"Nasze wieczory". Alan Hollinghurst wbija szpilkę w uprzedzenia Brytyjczyków

Ostatnia aktualizacja: 27.01.2026 11:13
- Alan Hollinghurst jest fantastycznym pisarzem między innymi dlatego, że niczego nie daje na tacy. Zmusza czytelników i czytelniczki do interpretacji, do myślenia, do dostrzegania pewnych zjawisk i zastanowienia się nad nimi - mówiła w Dwójce Katarzyna Makaruk, tłumaczka najnowszej książki laureata Nagrody Bookera pt. "Nasze wieczory".
Alan Hollinghurst, autor powieści Nasze wieczory, w 2025 roku otrzymał z rąk króla Karola III tytuł szlachecki
Alan Hollinghurst, autor powieści "Nasze wieczory", w 2025 roku otrzymał z rąk króla Karola III tytuł szlacheckiFoto: Quique Garcia/PAP/EPA

>>> Posłuchaj rozmowy w "Poranku Dwójki"

Rozpisany na kilkadziesiąt lat portret Anglii, nieubłagany upływ lat, ograniczenia klasowe czy wreszcie miłość z całą ambiwalencją uczuć, jaka się na nią składa - to wszystko znaleźć można w książce "Nasze wieczory" Alana Hollinghursta.

"Nasze wieczory": dwie rozbieżne wrażliwości i odmienne kariery

Brytyjski pisarz bywa porównywany do Henry'ego Jamesa, choć tłumaczka Katarzyna Makaruk widzi podobieństwo do innej literackiej sławy, Marcela Prousta. - Dla mnie to jest raczej tego typu wrażliwość, tego typu obrazowość, choć może nie do końca tego typu język. U obu autorów podobne są też wątki rodzinne. Wspomnę tutaj o relacji głównego bohatera z matką, która wydaje mi się bardzo ciekawa i w jakimś sensie przypomina relację z matką głównego bohatera "W poszukiwaniu straconego czasu" - przekonywała w "Poranku Dwójki".

Czytaj także:

Dave'a, bohatera powieści Hollinghursta, poznajemy, gdy ma 13 lat i bawi z wizytą u Marka Holdena - fundatora stypendium, dzięki któremu pochodzący z klasy robotniczej chłopak może uczyć się w prestiżowej prywatnej szkole. W internacie niepewny siebie, lecz nadrabiający miną Dave zetknie się z zazdrością i przemocą syna swojego dobroczyńcy, Giles'a - skoncentrowanego na sobie rasisty, który w przyszłości zostanie politykiem zaangażowanym w brexit. Zmagając się z homofobią i dyskryminacją, Dave odda się karierze aktorskiej i rozwinie awangardową scenę teatralną Londynu.

Alan Hollinghurst wraca do wątków gejowskich i uderza w rasizm

Laureat Nagrody Bookera za książkę "Linia piękna" (2004) określany jest mianem pisarza gejowskiego. - Rzeczywiście, dość mocno, otwarcie i z przytupem wprowadził do brytyjskiej literatury tematykę gejowską. Przy czym podejmuje ona znacznie szersze spektrum tematów niż tylko relacje między osobami tej samej płci - tłumaczyła Katarzyna Makaruk.

W "Naszych wieczorach" pojawia się jeszcze choćby wątek rasizmu. - Jednym z przejawów rasizmu w tej książce jest to, że Dave mimo wielkiego talentu aktorskiego jest skazany na role charakterystyczne. Jako pół Anglik, pół Birmańczyk jest skazany na to, żeby grać Azjatów w mainstreamowym teatrze i w mainstreamowej telewizji. W związku z tym szuka dla siebie miejsca na scenie i znajduje je w queerowej grupie teatralnej, która działa w końcówce lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych - opowiadała tłumaczka.

***

Tytuł audycji: Poranek Dwójki

Prowadzenie: Katarzyna Hagmajer-Kwiatek

Gość: Katarzyna Makaruk (tłumaczka)

Data emisji: 27.01.2026

Godz. emisji: 8.30

pg

Czytaj także

Święto autorów przekładów literatury pod hasłem "Tłumacze w akcji!"

Ostatnia aktualizacja: 23.09.2025 13:59
"Tłumacze w akcji!" to hasło tegorocznych obchodów Międzynarodowego Dnia Tłumacza. W programie świętowania znalazły się m.in. warsztaty przekładu literackiego dla początkujących, pojedynek tłumaczy z włoskiego, czytanie performatywne sztuki "Jak być (nie)kochaną" o Irenie Tuwim, rozmowy o książkach, lekcje w szkołach.
Tłumacze w akcji  to hasło tegorocznych obchodów Międzynarodowego Dnia Tłumacza.
"Tłumacze w akcji!" to hasło tegorocznych obchodów Międzynarodowego Dnia Tłumacza.Foto: Shutterstock

Okazją do zapoznania się z pracą tłumaczów i tłumaczek literatury jest nadchodzący Międzynarodowy Dzień Tłumacza. Ten jeden raz w roku autorzy tłumaczeń  wychodzą z cienia i pozwalają podejrzeć swój warsztat. W tym roku wydarzenie organizowane jest już po raz 17. Szczegółu w Programie 2 Polskiego Radia przytoczyła Dorota Konowrocka-Sawa, współorganizatorka Dnia Tłumacza z ramienia Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury.

>>> Posłuchaj rozmowy w audycji "Poranek Dwójki" 

"Tłumacze w akcji!" - Międzynarodowy Dzień Tłumacza 2025

Międzynarodowy Dzień Tłumacza ustanowiony został w na rocznicę śmierci św. Hieronima, patrona tłumaczy. literackie święto obchodzimy więc co roku, 30 września. Za organizację wydarzeń w Polsce odpowiada EUNIC Warszawa wraz ze Stowarzyszeniem Tłumaczy Literatury.

Tegoroczna edycja przebiegać będzie pod hasłem "Tłumacze w akcji!". Bogaty harmonogram obejmie wydarzenia literackie, warsztaty przekładu, spotkania autorskie, pojedynki tłumaczy oraz czytania performatywne. Wstęp na warsztaty wejście wymaga wcześniejszych zapisów. 

Międzynarodowy Dzień Tłumacza 2025 - harmonogram wydarzeń

  • 27 września 2025: Warsztaty przekładu literackiego dla początkujących: język portugalski (prowadzi Paulina Junko) lub niemiecki (prowadzi Ryszard Turczyn).
  • 27 września 2025: Pojedynek na przekład: tekst Gilberta Severiniego; Ewa Nicewicz vs Mateusz Kłodecki; prowadzi Natalia Mętrak-Ruda; czyta Szymon Mysłakowski.
  • 27 września 2025: Czytanie performatywne "Jak być (nie)kochaną. Opowieść o Irenie Tuwim", reżyseria: Ewa Makomaska; aktorzy: Anna Cieślak, Ewa Makomaska, Krystian Modzelewski, Dominik Łoś. 
  • 29 września - 7 października: Spotkania z tłumaczami i tłumaczkami w warszawskich księgarniach, prezentacje najnowszych przekładów prozy z krajów takich jak Szkocja, Irlandia, Rumunia, Czechy, Węgry, Francja, Szwecja, Litwa. 
  • 30 września 2025: Panel dyskusyjny "Czy konkurs przekładowy może wpłynąć na losy książki, jej autorki i tłumaczki".

***

Tytuł audycji: Poranek Dwójki

Prowadzenie: Katarzyna Hagmajer-Kwiatek

Gość:  Dorota Konowrocka-Sawa (współorganizatorka Dnia Tłumacza z ramienia Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury)

Data emisji: 23.09.2025

Godz. emisji: 8.30

rozwiń zwiń
Czytaj także

Maciej Świerkocki: "Wielki Gatsby" to bardzo niewdzięczny materiał dla tłumacza

Ostatnia aktualizacja: 30.10.2025 16:00
- Mija sto lat od wydania książki. Jest ona nieustannie wznawiana na całym świecie, badana i aktualna z rozmaitych powodów. Jak już wielokrotnie wspominałem, podejmując się na nowo przekładów nigdy z nikim się nie ścigam, a moim celem nie jest "poprawianie" tego, co zrobili wcześniej moi koledzy czy koleżanki - mówił w Dwójce Maciej Świerkocki, autor nowego przekładu "Wielkiego Gatsby'ego" Francisa Scotta Fitzgeralda.
rozwiń zwiń