>>> Posłuchaj audycji "O wszystkim z kulturą"
Juliusz Osterwa - aktor, reżyser, dyrektor teatrów i założyciel Reduty, czyli pierwszego polskiego laboratorium teatralnego - przez całe swoje życie artystyczne prowadził zapiski, m.in. w formie raptularzy i dzienników. Niedawno Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, w opracowaniu i redakcji Wandy Świątkowskiej, wydał jego "Dziennik z lat 1934-1935".
Archiwum Osterwy. O dzienniku i dziedzictwie twórcy Reduty
- Ten "Dziennik" można traktować trochę jako taki dziennik terapeutyczny, gdzie on się nieustannie sobie przygląda, przygląda się swoim uczuciom, analizuje jakieś wahania nastrojów, analizuje tę kobietę i jej zachowanie, ponieważ dotyczy to jego miłości do Hanki Ordonówny, z którą wówczas był związany. Momentami jest to wręcz obsesyjne, bo on na każdej stronie dzieli włos na czworo, analizuje ją, siebie, co znaczy udany gest, co znaczy udane słowo. Być może w jakiś sposób pomagało mu to porządkować swoje myśli i uczucia - stwierdziła profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Czytaj także:
Twórczość autobiograficzna Juliusza Osterwy oraz jego archiwum do dziś inspiruje badaczy i ludzi teatru. - Z jednej strony są to diariusze, dzienniki, z których zachowały się przede wszystkim te z okresu okupacji, kiedy Osterwa skazany na bezrobocie, ponieważ nie brał udziału w teatrach jawnych, przenosił swoje koncepcje na karty papieru. Notował wtedy również codziennie w dziennikach bieżące wydarzenia. Z kim się spotkał, do kogo napisał, co przeczytał, nawet ceny produktów czy stan swojego zdrowia. A drugi rodzaj tych zeszytów, których pozostało ponad 130, to są raptularze, czyli takie zeszyty na raptowne zapiski, które są pewnymi całostkami tematycznymi, bo Osterwa poświęcał je na przykład szkolnictwu teatralnemu, pedagogice, objazdom, koncepcjom nowych prac teatralnych, które planował po wojnie, ale także notował tam parafrazy dramatów, nad którymi pracował w czasie wojny - tłumaczyła prof. Wanda Świątkowska.
Okupacyjne raptularze Juliusza Osterwy znajdują się w zbiorach Muzeum Teatralnego w Warszawie. Bohater "O wszystkim z kulturą" zostawił po sobie także zeszyty słowotwórcze, bruliony listów, wspomnienia i powieść autobiograficzną.
***
Tytuł audycji: O wszystkim z kulturą
Prowadzenie: Monika Pilch
Goście: prof. Wanda Świątkowska (redaktorka i autorka opracowania "Dziennika z lat 1934-1935" Juliusza Osterwy), Marek Teller (popularyzator historii i dziennikarz, autor książek dotyczących przedwojennych i wojennych losów polskich artystów)
Data emisji: 20.04.2026
Godz. emisji: 19.10
pg
