Ludowe źródła kultury. Czas na redefinicję

Ostatnia aktualizacja: 21.05.2022 10:00
Ludowe źródła kultury wydają się być jednym z kluczowych problemów koniecznych do analizy procesów cywilizacyjnych. Co jednak oznacza epitet „ludowy”? Czy dawne systemy opisu nadal są w stanie przedstawić nam współczesne konteksty ludowości? Być może w dzisiejszej rzeczywistości kulturowej nadszedł czas redefinicji „ludowości”? Nad tym zastanowią się uczestnicy ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Ludowe źródła kultury”.
Audio
  • Ogólnopolska konferencja naukowa Ludowe źródła kultury. Edycja I: Religijność ludowa (Dwójka/Poranek Dwójki)
kapliczka
kapliczkaFoto: Shutterstock

W dniach 26-27 maja 2022 r. w Swołowie odbędzie się cykl konferencji interdyscyplinarnych, w których dominować będą dyskursy literaturoznawczy oraz etnograficzny. Pierwsza edycja konferencji w nosi tytuł „Ludowa religijność” i będzie dotyczyć m.in. takich kwestii jak: światopogląd ludowy o mocach przyrody, myślenie magiczne w kulturze ludowej i popularnej, przedchrześcijańskie relikty kultów religijnych w tradycji ludowej, chrześcijaństwo w obrzędowości wsi, ikonografia sakralna w sztuce ludowej, synkretyzm religijny w kontekście kultury ludowej.

„Dawne systemy opisu nie są na tyle operatywne, aby współczesne konteksty ludowości przedstawić w realiach postmodernizmu. Warto zatem rozważyć, co w istocie jest ludowym źródłem kultury […] Dodatkowo zarysowuje się konieczność zdefiniowania relacji semantycznych pomiędzy tradycyjnym rozumieniem ludowości (wiejskości) i masowości (kultura popularna). W przypadku konferencji organizowanych na Pomorzu należy stale pamiętać o napięciu pomiędzy ludowością a etnicznością, stąd ludowe źródła kultury dla żywiołów narodowych Polaków, Niemców i Kaszubów mogą być rozumiane odmiennie” piszą organizatorzy wydarzenia.

Konferencja „Ludowe źródła kultury” odbędzie się w Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie, w dniach 26-27 maja 2022 r. W folkowym Poranku Dwójki więcej o wydarzeniu opowiedzieli Goście Poranka: Profesor dr hab. Daniel Kalinowski (Akademia Pomorska w Słupsku) i dr Andrzej Stachowiak (Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku). 

- Cykl jest pomyślany na przynajmniej 5 edycji – mówił jeden z organizatorów. – Myślimy o pewnym zwrocie w traktowaniu i rozumieniu „ludu” nie odnosimy się jedynie do kategorii XIX- i XX-wiecznych, ale do współczesności. Odnosimy się do tego, co dzieje się w polskiej tradycji etnografii i badań literaturoznawczych od ok. 10 lat. To nasza reakcja na to, co wiele lat temu wydawał Jan Sowa czy Adam Leszczyński.

Organizatorom zależy na traktowaniu ludu jako współczesnej kategorii – tego, co jako uczestnicy dzisiejszej tradycji odbieramy i projektujemy.

- Naszym punktem wyjścia jest zastanawianie się nad epitetem „ludowy” to nie jest słowo neutralne semantycznie. Wymaga zdefiniowania na nowo. Nie akceptujemy dawnych, marksistowskich, socjologicznych określeń. Są dla nas wątpliwe. Chcemy sięgać do tego, co wyprodukował postmodernizm. Chcemy pokazać, że „wiejskość”, „folklor”, „ludowość” wymagają zdefiniowania na nowo. Na nasza konferencję zgłosiło się 38 osób! Myślę, że będziemy mieli klęskę urodzaju, jeśli chodzi o definiowanie ludowości.

Ponadto w folkowym Poranku Dwójki:

  • Katarzyna Broda-Firla, jedna z finalistek tegorocznego 24. Festiwalu Muzyki Folkowej Polskiego Radia „Nowa Tradycja”​, organizuje w przyszły weekend w Warszawie warsztaty śpiewu tradycyjnego. Technik tego rodzaju śpiewu jest bardzo wiele. A czym poszczególne się charakteryzują? Warsztaty białego głosu „Od źródła” będą odbywać się 28 i 29 maja w Warszawie. 

    Posłuchaj
    05:07 PORANEK DWÓJKI Dwojka 2022_05_21-07-48-27 .mp3 Katarzyna Broda-Firla zaprasza na warsztaty śpiewu (Dwójka/Poranek Dwójki)

      

  • W Poranku powracamy do laureatów tegorocznego 24. Festiwalu Muzyki Folkowej Polskiego Radia „Nowa Tradycja”. Jury zdecydowało się przyznać wyróżnienie żeńskiemu kwartetowi KOSY z Wrocławia, który w ubiegłym roku reprezentował Polskę na największych targach muzyki świata WOMEX. O emocjach, które towarzyszyły artystkom podczas "Nowej Tradycji", a także o porównaniu obu występów, opowiadały Kasia Szetela-Pękosz, Kasia Pakowska, Aleksandra Gronowska i Anastazja Sosnowska. CZYTAJ

    Posłuchaj
    10:10 Dwojka 2022_05_21-08-08-54 Poranek Dwójki.mp3 KOSY o Nowej Tradycji 2022 (Dwójka/Poranek Dwójki)

     

  • Etnograf Krzysztof Kubiak przypomni o tym, jak ważna była woda dla „ludzi rzeki”. O roli wody jako nośnika kultury opowiemy w nawiązaniu do Pikniku Naukowego Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik, którego motywem przewodnim jest w tym roku właśnie woda! Od 15.00 w audycji Dwie do setki będziemy transmitować dla Państwa to wydarzenie.
    Posłuchaj
    06:54 PORANEK DWÓJKI Dwojka 2022_05_21-08-39-47.mp3 Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik (Dwójka/Poranek Dwójki)
     
  • Maj, kojarzy nam się z intensywnie pachnącymi, fioletowymi lub kremowymi kwiatami bzu lilaka. Ta roślina ze względu na swoją nazwę, rodzi pewne wątpliwości, bo zwłaszcza wśród tych osób, którym daleko do botanika, bez lilak często mylony jest z prawdziwym bzem, czarnym. W świat flory w kilku następnych odcinkach „Źródosłowu” zabierze nas etnolingwistka dr Olga Kielak, która swoją opowieść rozpoczyna właśnie od bzu
    Posłuchaj
    06:52 ŹRÓDŁOSŁÓW Dwojka 2022_05_21-08-50-56.mp3 Bez (Dwójka/Źródłsłów)
     
  • Orkiestra Świętego Mikołaja z Lublina wydała nową płytę! „Trzeci koncert” to pieśni z różnych okresów Orkiestry i bardzo lubiane przez stałych słuchaczy zespołu. Teraz jednak utwory brzmią inaczej. Płyta „Trzeci koncert” jest zarejestrowanym koncertem na żywo z udziałem publiczności. Odbył się on jesienią 2021 roku. Publiczność była dopełnieniem muzyków, a muzycy – częścią publiczności. W czasie, gdy w związku z pandemią odbywało się niewiele koncertów, a podczas nich obowiązywały liczne ograniczenia, dla muzyków był to szczególny czas spotkania z przyjaciółmi. Mariana Kril rozmawiała z muzykami Orkiestry Świętego Mikołaja Bogdanem Brachą i Marcinem Skrzypkiem.

    Posłuchaj
    10:37 PORANEK DWÓJKI Dwojka 2022_05_21-09-14-21.mp3 Orkiestra Świętego Mikołaja o płycie "Trzeci Koncert" (Dwójka/Poranek Dwójki)

Słuchaliśmy:

  1. 7.09 Piotr Damasiewicz ‘Into The Roots’ Roztoka (5:33)
  2. 7.17 Le Sieur De Machy Preludium d-moll Josh Lee (2:55)
  3. 7.27 Max Richter The Four Seasons Recomposed, Spring I Fenella Humphreys Covent Garden Sinfonia (2:44)
  4. 7.32 SEKUNDa Jurgów (2:44)
  5. 7.36 Khrystyna Soloviy Amerytskyi Kray (3:40)
  6. 7.45, Mike Love, Tony Asher Wouldn’t It Be Nice Brian Wilson (2:55)
  7. 7.54 Penguin Cafe Orchestra Lifeboat (Lovers Rock) (7:13)
  8. 8.02 J.S.Bach, Kantata "Ich habe genug" BWV 82 aria "Ich freue mich auf meinen Tod"  Miriam Feuersinger (sopran) + Capricornus Consort Basel (3:57)
  9. 8.09 KOSY Mój wianecku (3:20)
  10. 8.19 Jean-Philippe Rameau Les tendres plaintes Vikingur Olafsson (2:35)
  11. 8.27 Justin Hurwitz City of Stars Thibault Cauvin (2:43)
  12. 8:33 Orkiestra św. Mikołaja Z wysokiego pola (3:59)
  13. 8.45 Ron McFarlane Trinity Grove Carolyn Surrick, Ron McFarlane, Jackie Moran (4:18)
  14. 8.55 Trio Mio Fillingspolska (5:23)
  15. 9.08 Paul-Marie Barbier Plume (2:07)
  16. 9.17 Orkiestra św. Mikołaja Koło Jana (Pieśń sobótkowa I) (5:59)
  17. 9.24 Dziczka Ty moj Boh (2:52)
  18. 9.36 Hasa Mazzotta Woodroom (2:04)
  19. 9.46 Jabra Latham The Grey / The Bright, II. The Bright Jabra Latham, Douglas Coghill, Ivan James, James Menzies, Amanda Hodder, Meriel Owen (3:32)
  20. 9.51 Yann-Fanch Kamener Trio Mazurka (Cecile) (5:32)

 

***

Tytuł audycji: folkowy Poranek Dwójki 

Prowadził: Piotr Kędziorek

Data emisji: 21.05.2022

Godzina emisji: 9.30



Czytaj także

Czym jest kultura?

Ostatnia aktualizacja: 26.05.2018 10:00
Antropolodzy do dziś spierają się, na ile istnieje coś takiego jak "kultura". Dlaczego? To tłumaczyła znawczyni tematu dr Ewa Klekot.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tradycja, cz. 1

Ostatnia aktualizacja: 14.04.2018 09:00
- Tradycja jest jednym z pojęć, na których współczesny człowieka opiera swój światopogląd. Jest częścią kilku bardzo ważnych par opozycyjnych znaczeń - mówiła dr Ewa Klekot.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Folklor (re)definiowany

Ostatnia aktualizacja: 19.01.2021 16:00
Jak zdefiniować obecny folklor i czy będzie to definicja taka sama jak przed laty? Ile folkloru zawiera się w folkloryzmie? O tym m.in. Maria Baliszewska rozmawiała z gościem wtorkowych "Źródeł" – profesorem Piotrem Grochowskim.
rozwiń zwiń