Dla wystawy zatytułowanej "Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej", miejsce ekspozycji jest szczególne. Anna Jagiellonka urodziła się na Wawelu i to tam spędziła znaczną część swojego życia. Teraz symbolicznie powraca do zachodniego skrzydła zamku, do przestrzeni, która była przeznaczona dla polskich królowych. – To opowieść o postaci, która była niedoceniana. Nasze odczucie na temat Anny Jagiellonki było bardzo powierzchowne – mówił w Dwójce prof. Andrzej Betlej, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu.
Posłuchaj w audycji "Wybieram Dwójkę" >>>
Strażniczka pamięci. Między Jagiellonami a Wazami
Jednym z najważniejszych wątków prezentowanych na wystawie jest rola Anny Jagiellonki jako strażniczki pamięci o własnej dynastii. - To ona dokończyła budowę Kaplicy Zygmuntowskiej i zrealizowała testament swojego brata, Zygmunta II Augusta. Jej działalność znacznie wykraczała jednak poza to, co pozostawili po sobie poprzednicy.
Jak zaznaczył prof. Andrzej Betlej to właśnie Anna Jagiellonka w znacznym stopniu odpowiada za stworzenie wyobrażenia o swojej dynastii. – Dzięki tej wyjątkowej kobiecie zbudowane zostało wyobrażenie potęgi, wizerunku całego rodu Jagiellonów. To ona była spadkobierczynią władców i przygotowała drogę dla Zygmunta III, swojego siostrzeńca – podkreślał. – W tej kobiecie można odnaleźć pewnego rodzaju zwornik. Zwornik pomiędzy epoką Złotego Wieku, epoką Jagiellonów, a kolejną epoką następnego stulecia – dodał dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu.
Królowa, która angażowała się w politykę i mecenat
Wystawa przygląda się także politycznej samodzielności królowej. – Anna, która podpisywała się bardzo wyraziście jako Anna Regina, była osobą, która prowadziła politykę. Ale nie tylko tę politykę, w której była czynnym uczestnikiem, aktorką. Powiedzieć należy, że ona również prowadziła politykę artystyczną, a więc była mecenaską – zaznaczył gość audycji "Wybieram Dwójkę".
Dokumenty prezentowane na wystawie ukazują również królową dyskutującą ze Stefanem Batorym oraz sposoby, w jaki wykorzystywała sztukę do podtrzymywania pamięci o dynastii.
***
Wystawa "Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej" gromadzi dzieła pochodzące z polskich i zagranicznych zbiorów. Wśród instytucji, które je udostępniły, znalazły się m.in. Katedra Wawelska, Biblioteka Jagiellońska, Muzeum Narodowe w Krakowie – Muzeum Książąt Czartoryskich, Muzeum Narodowe w Warszawie i Muzeum Warszawy, a także Kunsthistorisches Museum w Wiedniu, Galleria Uffizi we Florencji, Grünes Gewölbe w Dreźnie oraz Patrimonio National w Madrycie.
Ekspozycję będzie można wkrótce zwiedzić również w ramach akcji "Darmowy listopad".
***
Tytuł audycji: Wybieram Dwójkę
Prowadzenie: Monika Zając
Gość: prof. Andrzej Betlej (dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu)
Data emisji: 27.10.2026
Godz. emisji: 16.30
oprac. zuzannachowaniec
