Najsłynniejsza polska bitwa pędzla najwybitniejszego polskiego malarza

Ostatnia aktualizacja: 04.08.2018 15:25
"Bitwa pod Grunwaldem" to najsłynniejszy polski obraz, a jego twórca Jan Matejko uchodzi za najwybitniejszego malarza nad Wisłą, choć nie dla wszystkich znawców sztuki jest zrozumiałe dlaczego. Skąd zatem wziął się ten zachwyt?
Audio
  • Dr Grażyna Bastek opowiada o "Bitwie pod Grunwaldem" Jana Matejki (Jest taki obraz/Dwójka)
Jan Matejko Bitwa pod Grunwaldem
Jan Matejko "Bitwa pod Grunwaldem"Foto: WIKIMEDIA COMMONS/DOMENA PUBLICZNA

Melancholia Malczewski 1200.jpg
Tragiczny korowód na obrazie Jacka Malczewskiego

Zapewne duży udział w wielkiej sławie ma rola Matejki, jaką odegrał w trudnym momencie polskiej historii. Jego wielkoformatowe obrazy przywoływały sławę i chałę dawnej Rzeczypospolitej, sukcesy polityczne i zwycięskie bitwy. Starcie z Krzyżakami pod Grunwaldem Matejko ukazał na płótnie o rozmiarach 426 x 987 cm; toczą się na nim zacięte walki, chociaż szala zwycięstwa już przechyla się na stronę polsko-litewską. Książę Witold triumfuje, a wielki mistrz zakonu Ulrich van Jungingen z przerażeniem walczy z piechurem, uzbrojonym we włócznię świętego Maurycego. Rzecz jasna włócznia ta nie była używana podczas bitwy, ale umieszczenie jej w obrazie miało wymiar symboliczny, podobnie jak obecność innych rekwizytów, które Matejko studiował w wawelskim skarbcu.

Obraz nie powstał na specjalne zamówienie. Matejko pracował nad nim 6 lat i rychło po ukończeniu, w 1878 roku, sprzedał go warszawskiemu finansiście Dawidowi Rosenblumowi. Ten zaś potraktował dzieło jako znakomite źródło zarobku – wysłał "Bitwę pod Grunwaldem" na szereg wystaw po całej Europie. Pierwsza wystawa odbyła się w Krakowie, a następne w Wiedniu, Warszawie, Petersburgu, Berlinie, Lwowie, Bukareszcie, wreszcie w Paryżu. To tam zwiedzająca wystawę w towarzystwie babci dziewczynka, zapytała podobno: "co to za trzęsienie ziemi?".

Czyżby artystyczny i historyczny wymiar tego dzieła nie był uniwersalny? Jakkolwiek by nie było, "Bitwa pod Grunwaldem" Jana Matejki nie zniknie ze szkolnych podręczników i polskiej masowej wyobraźni.

O najsłynniejszym polskim obrazie opowiadała dr Grażyna Bastek.

***

Tytuł audycji: Jest taki obraz

Prowadził: Michał Montowski

Data emisji: 5.08.2018

Godzina emisji: 11.00

pg/jp

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Co się wydarzyło na "Uczcie bogów"?

Ostatnia aktualizacja: 03.07.2018 20:10
W audycji "Jest taki obraz" opowiadaliśmy o powstaniu i symbolice "Uczty bogów" Giovanniego Belliniego i – Tycjana.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Śmierć Marata". Najważniejsza ikona rewolucji francuskiej

Ostatnia aktualizacja: 22.07.2018 14:25
Manipulując okolicznościami wydarzenia, eliminując świadków, a nawet pomijając zabójczynię Marata, Jacques-Louis David przedstawił na swoim słynnym obrazie nie scenę horroru, lecz męczeństwa. 
rozwiń zwiń