Redakcja Polska

Partia reprezentująca Polaków na Litwie: reorganizacja polskich szkół budzi obawy o dyskryminację

09.02.2026 11:00
Przedstawiciele ugrupowania Akcja Wyborcza Polaków na Litwie - Związek Chrześcijańskich Rodzin (AWPL-ZChR) wyrazili obawy, dotyczące możliwej dyskryminacji placówek oświatowych z polskim językiem nauczania w rejonie trockim.
Protest Polaków z Wileńszczyzny
Protest Polaków z WileńszczyznyPAP/Valdemar Doveiko

Jest to reakcja na decyzję władz tego rejonu, w którym większość stanowią konserwatyści i liberałowie, o przekształceniu dwóch szkół polskich w filie i dołączeniu ich do innych placówek.

Od tego roku szkolnego polska Szkoła Podstawowa im. Andrzeja Stelmachowskiego w Starych Trokach (około 100 uczniów) utraciła status samodzielnej szkoły; dołączono ją do polskiego Gimnazjum w Trokach.

Od przyszłego roku szkolnego, od 1 września 2026 roku, samodzielność utraci Gimnazjum im. Longina Komołowskiego w Połukniu (około 120 uczniów) i stanie się filią polskiego Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza w Landwarowie.

Reorganizacja szkół mniejszości narodowych (...) jest systemowym procesem, realizowanym przez liberalną i konserwatywną większość rządzącą w Trokach, który już dziś budzi poważne pytania, dotyczące równości i możliwej dyskryminacji - oświadczyła podczas konferencji prasowej w Sejmie Agnieszka Rynkiewicz, radna AWPL-ZChR Samorządu Rejonu Trockiego.

Radna podkreśliła, że polska mniejszość narodowa w rejonie trockim stanowi 30 proc. mieszkańców.

Nie jest to grupa marginalna. Jest to znacząca część społeczeństwa, która zarówno pod względem historycznym, kulturowym, jak i społecznym jest ściśle związana z tożsamością tego rejonu. Dlatego my, rodzice, zadajemy sobie zasadnicze pytanie: czy państwo i samorząd mają prawo ignorować potrzeby edukacyjne takiej części mieszkańców? - pytała Rynkiewicz.

Zdaniem radnej decyzje władz rejonu trockiego mają charakter „selektywny”.

Chcę zaznaczyć, że żadna inna szkoła w rejonie nie utraciła samodzielnego statusu prawnego, tylko właśnie te dwie szkoły polskie. Naszym zdaniem nie jest to przypadekn - oświadczyła radna AWPL-ZChR.

Poseł AWPL-ZChR Czesław Olszewski podczas konferencji prasowej zwrócił uwagę, że zazwyczaj „szkoła, która traci niezależny status, po dwóch - trzech latach przestaje istnieć”.

Poseł poinformował też, że kwestia dyskryminacji polskiej oświaty na Litwie, szczególnie w rejonie trockim, była omawiana w PE pod koniec stycznia podczas posiedzenia Intergrupy ds. Tradycyjnych Mniejszości Narodowych i Językowych oraz zwrócił uwagę, że decyzje władz rejonu trockiego mają negatywny wpływ na stosunki polsko-litewskie.

Według Olszewskiego w ubiegłym tygodniu władze rejonu trockiego „odwiedził jeden z wiceministrów spraw zagranicznych i przekazał, że (kwestia reorganizacji polskich szkół) nie jest jedynie problemem lokalnym (...), że należy znaleźć rozwiązanie, które zadowoli rodziców, uczniów, będzie dobre dla społeczności i będzie zgodne z prawem”.

Minister miał wskazać też na znaczenie stosunków z Polską, „zwłaszcza w tym czasie”, i wezwał rejon trocki „do szukania kompromisów ze społecznością lokalną”.

Rejon trocki odrzuca sugestie o możliwym stosowaniu dyskryminacji. W przekazanym agencji BNS komentarzu podkreśla, że decyzje dotyczące reorganizacji szkół nie były podejmowane w oparciu o narodowość ani język nauczania, a jedynie „w oparciu o obiektywne kryteria - liczbę uczniów, możliwości organizacji nauczania oraz dążenie do zapewnienia trwałych, wysokiej jakości warunków edukacyjnych”.

Władze rejonu wyjaśniają, że plan reorganizacji został opracowany po uwzględnieniu długoterminowych tendencji demograficznych, systematycznego spadku liczby uczniów oraz obowiązujących wymogów prawnych.

Doceniając zainteresowanie Ministerstwa Spraw Zagranicznych Litwy sprawą, władze rejonu trockiego podkreśliły, że „w swojej działalności kierują się litewskim prawem i zatwierdzonymi przez rząd zasadami funkcjonowania sieci szkół”.

Na Litwie jest obecnie około 65 szkół z polskim językiem nauczania (wraz z filiami), w których uczy się ponad 11 tys. uczniów. Placówki te działają w ramach litewskiego systemu oświaty, oferując kształcenie w języku polskim. Polska mniejszość na Litwie jest najliczniejsza, stanowi 6,52 proc. ogółu mieszkańców.

PAP/pż

Renata Brasel Polką Roku 2025 "Kuriera Wileńskiego"

04.02.2026 17:00
W Domu Kultury Polskiej w Wilnie odbyła się uroczysta gala Plebiscytu Czytelników „Kuriera Wileńskiego” — „Polak Roku 2025”. Imienny puchar został wręczony Renacie Brasel, kierowniczce Polskiego Zespołu Artystycznego Pieśni i Tańca „Wilia”.

Polacy z Litwy startują w litewskich preselekcjach do Eurowizji

07.02.2026 16:50
Swoich sił próbuje zespół Black Biceps, który w zeszłym roku zdobył dużą sympatię widzów. Grupa będzie walczyć o wejście do finału preselekcji

Wileńska wystawa z okazji 160. rocznicy urodzin Bronisława Piłsudskiego

08.02.2026 14:50
W Wilnie otwarto międzynarodową wystawę poświęconą ludowi Ajnów z północnej Japonii i etnografowi Bronisławowi Piłsudskiemu. Można ją oglądać do 2 sierpnia w Domu Historii. Ekspozycja została przygotowana z okazji 160. rocznicy urodzin Bronisława Piłsudskiego, wybitnego etnografa i starszego brata marszałka Józefa Piłsudskiego.