średniowiecze w PolskieRadio.pl

Nieokiełznana wyobraźnia. Dlaczego sztuka średniowieczna jest dziwna (i śmieszna)?

Bestiariusze pokazujące fantastyczne zwierzęta, okrutne sceny religijne z udziałem świętych, diabły, demony… Sztuka średniowiecza pełna jest dziwacznych wyobrażeń. Trzeba znać kod kulturowy, by w pełni zrozumieć przekaz. Wskazówką są rekwizyty, gesty, a nawet kolory, o czym pisze w swojej książce "Me(m)diewistyka - cudownie dziwna sztuka średniowiecza" historyczka sztuki i muzealniczka Zofia Załęska. Autorka była gościem audycji "Eureka" w radiowej Jedynce.

Uczony papież i legenda o "magicznej głowie"

Sylwester II był pierwszym papieżem z Francji, współpracownikiem cesarza Ottona III, wielkim uczonym. Prawdopodobnie te naukowe pasje sprawiły, że powstała legenda o magicznej mówiącej głowie, którą ten papież miał skonstruować. 12 maja mijają 1023 lata od śmierci Sylwestra II.

Ślimaki, smoki i jednorożce. Jak czytać dziwny świat średniowiecza?

Średniowieczne manuskrypty pełne są scen, które dziś wydają się niepokojące, groteskowe albo wręcz absurdalne: rycerze walczący ze ślimakami, demony z twarzami na pośladkach, postaci wychodzące z brzucha smoka czy medyczne receptury wykorzystujące róg jednorożca. Za tymi obrazami kryją się jednak symbole, wierzenia i opowieści, które przez wieki były dla odbiorców całkowicie zrozumiałe. O tym, jak odczytywać niezwykły język średniowiecznej sztuki i dlaczego jej wyobraźnia wciąż fascynuje współczesnych, opowiadała w audycji "TurboHistoria" Zofia Załęska. Zobacz więcej na temat: Polskie Radio 24 malarstwo

Jak dawniej wybierano papieży? Przez dwanaście wieków Kościół nie znał konklawe

Konklawe, czyli forma wyboru papieża, polegająca na tajnym głosowaniu dokonywanym przez wąską grupę duchownych w zamkniętym na klucz pomieszczeniu, nie była znana Kościołowi przez większość jego istnienia. W ciągu pierwszych dwunastu stuleci wybór biskupa Rzymu wyglądał inaczej, a wpływ, niekiedy kluczowy, na wynik elekcji miały również osoby świeckie, w tym cesarze i królowie.

Jak ołtarz mariacki Wita Stwosza wrócił do Polski

‒ Ołtarz, znajdujący się w kościele Mariackim w Krakowie, to jedyny w swoim rodzaju zabytek rzeźby o wielkim światowym znaczeniu ‒ mówił prof. Karol Estreicher na antenie Polskiego Radia. 30 kwietnia 1946 roku do Krakowa powrócił zrabowany przez Niemców w czasie II wojny światowej ołtarz mariacki Wita Stwosza.

Średniowieczne memy. Dlaczego sztuka sprzed wieków wciąż nas bawi?

Zające z mieczami, rycerze uciekający przed ślimakiem i obsceniczne sceny na marginesach świętych ksiąg. Średniowieczna sztuka potrafi zaskakiwać i rozśmieszać, ale jej komizm rzadko jest przypadkowy. O tym, jak ją czytać, opowiada Zofia Załęska – historyczka sztuki z Muzeum Narodowego w Warszawie i autorka książki „Me(m)diewistyka. Cudownie dziwna sztuka średniowiecza”.

Historyk: nazwę "Polska" zapewne wymyślili Piastowie

- W czasach pierwszych Piastów doborowe wojsko było głównym narzędziem władcy i to dzięki swojej drużynie Chrobry przejął władzę wbrew woli ojca. Z kolei w procesie państwotwórczym ważną rolę odegrał Kościół, a biskupi w pewnym sensie współrządzili krajem. Generalnie jednak niewiele wiemy o systemie sprawowania władzy i społeczeństwie w Polsce Chrobrego - mówił w rozmowie z portalem Polskiego Radia historyk prof. Paweł Żmudzki.

Święty Wojciech. Patron Polski zabity przez Prusów

Biskup, męczennik, patron Kościoła katolickiego w Polsce zginął w Prusach zamordowany przez pogan podczas wyprawy misyjnej. Dziś przypada uroczystość liturgiczna Świętego Wojciecha. Obok Matki Bożej Królowej Polski i Świętego Stanisława, Święty Wojciech jest głównym patronem naszego kraju.

Teolog oskarżony o herezję, bohater słynnego romansu

Był jednym z najważniejszych myślicieli XII wieku – wyprzedzał swoją epokę, oskarżano go o herezję, ale jednocześnie stworzył filozoficzne metody, na których opierał się późnej św. Tomasz z Akwinu. Piotr Abelard do historii przeszedł jednak przede wszystkim jako bohater wielkiego, tragicznego romansu.

"Koronacja Chrobrego stworzyła legendę królestwa"

- W bliskiej perspektywie koronacja Chrobrego nie była wielkim sukcesem, ale stworzyła legendę królestwa, stworzyła mit panowania Bolesława jako złotego wieku w historii Polski, a sam władca zaczął być stawiany jako niedościgniony wzorzec dla kolejnych Piastów - mówił w rozmowie z portalem Polskiego Radia historyk prof. Paweł Żmudzki.

średniowiecze

Archeolodzy odkryli XIII-wieczną płytę nagrobną w centrum Gdańska

Odkrycie w ukraińskim zamku. Trop prowadzi do Polski

Alkuin, czyli światło nauki w głębokim średniowieczu

Klasztor na Monte Cassino. 1500 lat jednego z centrów duchowych Europy