taktyką, jak powszechnie uważano. Niemcy starli się na Wschodzie z potężnym przeciwnikiem, którego możliwości militarne były nieporównywalne z potencjałem Polski czy Francji.

Posłuchaj wystąpień Joachima von Ribbentropa i Winstona Churchilla w związku z decyzją Hitlera o ataku na Związek Sowiecki.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

D-Day - lądowanie aliantów w Normandii

Ostatnia aktualizacja: 06.06.2018 06:01
6 czerwca 1944 na plażach Normandii rozpoczęła się operacja "Overlord". Największa operacja desantowa w historii wojen, w którą zaangażowano tysiące żołnierzy, statków i samolotów otworzyła drugi front w Europie Zachodniej. Winston Churchill twierdził, że był to dzień, którym denerwował się najbardziej w swoim życiu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Heinz Guderian - geniusz wojny pancernej

Ostatnia aktualizacja: 14.05.2015 06:11
- Niemcy zawsze były ojczyzną poetów, naukowców i wojskowych. Obok takich nazwisk jak Clausewitz i Moltke niewątpliwie należy umieścić Guderiana – mówił na antenie PR prof. Paweł Wieczorkiewicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Alfred Rosenberg - architekt ideologii nazistowskiej

Ostatnia aktualizacja: 13.06.2015 06:00
- Wierzymy, że ta wielka wojna stanowi proces rewolucji i czystości bilogicznej - mówił Alfred Rosenberg. Miał projektować budynki, zaprojektował zbrodniczą ideologię.
rozwiń zwiń