X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Kardynał Richelieu - szara eminencja Francji

Ostatnia aktualizacja: 04.12.2018 06:20
Człowiek, który stworzył potęgę Francji, polityczny geniusz, twórca monarchii absolutnej, mąż stanu, który pokonał hugenotów. Wizjoner z planami rozwijania potęgi morskiej polityki kolonialnej Francji, który wprowadził kraj do wojny trzydziestoletniej z myślą, że po jej zakończeniu król Francji będzie sterował sąsiednimi krajami.
Audio
  • Richelieu - człowiek krawędzi (cz.1), Polskie Radio 1985 r.
  • Richelieu - człowiek krawędzi, kreatura króla (cz.2), Polskie Radio 1985 r.
  • Richelieu - człowiek krawędzi, polityk, kardynał, człowiek (cz.3), Polskie Radio 1985 r.
Potrójny portret kardynała Richelieu - obraz Philippea de Champagnea powstał między 1637 a 1642 rokiem.
Potrójny portret kardynała Richelieu - obraz Philippe'a de Champagne'a powstał między 1637 a 1642 rokiem. Foto: źr. CC/National Gallery

Kardynał Armand Jean Richelieu zmarł 4 grudnia 1642 roku.

- Z portretów widać, że był to człowiek nietuzinkowy, z postawą i spojrzeniem, które mogły sparaliżować ludzi nieśmiałych – mówił prof. Andrzej Zajączkowski z Polskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu Warszawskiego. – Był geniuszem, który jednym spojrzeniem ogarniał całą szachownicę politycznej Europy, niesłychanie szybko potrafił przeanalizować wszystkie okoliczności politycznej gry oraz wyciągnąć wnioski. Niewiele jest w jego biografii takich decyzji taktycznych, które można by zakwestionować.

- Był piekielnie inteligentnym i pracowitym "politycznym zwierzęciem". Bardzo chciał zrobić karierę, a to wymagało tych dwóch zasadniczych cech – dodał prof. Zajączkowski.

Kariera potoczyła się błyskawicznie

W 1606 roku został mianowany przez króla Henryka IV biskupem Luçon (sakrę otrzymał 17 kwietnia 1607 roku). W 1622 roku dzięki protekcji królowej-matki Marii Medycejskiej, papież Grzegorz XV mianował go kardynałem. W 1624 roku został powołany przez Ludwika XIII na pierwszego ministra. Wprowadził szereg reform m.in. zmierzających do osłabienia pozycji arystokracji. W 1630 roku zabronił arystokratom działalności handlowej, wkrótce potem zakazał im prowadzenia prywatnych wojen oraz posiadania zamków warownych (istniejące miały zostać wykupione). W latach 1625–1628 prowadził wojnę z hugenotami, jedną z głównych sił przeciwnych królowi. Pokonawszy hugenotów w 1629 roku wydał edykt łaski nakazujący hugenotom zrezygnowanie z samodzielności politycznej oraz oddania twierdz, ale gwarantujący jednocześnie wolność wyznania. Pokój ten był przyczyną konfliktu kardynała z Marią Medycejską. Richelieu wyszedł z niego zwycięsko i po tzw. "dniu zawiedzionych" (11 listopada 1630 roku) otrzymał od króla potwierdzenie stanowisk i pełnię zaufania.

Posłuchaj anegdot o królu Ludwiku XIII, królowej-matce Marii Medycejskiej i kardynale Riechelieu oraz o wojnie, jaką Maria Medycejska toczyła z kardynałem.

Konflikt w trójkącie król, królowa-matka, kardynał

11 listopada 1630 roku król Ludwik XIII oddał władzę kardynałowi Richelieu, jako pierwszemu ministrowi Francji. Dzień ten w historii państwa znany jest jako "dzień zawiedzionych" albo "dzień oszukanych".

Kardynał Richelieu stał się pierwszoplanową postacią w polityce francuskiej już w 1624 roku. Musiał jednak liczyć się z wciąż silną opozycją, zarówno wśród arystokracji jak i w łonie samej rodziny królewskiej. Jego najzagorzalszą przeciwniczką stała się z czasem królowa-matka Maria Medycejska, która sama wcześniej zapoczątkowała karierę Richelieu i wystarała się dla niego o kapelusz kardynalski (1622). Niechęć królowej wynikała po części z rywalizacji o wpływ na jej chwiejnego syna, a po części z kierunku polityki, jaki obrał kardynał.

Posłuchaj, co tego dnia wydarzyło się na królewskim dworze i dlaczego królowa-matka wykrzyczała do kardynała m.in., że jest "kłamca i łotrem".

Umocnienie absolutyzmu

Ta awantura w "dniu zawiedzionych” zakończyła się aresztowaniem królowej-matki na początku 1631 roku, po tym, gdy odmówiła pogodzenia się z kardynałem. Z wpływowych stanowisk odsunięto jej protegowanych, należących do tzw. partii dewotów.

Stojący w pierwszym rzędzie wrogów Richelieu królowa Maria i jej młodszy syn, Gaston Orleański po jakimś czasie opuścili Francję, by umrzeć na wygnaniu wciąż bezskutecznie starając się szkodzić kardynałowi. Lata trzydzieste wieku XVII uznawane są za jawne rządy Richelieu, a umocnienie się pozycji kardynała było kolejnym etapem budowania monarchii absolutnej we Francji. Richelieu jest bowiem uważany za jednego z głównych twórców silnej władzy królewskiej we Francji. Stłumiona wówczas arystokratyczna opozycja ostatni raz podjęła walkę z absolutyzmem dopiero po śmierci Ludwika i jego pierwszego ministra.

- Najbliżsi w jego otoczeniu często sugerowali, że ma załamania nerwowe, gdyby tak było, to nie można by mu się dziwić. Był poddany strasznej presji, spiskom, knowaniom wewnątrz kraju i wrogów zewnętrznych – mówił prof. Zajączkowski.

Posłuchaj audycji i dowiedz się, jakie plotki otaczały prywatne życie Richelieu oraz jak polityka przeplatała się z intrygami miłosnymi.

im

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Joanna d'Arc oskarżona o herezję spłonęła na stosie

Ostatnia aktualizacja: 30.05.2018 07:04
- Gdybym nawet miała zostać skazana i na własne oczy ujrzeć płomienie, gotowy stos i kata, który szykowałby się do jego podpalenia, nie zaprzeczyłabym własnym słowom - powiedziała Joanna d’Arc tuż przed śmiercią.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Napoleon Bonaparte – wielki mały człowiek

Ostatnia aktualizacja: 05.05.2017 06:18
- Pojawił się znikąd, z małej, niewiele znaczącej wyspy na Morzu Śródziemnym i błyskawicznie zaszedł na szczyty władzy – opisywała Napoleona Bonaparte Hanna Maria Giza na antenie Dwójki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Antoine de Saint-Exupery: Żeby pisać, trzeba żyć

Ostatnia aktualizacja: 29.06.2017 06:04
– Nie cierpię ludzi, którzy piszą dla zabawy, szukają efektów, trzeba mieć po prostu coś do powiedzenia – mawiał Antoine de Saint-Exupéry.
rozwiń zwiń