X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Cyprian Kamil Norwid - czwarty wieszcz narodowy

Ostatnia aktualizacja: 23.05.2019 06:02
- Nie skończył formalnej edukacji, przeszedł tylko przez nauczanie domowe. Był bardzo pracowitym samoukiem. Miał rozległe zainteresowania i głęboką wiedzę na różne tematy - powiedział prof. Andrzej Fabianowski. dodał prof. literatury polskiej Andrzej Fabianowski w audycji "Napiętnowany cierpieniem - Cyprian Kamil Norwid".
Audio
  • Prof. literatury Bogusław Dopart mówił o twórczości i filozofii Cypriana Kamila Norwida w audycji Witolda Malesy pt. "Ciemna jest ta pieśń". (PR, 28.11.2008)
  • Prof. literatury Andrzej Fabianowski przybliżył biografię poety w audycji Hanny Szof pt. "Napiętnowany cierpieniem - Cyprian Kamil Norwid". (PR, 6.04.2004)
Poeta, rysownik i rzeźbiarz Cyprian Kamil Norwid.
Poeta, rysownik i rzeźbiarz Cyprian Kamil Norwid.Foto: Wikipedia/domena publiczna

23 maja 1883 roku w Paryżu zmarł poeta i filozof Cyprian Kamil Norwid.

Poezję Norwida odkrył młodopolski poeta Zenon Przesmycki "Miriam" w 1901 roku. Wtedy do Norwida przylgnęła etykietka wyklętego geniusza.

- Z czasem koncepcja poety wyklętego trywializowała się coraz bardziej. Był odtrącony, ale nie był poetą w tym sensie, że odrzucił społeczeństwo swym buntem, brakiem poczucia solidarności z głównymi wartościami - mówił prof. literatury polskiej Bogusław Dopart w audycji "Ciemna jest ta pieśń". - W przypadku Norwida było wprost przeciwnie: był to poeta solidarności, służby i powołany do wielkich rzeczy. Nigdy nie starał się zerwać paktu ze swoją zbiorowością. Był poetą czerpiącym z wielkich osiągnięć kultury, ładu językowego, ekonomii wyrazu. Był człowiekiem, który wiedział, że poeta to naprawdę ktoś ważny - dodał prof. literatury polskiej Andrzej Fabianowski w audycji "Napiętnowany cierpieniem - Cyprian Kamil Norwid".

Norwid - emigrant

Norwid w 1841 roku wyjechał z Królestwa Kongresowego. Pierwsze lata emigracyjne poświęcił doskonaleniu swoich umiejętności plastycznych. Kształcił się we Włoszech, gdzie uczęszczał do różnych pracowni. Zaprzyjaźnił się tam z Zygmuntem Krasińskim, który roztoczył nad nim artystyczną opiekę. Za sprawą swojego protektora związał się z obozem arystokratycznym.

Podczas pobytu we Włoszech Norwida spotkał życiowy cios - zaręczyny zerwała z nim długoletnia narzeczona. Krótko po tym przeżył religijne nawrócenie i zdecydował się na przyjęciu sakramentu bierzmowania, podczas którego przybrał imię Kamil. Dlaczego wybrał akurat to imię? Posłuchaj audycji "Napiętnowany cierpieniem - Cyprian Kamil Norwid".

W 1848 roku wyjechał do Paryża, gdzie wpadł w towarzystwo tzw. młodej emigracji, która przybyła do Francji po Wiośnie Ludów. Spotkał wtedy wielu swoich warszawskich znajomych, którzy sympatyzowali z Towarzystwem Demokratycznym. Odnowienie kontaktów spowodowało zerwanie stosunków z arystokracją. Demokraci zaś nie obdarzyli Norwida pełnym zaufaniem, traktując go jako fałszywego przyjaciela, który na pewno przyszedł szpiegować na rzecz arystokracji.

Na emigracji starał się tworzyć różne ośrodki opiniotwórcze i czasopisma, które informowałaby mieszkańców Europy Zachodniej o sytuacji Polaków pod zaborami. Te informacje próbował przybliżyć w sposób jak najbardziej przystępny dla opinii zagranicznej dalekiej już od ideałów romantycznych.

Uważny obserwator życia

Krytykował próżniaczy styl życia elit. Nie mógł znieść pustych rozmów, które toczono w salonach. Nie akceptował także tego, że w jego czasach pozycja pisarza uległa pewnemu przewartościowaniu. Pisarstwo stopniowo stawało się zawodem, z którego czerpało się korzyści finansowe. Stworzył także teorię, nazywaną przez badaczy filozofią elit, w której założył, że wybitne jednostki nie trafiają w swój czas i z tego powodu nie mogą być docenione przez współczesnych. W ten sposób Norwid niejako przewidział swoje przyszłe losy. Na czym dokładnie polegała ta teoria? Dowiedz się tego z audycji "Ciemna jest ta pieśń".

- Z jednej strony był wybitnym myślicielem, a z drugiej był pełen sprzeczności emocjonalnych. Był głębokim analitykiem społeczeństwa - dodał prof. Bogusław Dopart w audycji "Ciemna jest ta pieśń".

Jako myśliciel zastanawiał się nad kwestią młodego pokolenia romantyków urodzonych około 1820 roku i jego miejsca w dziejach oraz dziedzictwa, jakie na jego barki zrzucili ideologowie i przywódcy insurekcji oraz konspiracji. Rozmyślania te przełożyły się na jego wczesną twórczość, w której podejmował zagadnienia polskiej emigracji oraz tzw. warszawskiej rewolucji moralnej.

Na czym dokładnie polegała ta rewolucja? Dowiedz się tego z audycji "Ciemna jest ta pieśń".

Krytykował próżniaczy styl życia elit. Nie mógł znieść pustych rozmów, które toczono w salonach. Nie akceptował także tego, że w jego czasach pozycja pisarza uległa pewnemu przewartościowaniu. Pisarstwo stopniowo stawało się zawodem, z którego czerpało się korzyści finansowe.

- Choć sam głosił związek rzemiosła i kultury, w swoim towarzystwie po prostu prezentował się inaczej - wyjaśnił prof. Bogusław Dopart.

Zastanawiał się także nad postępującymi coraz szybciej przemianami społecznymi. Upadku obyczajów dopatrywał w urbanizacji i industrializacji. Uważał, że człowiek moralny, powinien przede wszystkim poznać swoją religię oraz inne kultury. Był nieugiętym krytykiem przemian obyczajowych.

Co szczególnie nie podobało mu się w tych przemianach? Posłuchaj audycji "Napiętnowany cierpieniem - Cyprian Kamil Norwid".

Społeczne odtrącenie

W połowie XIX wieku pojawiły się drukiem dwa utwory Norwida, które jednak nie zostały dobrze przyjęte przez współczesnych. W trudnych życiowi chwilach pomagała mu religia. Był tak bardzo religijnym człowiekiem, że planował nawet zostać mnichem. Niestety, zakon, do któego chciał wstąpić, odrzucił jego prośbę. Załamany, zdecydował się w 1852 roku na wyjazd do Stanów Zjednoczonych. Osiadł w Nowym Jorku, gdzie dostał dobrze płatną pracę w pracowni graficznej.

- W Stanach Zjednoczonych zetknął się z dzikim kapitalizmem, który wymagał od ludzi podporządkowania się piedestałowi pieniądza. To dla Norwida było odrzuceniem norm chrześcijaństwa - powiedział prof. Andrzej Fabianowski.

Po dwóch latach pobytu w Ameryce, zdecydował się na powrót do Europy. Utrzymywał się z wykonywania drobnych prac rzemieślniczych. Pod koniec 1862 roku jego literacką twórczością zainteresowało się wydawnictwo z Lipska. Norwid wiązał z tym nadzieję na poprawę losu. Kilka tomików wierszy ukazało się drukiem w styczniu 1863 roku, jednak przeszły one bez echa, gdyż w Królestwie Polskim wybuchło powstanie styczniowe. Od tego momentu stan fizyczny i psychiczny artysty zaczął się pogarszać. Zaczęła postępować jego głuchota. W końcu został oddany przez kuzyna do przytułku św. Kazimierza na przedmieściach Paryża. Norwid spędził w przytułku kilkanaście lat życia, izolując się nawet od innych pensjonariuszy.

Został pochowany na paryskim cmentarzu Ivry. Po kilku latach jego grób przeniesiono na cmentarz Montmorency, na którym spoczęło wiele wybitnych osobistości z polskiej emigracji.

Wczesne lata

Urodził się w podwarszawskiej wsi Laskowe Głuche w 1821 roku. Bardzo wcześnie został osierocony przez matkę. Trafił pod opiekę prababci, z którą nie miał dobrego kontaktu. Ojciec nie poświęcał zbyt wiele czasu na opiekę nad synem, ponieważ zmagał się ze skomplikowanymi sprawami majątkowymi. Norwid jako dziecko był świadkiem nałożenia na Warszawę po powstaniu listopadowym potężnych kontrybucji i wyburzania domów w celu budowy Cytadeli. W wieku 14 lat został zupełnym sierotą zdanym tylko na siebie. 

- Nie skończył formalnej edukacji, przeszedł przez nauczanie domowe. Był bardzo pracowitym samoukiem. Miał rozległe zainteresowania i głęboką wiedzę na różne tematy - powiedział prof. Andrzej Fabianowski.

seb


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Odnajdywanie Norwida w XXI wieku

Ostatnia aktualizacja: 13.11.2016 10:00
Niedawno w Tarnowie miała miejsce premiera sztuki Kazimierza Brauna "Powrót Norwida". Była ona punktem wyjścia w dyskusji o poecie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Na ile aktualny jest dziś Cyprian Kamil Norwid?

Ostatnia aktualizacja: 09.06.2018 13:00
- Spotkanie z drugim człowiekiem było dla Norwida czymś w rodzaju sakramentu. Miał pretensje do Polaków, że nie potrafią ze sobą poważnie rozmawiać przez czas dłuższy niż kilka minut - mówił w Dwójce auotr książki "Gladiator prawdy" poświęconej jednemu z największych polskich poetów.
rozwiń zwiń