"To jego dziennik". Listy Stanisława Cata-Mackiewicza

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2021 20:00
- On do końca życia podkreślał kim jest w sensie wyboru politycznego, społecznego, pisarskiego. Z brutalnością odnosił się do twórczości innych, szczególnie, kiedy miała publicystyczny charakter - o zbiorze korespondencji głównie dotąd niepublikowanej, która odsłania znanego ze swej bezkompromisowości pisarza i publicystę od strony prywatnej, mówił w Dwójce Zbigniew Gluza z Ośrodka Karta.
Stanisław Cat Mackiewicz na dachu Pałacu Prasy w Krakowie
Stanisław Cat Mackiewicz na dachu Pałacu Prasy w KrakowieFoto: NAC

Posłuchaj
30:06 DWójka O wszystkim z kulturą 5 styczeń 2021 17_30_20.mp3 Rozmowa o zbiorze korespondencji "Odsłony Cata. Stanisław Mackiewicz w listach" (O wszystkim z kulturą/Dwójka)

Stanisław Cat-Mackiewicz (1896-1966) to nie tylko jeden z najwybitniejszych publicystów politycznych i historycznych przedwojnia, czasu wojny, emigracji i PRL, autor wielu wspaniałych książek, m.in.: Dostojewski (1947), Stanisław August (1953), Muchy chodzą po mózgu (1957), Zielone oczy (1958), Był bal (1961), Herezje i prawdy (1962), Europa in flagranti (1965). To także polityk, premier rządu emigracyjnego. Był człowiekiem odważnym (więzień Berezy Kartuskiej), kontrowersyjnym, chodzącym odrębnymi ścieżkami.

512px-Symon_Petlura_1919 1200.jpg
Bohaterowie wielkiej bitwy: Symon Petlura

Do Ośrodka KARTA kolekcja korespondencji Mackiewicza trafiła dzięki wnukowi, Piotrowi Niemczykowi. Obecnie materiały, w tym zdjęcia i rożnego rodzaju dokumenty, pozostają w depozycie instytucji. O korespondencji Stanisława Cata-Mackiewicza rozmawialiśmy z Agnieszką Dębską i Zbigniewem Gluzą z Ośrodka KARTA.

W książce "Odsłony Cata. Stanisław Mackiewicz w listach", poznajemy go jako prywatnego człowieka, także przymierającego na emigracji głodem. - Miał dużą łatwość i fantazję w wydawaniu pieniędzy, natomiast ich było za mało - opowiadał Zbigniew Gluza. - Widać było, że emigracja polityczna jest niezwykle zbiedzona, cała. Oni wszyscy byli w bardzo trudnych warunkach, a on nie umiał się do tego dostosować. Tak było także po powrocie do kraju.

Czytaj także:

Wydawca podzielił korespondencję Mackiewicza na dwie części: emigracyjną, londyńską (od 20 marca 1946 do 5 czerwca 1956) i krajową, warszawską (od 18 października 1956 do 2 lutego 1966). - To są dwie pełne dekady i one wyznaczyły korespondencję, bo są to inne rzeczywistości - zaznaczył gość Dwójki. - Na dodatek to jedna z głównych wartości tego zapisu, że on przekracza żelazną kurtynę i patrzy na nią najpierw z jednej, potem z drugiej strony. I per saldo odpowiada na pytanie: co się stało z Polską? 

Lwia część tych listów to korespondencja z przyjacielem, Michałem K. Pawlikowskim, ale znajdziemy tam także listy m.in. do żony, córek do Jerzego Giedroycia, Józefa Czapskiego, do Mieczysława Grydzewskiego, do Wacława Zbyszewskiego czy Melchiora Wańkowicza.

PILCH PAP Jacek Turczyk.jpg
"Sentymentalny i brutalny". Jerzy Pilch we wspomnieniach

W zapiskach widzimy także człowieka zakochanego, wielkich ambicji, krytycznego wobec otoczenia, także najbliższych, schorowanego, sypiącego anegdotami. Co dla wielu będzie zapewne zaskoczeniem, to także często listy o podłożu erotycznym. Kim była niespełniona miłość Cata? - Jest to emigrantka przebywająca w Londynie, rozwiedziona hrabianka. Spotyka się z Catem, ale dość wyraźnie stawia granice tej relacji, co dla Mackiewicza jest sporym nieszczęściem - opowiadała Agnieszka Dębska. - Jedną z interpretacji jego powrotu do kraju jest to, że próbuje uciec od relacji, która go niszczy. 

***

Tytuł audycji: O wszystkim z kulturą

Prowadził: Wacław Holewiński

Goście: Agnieszka Dębska i Zbigniew Gluza (Ośrodek KARTA)

Data emisji: 5.01.2021

Godzina emisji: 17.30

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Giedroyc i Lipski. Myśli z pocztowym znaczkiem

Ostatnia aktualizacja: 13.03.2016 17:49
Zapraszamy na rozmowę o książce "Listy 1957–1991", zawierającą korespondencję Jerzego Giedroycia i Jana Józefa Lipskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

J.R.R. Tolkien: listy, które wiele tłumaczą

Ostatnia aktualizacja: 07.11.2020 07:00
Znakomity pisarz, znany i wielbiony jest przede wszystkim jako twórca fantastycznego Świata Śródziemia, był także niezwykle płodnym i ciekawym epistolografem. Jego obfita korespondencja z przyjaciółmi, również w większości literatami, okazuje się przy okazji znakomitym dopełnieniem jego książek.
rozwiń zwiń