Historia

21 postulatów - jeden z najważniejszych tekstów ludzkości

Ostatnia aktualizacja: 16.10.2019 05:50
16 października 2003 roku dokument z 21 postulatami wpisany został na listę najbardziej wartościowych dokumentów świata UNESCO – Pamięć Świata.
Audio
  • Arkadiusz Rybicki o powstawaniu postulatów
  • Arkadiusz Rybicki o historii tablic
  • Droga do Solidarności - powstanie Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego
  • Strajkujący stoczniowcy formułują 21 postulatów - komentarz prof. Jerzego Eislera
Tablica z 21. postulatami gdańskimi z 1980 rok, foto: PAPPrzemek Wierzchowski
Tablica z 21. postulatami gdańskimi z 1980 rok, foto: PAP/Przemek Wierzchowski

17 sierpnia 1980 gdański Międzyzakładowy Komitet Strajkowy przedstawił 21 postulatów. Najważniejsze żądania strajkujących stoczniowców dotyczyły utworzenia Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego i zapewnienia prawa do strajku. Wprowadzenie w życie postulatów było możliwe po podpisaniu w Gdańsku porozumień z rządem 31 sierpnia 1980.

O historycznych 21 postulatach gdańskich opowiadał po latach Arkadiusz Rybicki, działacz Solidarności, który wraz z Maciejem Grzywaczewskim wymalował je na zwykłych deskach.

- Do komisji wpłynęło około 700 postulatów, między innymi takie, w których domagano się uwolnienia Polski od ZSRR i wystąpienia z Układu Warszawskiego - wspominał Arkadiusz Rybicki.

Po zakończeniu strajku w Stoczni Gdańskiej, deski z postulatami trafiły do siedziby NSZZ "Solidarność" w szpitalu pielęgniarskim w Gdańsku-Wrzeszczu. Przetrwały stan wojenny i dalsze lata PRL, dzięki zapobiegliwości pracowników Muzeum Morskiego w Gdańsku.

Wśród innych postulatów znalazły się między innymi rządania przywrócenia do poprzednich praw ludzi zwolnionych z pracy po strajkach w 1970 i 1976 i studentów wydalonych z uczelni za przekonania, zniesienie represji za przekonania, przestrzeganie zagwarantowanej w Konstytucji PRL wolności słowa, druku i publikacji i wprowadzenie zasady doboru kadry kierowniczej na zasadach kwalifikacji, a nie przynależności partyjnej oraz zniesienie przywilejów Milicji Obywatelskiej, Służby Bezpieczeństwa i aparatu partyjnego.

niepodległa.jpg
Anna Walentynowicz. Serwis specjalny

16 października 2003 roku dokument z 21 postulatami wpisany został na listę najbardziej wartościowych dokumentów świata UNESCO – Pamięć Świata.


Posłuchaj archiwalnych nagrań z udziałem Arkadiusza Rybickiego oraz komentarza historyka, prof. Jerzego Eislera.

Więcej archiwalnych dźwięków w serwisie - Sierpień 1980 >>>

pd/mk

Czytaj także

Sierpień 1980 - to był przełomowy moment

Ostatnia aktualizacja: 14.08.2019 08:00
- Przy bramach zakładu garstka ludzi. Krzyczą i zachęcają, by inni się dołączyli. Nad bramą lata samolot, rozrzucający ulotki z informacją, że strajk się zakończył, a stocznię opanowała grupka elementów antysocjalistycznych – wspominał jeden z uczestników strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina.
rozwiń zwiń

Czytaj także

39 lat temu podpisano porozumienia sierpniowe

Ostatnia aktualizacja: 31.08.2019 07:15
Pierwszy punkt słynnych 21 postulatów mówił o akceptacji niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych.
rozwiń zwiń