Muzyka, która nie ukrywa ran. Festiwal Eufonie 2026

Ostatnia aktualizacja: 04.11.2026 18:00
Od muzyki dawnej i wielkiej symfoniki po jazz, elektronikę i eksperyment. 12 listopada rozpocznie się ósma edycja Międzynarodowego Festiwalu Europy Środkowo-Wschodniej Eufonie. Złoży się na nią blisko 30 wydarzeń w 10 miastach. Co przygotowano? 
Dyrektor Narodowego Centrum Kultury Robert Piaskowski.
Dyrektor Narodowego Centrum Kultury Robert Piaskowski.Foto: PAP/ Szymon Pulcyn

W japońskiej sztuce kintsugi rozbitego naczynia nie próbuje się przywrócić do pierwotnego wyglądu. Przeciwnie, miejsca pęknięć zostają uwydatnione złotem, a historia przedmiotu staje się częścią jego piękna. Festiwal Eufonie poświęcony muzyce Europy Środkowo-Wschodniej ma być opowieścią o kulturach, które przez stulecia rozwijały się na styku języków, tradycji i zmieniających się granic.

– Nawiązujemy do tej pięknej metafory sklejania popękanego, kruchego piękna. Do sztuki kintsugi, czyli techniki sklejania porcelany, w której pęknięcia podkreśla je najbardziej szlachetnym z materiałów, złotem – wyjaśniał w Programie 2 Polskiego Radia Robert Piaskowski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury, organizatora festiwalu.

Posłuchaj w audycji "Wybieram Dwójkę" >>> 

Muzyka, która nie unika trudnych tematów 

Metafora zamknięta w motto wydarzenia pozwala opowiedzieć o muzyce powstającej w regionie, którego historia niejednokrotnie naznaczona była konfliktami, migracjami i zmianami granic. – To opowieść o tym, czym jest piękno, muzyka i ten festiwal, w popękanym świecie – mówił Robert Piaskowski. 

Według dyrektora NCK muzyka nie musi pomijać trudnych doświadczeń, by budować porozumienie. Przeciwnie, może stać się sposobem ich rozpoznawania i zachowywania pamięci. – Jest metaforą świata, który nie musi ukrywać swoich ran, żeby odzyskiwać piękno – zaznaczył.

Pogranicze, które zasługuje na odkrycie

Jednym z najważniejszych założeń Eufonii jest zwrócenie uwagi na twórczość kompozytorów Europy Środkowo-Wschodniej, których dzieła przez lata pozostawały na marginesie międzynarodowego repertuaru.

W Dwójkowej rozmowie Robert Piaskowski zwrócił uwagę, że muzyka powstająca w tej części kontynentu bywała sprowadzana do regionalnej ciekawostki. – Te głosy były traktowane jako folkloryzm, regionalizm albo rubieże europejskiego repertuaru. A przecież te dzieła powstawały w tym samym czasie co największe opery Masseneta czy Pucciniego – podkreślał.

"Musisz opiewać okaleczony świat"

Jak podkreślono w rozmowie, drugim ważnym odniesieniem dla tegorocznego programu jest twórczość Adama Zagajewskiego, a szczególnie jego wiersz "Spróbuj opiewać okaleczony świat". Utwór powstał przed zamachami na World Trade Center, jednak po wydarzeniach 11 września 2001 roku został opublikowany na łamach "The New Yorkera", zyskując międzynarodowy rozgłos. – Pomimo cierpienia, pomimo tego, co jest trudne w naszej rzeczywistości, nie tylko mamy próbować opiewać okaleczony świat, ale nawet musimy – podkreślał dyrektor NCK. 

Osiem koncertów i wyjątkowe prawykonanie w Dwójce 

Polskie Radio towarzyszy festiwalowi Eufonie od jego pierwszej edycji. Jak zapowiedział Piotr Matwiejczuk, zastępca dyrektora Programu 2 Polskiego Radia, w tym roku Dwójka zarejestruje i zaprezentuje na antenie osiem koncertów: cztery w transmisjach na żywo i cztery w retransmisjach.

– Szczególnie zwrócę uwagę na koncert 18 listopada, kiedy odbędzie się prawykonanie utworu Zygmunta Krauzego "Spróbuj opiewać okaleczony świat" – mówił. Wśród wydarzeń znalazły się również koncert łotewskiej Orkiestry Symfonicznej w Lipawie z muzyką Henryka Mikołaja Góreckiego, Pēterisa Vasksa i Jeana Sibeliusa oraz występ Orkiestry Polskiego Radia w Warszawie, która wykona kompozycje Krzysztofa Pendereckiego, Witolda Lutosławskiego, Elżbiety Sikory i Béli Bartóka.

Ten ostatni koncert poprzedzi uroczystość nadania studiu S2 Polskiego Radia imienia Krzysztofa Pendereckiego. Nowego patrona studio zyska 28 listopada.

***

Tytuł audycji: Wybieram Dwójkę

Prowadzenie: Jakub Kukla

Goście: Robert Piaskowski (dyrektor Narodowego Centrum Kultury) oraz Piotr Matwiejczuk (wicedyrektor Programu 2 Polskiego Radia)

Data emisji: 4.11.2026

Godz. emisji: 16.30

oprac.zuzannachowaniec

Czytaj także

Dowland na gitarę elektryczną. Rewiński i Zalewski między renesansem a alternatywą

Ostatnia aktualizacja: 21.09.2026 18:00
Pieśni sprzed ponad czterystu lat, tenor i gitara elektryczna. Aleksander Rewiński i Paweł Zalewski w projekcie Dowland Electric szukają współczesnego brzmienia muzyki Johna Dowlanda, nie rezygnując z jej renesansowych korzeni. Efektem spotkania muzyków jest album "Unquiet Thoughts", którego premiera została zaplanowana na 16 października. 
rozwiń zwiń