Historia

Wyprawa Batu-chana – średniowieczny blitzkrieg

Ostatnia aktualizacja: 06.12.2017 06:20
- Panika, jaka ogarnęła kraje Europy Zachodniej, przypominała późniejszy chaos, jaki budziły informacje o postępach Turków – mówił na antenie Polskiego Radia prof. Henryk Samsonowicz.
Audio
  • Audycja historyczna na temat hipotetycznych losów Europy w przypadku, gdyby Mongołowie po zwycięstwach w latach 1240-1242 nie wycofali się do Azji. Gościem red. Andrzeja Sowy jest prof. Henryk Samsonowicz (25.06.1995).
Średniowieczny manuskrypt przedstawiający bitwę pod Legnicą z 1241 roku fot. Wikimedia Commons.
Średniowieczny manuskrypt przedstawiający bitwę pod Legnicą z 1241 roku fot. Wikimedia Commons.

6 grudnia 1240 Mongołowie pod wodzą Batu-chana zdobyli i zburzyli Kijów. Zniszczenia demograficzne, materialne i kulturalne księstw ruskich były tak wielkie, że opóźniły rozwój i zjednoczenie Rusi o przeszło 300 lat. Ruś Kijowska była pierwszą ofiarą mongolskiej kampanii. - W ciągu niespełna dwóch lat ta szokująco skuteczna i mobilna armia zdołała podbić niemal całą środkową Europę –mówił dr Janusz Osica.

Tatarski potop

Stepowi wojownicy swoje zwycięstwa osiągnęli, nie tyle dzięki przewadze liczebnej, ile nowej taktyce i organizacji wojska. Armia Batu-chana składała się wyłącznie z doskonale wyćwiczonej, niesłychanie ruchliwej i szybkiej jazdy, która potrafiła dziennie przebyć nawet 100 kilometrów. Ciężkich i lekkich jeźdźców w czasie oblężenia wspomagały przewożone machiny miotające. Co więcej inwazję poprzedził staranny wywiad i próbne wyprawy. Wobec tak przygotowanych najeźdźców europejskie armie były bez szans.

Po podbiciu Rusi armie mongolskie wdarły się do Europy przez Węgry, Siedmiogród i Polskę. W kwietniu 1241 roku pod Legnicą rozbiły zebrane przez Henryka Pobożnego wojska polskie. Groza podboju mongolskiego zawisła nad zachodnią Europą, ale coraz głośniejsze błagania o pomoc odbijały się echem od papieskich i cesarskich komnat. Ich rezydenci, Grzegorz IX i Fryderyk II, pogrążeni byli w sporze o przywództwo w chrześcijańskiej Europie.

Nieoczekiwany zwrot

Wyzwolenie dla okupowanych terenów przyszło z nieoczekiwanej strony. Po śmierci wielkiego chana  Ugedeia w końcu 1241 roku Batu-chan postanowił odwołać wojska z zachodu i podjąć walkę o opuszczony tron. Mongołowie sami porzucili swoją zdobycz.

Jak potoczyłyby się losy Polski, gdyby Mongołowie pozostali w Europie? Posłuchaj dyskusji red. Andrzeja Sowy i historyka prof. Henryka Samsonowicza.

mjm

Komentarze1
aby dodać komentarz
casial2016-12-06 12:50 Zgłoś
Mongołowie sami porzucili swoją zdobycz.(cytat). Komentarz: W 1241 roku (w trzeciej dekadzie listopada) zmarł Chan Wielki Ugedel. akt ten rzeczywiście odmienił relacje polityczne w jego imperium, tj. urealnił widzenie widzenie potencjału militarnego w hierarchii celów do tego stopnia, że znaczna część elementu ludzkiego zaangażowana w inwazji (1241 r.) została przez Batu-Chana wręcz porzucona na zajętych terytoriach, i ten element ludzki utracił całkowicie kontakt z imperialnymi (mongolskimi) centrami decyzji politycznych. Tym samym musiał się poddać wówczas procesom cywilizacyjnym na obszarach, gdzie został przypadkowo zainstalowany. Przykładem tego są tatarskie osrodki ludnościowe (np. w Małopolsce) jak Zwierzyniec na obrzerzak Krakowa, Smykań (Pogorzany) k. Szczyrzyca, Jurków k Mszany Dolnej, Lipnik k Dobczyc, Zwierzyniec k. Zamościa,, etc, etc. Roznice cywilizacyjne w odniesieniu do ludności rodzimej były tak wielkie, że znalazły odzwierciedlenie w nazewnictwie (np.: Zwierzyniec). Wydaje się, że pomimo upływu wieków, w miejscach tych musi być nadal prowadzona akcja cywilizacyjna, ze względu na to, że element ten (tatarski) był podatny na wpływy marksizmu- leninizmu (1944-1991) i wymaga intensywnej resocjalizacji w zmienionych uwarunkowaniach ustrojowych Rzeczpospolitej Polskiej.

Czytaj także

Bitwa pod Cedynią - upokorzona duma teutońska

Ostatnia aktualizacja: 24.06.2020 05:45
W 972 roku wojska margrabiego Hodona bez porozumienia z cesarzem przeprawiły się na ziemie Mieszka I. Szacuje się, że przeciwko polskiemu władcy ruszyło do 3000 pieszych i ponad 1000 konnych rycerzy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Obrona Głogowa - Niemcy powstrzymani

Ostatnia aktualizacja: 24.08.2017 06:04
Wyprawę cesarza Henryka V na państwo Bolesława Krzywoustego powstrzymał wytrwały opór Głogowa. Gród na Odrze trwał w oporze nawet wtedy, gdy wróg użył ciał polskich zakładników jako osłony dla machin oblężniczych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zbigniew Oleśnicki - szara eminencja średniowiecznej Polski

Ostatnia aktualizacja: 05.12.2019 05:40
- Był to jeden z nielicznych polityków, którzy mieli koncepcję generalną, polegającą na stworzeniu z Polski wielkiego państwa - mówił historyk, prof. Henryk Samsonowicz.
rozwiń zwiń