Dzwon został ufundowany przez króla Zygmunta I Starego, od którego później przyjął swoją nazwę. Odlano go w 1520 roku w Krakowie. Autorem dzieła był pochodzący z Norymbergi ludwisarz Hans Beham, który prowadził warsztat w pobliżu Bramy Floriańskiej.
Ogromne przedsięwzięcie, które zapisało się historii
Już sam transport na Wawel był ogromnym przedsięwzięciem logistycznym. Ważący niemal 13 ton dzwon przewieziono na specjalnych saniach, pod które podkładano drewniane belki ułatwiające przesuwanie. Jeszcze trudniejsze okazało się wciągnięcie go na wieżę. Wykorzystano system lin, bloczków oraz skrzyni wypełnionej kamieniami, która pełniła funkcję przeciwwagi.
Historyczny moment zawieszenia dzwonu na Wieży Zygmuntowskiej uwiecznił Jan Matejko na obrazie "Zawieszenie dzwonu Zygmunta na wieży katedry w Krakowie w 1521 roku", który znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.
>>> Posłuchaj: "Zygmunt, czyli sub una campana" - reportaż Ewy Szkurłat i Anny Łoś z Radia Kraków
Jedyny taki w Europie
Dziś Dzwon Zygmunt pozostaje jedynym tak potężnym w Europie, który wciąż rozkołysywany jest wyłącznie siłą ludzkich mięśni. Do jego uruchomienia potrzeba dwunastu dzwonników, którzy wspólnie pociągają za liny. Jego dźwięk niesie się nawet na odległość około 30 kilometrów.
Wawelscy dzwonnicy podkreślają, że każde bicie Zygmunta brzmi nieco inaczej. Wpływ mają na to zarówno warunki atmosferyczne: wilgotność czy temperatura powietrza, jak i sposób prowadzenia dzwonu przez zespół dzwonników.
Ważny symbol narodowy
Przez pięć stuleci Dzwon Zygmunt stał się jednym z najważniejszych narodowych symboli. Rozbrzmiewa podczas najważniejszych uroczystości religijnych i państwowych oraz wydarzeń szczególnie istotnych dla Polski i Polaków.
Szczególnym wydarzeniem były obchody 500-lecia zawieszenia dzwonu w 2021 roku. Z tej okazji Zygmunt zabrzmiał dwukrotnie – po południu i wieczorem, kiedy dołączyły do niego wszystkie dzwony Krakowa. Na wzgórzu wawelskim zgromadziły się wówczas tysiące mieszkańców i turystów.
Na pamiątkę jubileuszu wawelscy dzwonnicy złożyli w swoim skarbcu kapsułę czasu. Umieszczono w niej m.in. listę współczesnych dzwonników, złoty Pierścień Zygmuntowski wręczany przez prezydenta Krakowa, kopię orła Zygmunta I Starego oraz specjalnie wybitą srebrną monetę Narodowego Banku Polskiego.
***
IAR/ZuzannaChowaniec
