Jacek Kopciński: Peter Brook był mędrcem, kimś więcej niż reżyserem teatralnym

Ostatnia aktualizacja: 04.07.2022 15:00
- Peter Brook wierzył, że rozmaite wzory kultury, rozmaite tradycje zawierają wspólny pierwiastek, który można wydobyć podczas działań performatywnych - tak o zmarłym Peterze Brooku mówił w Dwójce dr Jacek Kopciński, redaktor naczelny miesięcznika "Teatr".
Peter Brook
Peter BrookFoto: PAP/Alberto Morante

Peter Brook był brytyjskim reżyserem teatralnym, filmowym oraz operowym, a także pisarzem i producentem. Uważano go za jednego z najważniejszych twórców teatralnych XX wieku. Zmarł 2 lipca w wieku 97 lat.

Szekspir w najlepszym wykonaniu

Kariera Petera Brooka rozpięta jest pomiędzy znakomitymi inscenizacjami Szekspirowskiej klasyki a teatrem eksperymentalnym.

- Zawdzięczamy mu uważną lekturę dramatów Williama Szekspira i wspaniałe inscenizacje jego sztuk, których podjął się już w latach 50. i które weszły do historii teatru europejskiego - opowiadał dr Jacek Kopciński.

Reżyser na początku swojej działalności współpracował z brytyjskim Royal Shakespeare Theatre. Wystawił tam między innymi ''Króla Leara'', ''Sen nocy letniej'' oraz jeden z najgłośniejszych ówcześnie spektakli, ''Tytus Andronikus'', z którym odbył europejskie tournée.

Zwrot w karierze i życiu

Na początku lat 70. Peter Brook zapragnął porzucić teatr szekspirowski. - U szczytu kariery rozbił wszystkie narzędzia, którymi do tej pory się posługiwał i w 1971 roku założył międzynarodowy ośrodek badań teatralnych - mówił dr Jacek Kopciński. Tak zaczął się nowy etap nie tylko w twórczości, ale i w życiu Petera Brooka. 

- Wyjechał na pustynię, wyjechał do Afryki, włączył się w kontrkulturowy nurt związany nie tylko z teatrem, ale także z muzyką i zaczął tworzyć spektakle w zupełnie inny sposób - wyjaśnił gość audycji.

Współpraca z Jerzym Grotowskim

W latach 70. w opuszczonym paryskim Teatr Bouffes du Nord Peter Brook współtworzył Ośrodek Poszukiwań Teatralnych. Ten etap jego działalności związany jest z polskim twórcą teatralnym Jerzym Grotowskim, założycielem Teatru Laboratorium i Teatru Źródeł.

Obaj reżyserzy wielokrotnie się spotykali, a także współpracowali przy tworzeniu projektów artystycznych. W spektaklach Brooka występował Ryszard Cieślak, najwybitniejszy aktor z zespołu Grotowskiego.

- Lata 70. 80. i późniejsze to był okres teatru, który niekiedy nazywany jest antropologicznym, teatru wielokulturowego, otwartego na rozmaite tradycje współczesne i dawne - wyjaśniał dr Jacek Kopciński. - Największym osiągnięciem tego okresu była "Mahabharata" Petera Brooka, najpierw zrealizowana jako kilkudziesięciominutowa etiuda teatralna, a potem rozrastająca się w coraz dłuższe widowisko, które w pewnym momencie zostało zrealizowane w formie filmowej, a nawet serialowej.

Dr Jacek Kopciński podkreślił, że Peter Brook był kimś więcej niż reżyserem, że był kimś w rodzaju filozofa, mędrcem. - Wierzył, że rozmaite wzory kultury, rozmaite tradycje zawierają wspólny pierwiastek, który można wydobyć podczas działań performatywnych - podsumował.

Peter Stephen Paul Brook urodził się 21 marca 1925 w Londynie. W 1991 został nagrodzony Nagrodą Kioto w dziedzinie sztuki i filozofii. W 2004 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza przyznał mu tytuł doktora honoris causa, a w 2008 został odznaczony Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Posłuchaj
10:05 Dwojka_Poranek_Dwojki 2022_07_04-08-36-24.mp3 Jacek Kopciński o postaci Petera Brooka (Poranek Dwójki)

 

***

Tytuł audycji: Poranek Dwójki

Prowadził: Paweł Siwek

Gość: dr Jacek Kopciński (historyk literatury, redaktor naczelny miesięcznika "Teatr")

Data emisji: 4.07.2022

Godzina emisji: 8.30

mg


Czytaj także

Prof. Jerzy Limon i szekspirowskie podróże w czasie i przestrzeni

Ostatnia aktualizacja: 29.04.2022 10:25
- Prof. Limon z jednej strony starał się pokazać ludziom Szekspira elżbietańskiego, który rozumiał swoje miejsce w Londynie, na drugim brzegu Tamizy, gdzie mieściły się głównie miejsca uciech. Z drugiej, zostawił nam bibliotekę, przedmiot namysłu tych, którzy zajmują się sztuką wysoką - mówiła o zmarłym przed rokiem (3 marca 2021) prof. Jerzym Limonie prof. Małgorzata Grzegorzewska, anglistka i szekspirolog.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Magdalena Zawadzka: z Gustawem graliśmy często, ale rzadko mnie reżyserował

Ostatnia aktualizacja: 11.06.2022 18:18
- Raz tylko byłam obsadzona przez męża w teatrze "żywym", to była rola Ofelii w "Hamlecie". Więcej okazji było w Teatrze Telewizji, a w radiu to chyba nie grałam w jego reżyserii nigdy, tylko z nim. Bardzo mnie to cieszyło, ponieważ nie ma nic gorszego, niż aktorka przyczepiona do męża reżysera - mówiła w Dwójce Magdalena Zawadzka, laureatka Wielkiej Nagrody 21. Festiwalu "Dwa Teatry". Pierwszym, który odebrał to wyróżnienie był mąż aktorki, Gustaw Holoubek, w 2006 roku.
rozwiń zwiń