Andrzej Poczobut został objęty wymianą więźniów między Polską a Białorusią. Oznacza to koniec wieloletniego dramatu jednego z najbardziej znanych polskich więźniów politycznych za wschodnią granicą.
Premier Tusk poinformował, że drugim uwolnionym Polakiem jest duchowny Grzegorz Gaweł. Trzecią przekazaną na polską stronę osobą jest jeden z obywateli białoruskich, którzy współpracowali z polskimi służbami - podał szef rządu. - Jego nazwisko pojawiło się w mediach, ale na jego prośbę nie będę go wymieniał - dodał premier.
W uwolnieniu Andrzeja Poczobuta przez białoruski reżim kluczową rolę odegrały Stany Zjednoczone, słowa uznania należą się też przyjaciołom z Rumunii i Mołdawii - powiedział premier Donald Tusk. Zaznaczył też rolę polskich dyplomatów. „Wszyscy przyłożyli się tutaj z jak najlepszą wolą” - podkreślił.
Podczas wtorkowej konferencji Donald Tusk mówiąc o kulisach uwolnienia Andrzeja Poczobut wskazał m.in. na rolę polskich dyplomatów, w tym wicepremiera szefa MSZ Radosława Sikorskiego. Premier podkreślał też wsparcie ze strony sojuszników.
- Słowa uznania należą się także naszym rumuńskim i mołdawskim przyjaciołom, bo dzięki ich decyzjom możliwe było skomponowanie tej piątki do wymiany. Kluczową rolę odegrały Stany Zjednoczone. Tutaj wsparcie Amerykanów, nasza współpraca z amerykańskimi służbami, aktywne działanie specjalnego wysłannika do spraw Białorusi, którego prezydent Donald Trump desygnował do tej roli. To wszystko umożliwiło sfinalizowanie tego trudnego procesu - powiedział Donald Tusk.
Tusk opisał, że już kilka razy było blisko uwolnienia Poczobuta, „a później druga strona zawodziła albo celowo wycofywała się w ostatniej chwili z tego przedsięwzięcia”. Jak dodał, tym razem jednak udało się doprowadzić do szczęśliwego finału dzięki zaangażowaniu wielu osób - podkreślił. - Wszyscy przyłożyli się tutaj z jak najlepszą wolą do uwolnienia Andrzeja Poczobuta - zauważył szef rządu.
Wymiana więźniów nie byłaby możliwa, gdyby nasze służby nie zatrzymały w odpowiednim momencie pięciu obywateli państw obcych; dzięki temu Andrzej Poczobut trafił do Polski - oświadczył premier Donald Tusk, który szczególnie podziękował Agencji Wywiadu i ABW oraz ministrowi Tomaszowi Siemoniakowi.
- Wreszcie uzyskaliśmy to, do czego zmierzaliśmy przez ostatnie dwa lata. Było to możliwe dzięki temu, że w naszych więzieniach przebywali ważni - z punktu widzenia Białorusi, Rosji, Kazachstanu - zatrzymani w Polsce obywatele - podkreślił szef rządu we wtorkowym oświadczeniu w KPRM.
Tusk wskazał, że wymiana więźniów nie doszłaby do skutku, gdyby polskie służby nie zatrzymały w odpowiednim momencie „obywateli państw obcych”. - To są wszystko bardzo skomplikowane kwestie, ale udało mi się przekonać (Rumunię i Mołdawię - przyp. PAP), że zbudowaliśmy ten pakiet pięciu osób do wymiany, dzięki czemu Andrzej Poczobut trafił na polską stronę - dodał.
Zdaniem premiera kluczową rolę w uwolnieniu Poczobuta odegrały Agencja Wywiadu oraz Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wyróżnił też działania Tomasza Siemoniaka (wcześniej szefa MSWiA, a obecnie ministra koordynatora służb specjalnych), który - jak ocenił premier - „od kilkunastu miesięcy poświęcił bardzo dużo wysiłków, starań i pomysłów, kreatywności, żeby do tego szczęśliwego finału doszło”.
- Wszyscy powinniśmy się cieszyć. Ja nie akceptuję żadnej formy wyścigu po brawa za te akcje. Wszyscy, którzy się do tego przyłożyli, wszyscy, którzy mają jakiekolwiek zasługi, naprawdę mogą liczyć na moją autentyczną wdzięczność i takie autentyczne: dziękuję - powiedział Tusk.
Premier Donald Tusk - zwracając się do uwolnionego we wtorek Andrzeja Poczobuta - podkreślił, że otrzyma on od Polski pełną, wszechstronną pomoc. Zapewnił, że uszanowana zostanie każda jego decyzja dotycząca przyszłości, a Polska będzie wspierać go, niezależnie od jego wyborów.
Później w wypowiedzi dla mediów premier zrelacjonował swoją rozmowę z polskim dziennikarzem. - Byłem bardzo poruszony (...) pierwszymi słowami Andrzeja Poczobuta. Kiedy go uściskałem, to on pytał wprost i właściwie, to było coś niesamowitego, kiedy mówi: „no, ale powiedz, będę mógł wrócić, jak będę chciał?” - mówił Tusk.
Szef rządu podkreślił, że zapewnił Poczobuta o tym, że od wtorku jest on „w pełni wolnym człowiekiem” i to on sam zadecyduje o swojej przyszłości. - Od nas masz pełną pomoc, wszystko, co tylko będzie ci potrzebne”. - Ale każdą twoją decyzję uszanujemy - dodał. Premier podkreślił, że Poczobut jest człowiekiem bardzo zdeterminowanym, który „najwyraźniej nie ma zamiaru odpuścić tej sprawy, dla której poświęcił tyle lat wolności i właściwie całe swoje życie”.
Tusk przekazał, że - chociaż Poczobut jest „bardzo wyniszczony więzieniem fizycznie” - tak jest „psychicznie w świetnej formie”.
PAP/IAR/pż