Stanisław Lem prywatnie. "Jego twórczym afrodyzjakiem były słodycze"

Ostatnia aktualizacja: 28.12.2021 11:00
- Chciałem sprostować jedną rzecz. Błędnie legenda głosi teraz, że Stanisław Lem najbardziej lubił kremówki. Otóż nie. Mam wrażenie, że on nie przepadał za kremówkami. Jego ulubionym ciastkiem były torciki hiszpańskie - mówił w Dwójce Wojciech Zemek, sekretarz słynnego pisarza.
Stanisław Lem w swoim domu, lato 2000
Stanisław Lem w swoim domu, lato 2000Foto: Krzysztof Wojcik/Forum
  • W audycji przybliżaliśmy prywatne oblicze Stanisława Lema, jego pasje, fascynacje, sekrety i słabości.
  • O domowym, prywatnym obliczu pisarza opowiadał jego sekretarz, Wojciech Zemek.
  • Stanisław Lem to jeden z literackich patronów kończącego się 2021 roku.

Stanisław Lem lubił majsterkowanie i samochody, jadł ogromne ilości chałwy, w zaciszu domowym bawił się kolejkami elektrycznymi​. 

- Kiedy byłem sekretarzem, jednym z moich głównych zadań było koordynowanie dostaw sękacza. Jest to takie specyficzne ciasto, które wtedy trzeba było sprowadzać z drugiego końca Polski. Logistycznie była to bardzo trudna operacja, bo ten sękacz musiał być cały czas dostępny i pod ręką, więc był zamawiany kurierem prosto od producenta. Dzisiaj na pewno byłaby to o wiele prostsza sprawa, a wtedy te regularne dostawy sękacza wymagały nie lada wysiłku - wspominał Wojciech Zemek.

Stanisław Lem - niszczyciel zabawek

Niektóre z głęboko skrywanych tajemnic dzieciństwa i młodości ujawnił światu sam Stanisław Lem.

autobiograficznym "Wysokim Zamku" możemy znaleźć między innymi takie wstrząsające wyznanie: "Pora opisać brzydkie moje skłonności. Rujnowałem wszystkie zabawki. Najhaniebniejszym może z moich wyczynów był akt zniszczenia prześlicznej małej pozytywki, lśniącego drewnianego pudełka, w którym pod szybką obracały się złote kółeczka zębate, potrącając złoty wałek mosiężny z kolcami tak, że powstawały z tego kryształowe melodyjki. (...) Miałem ptaszki dziobiące, karuzele, co się kręciły, auta wyścigowe, lalki fikające kozły, a wszystko to bez litości patroszyłem, wywlekając spod lśniących farb kółka i sprężyny. Lampę magiczną firmy Pathe z francuskim emaliowanym kogutem musiałem obrabiać ciężkim młotkiem, a grube soczewki obiektywu długo opierały się jego ciosom. Mieszkał we mnie jakiś bezmyślny, wstrętny demon zniszczenia; nie wiem, skąd się wziął, tak samo, jak nie wiem, co się z nim później stało".


Posłuchaj
29:09 Dwójka wszystkie gatunki lema 27.12.2021.mp3 Stanisław Lem w wydaniu domowym, prywatnym (Wszystkie gatunki Lema/Dwójka) 

Przyjaciele opowiadają o Lemie

Inne, późniejsze już, fascynacje i sekrety Stanisława Lema opisał jego syn w książce "Awantury na tle powszechnego ciążenia". O pasji do słodyczy, majsterkowania i samochodów opowiadali też w audycjach Polskiego Radia przyjaciele pisarza, zdradzając również kulisy wspólnych spotkań, wakacji czy wielogodzinnych dyskusji. We "Wszystkich gatunkach Lema" przypomnieliśmy niektóre z tych historii, sięgając po archiwalne wypowiedzi poetki Ewy Lipskiej oraz reżysera i scenarzysty Aleksandra Ścibora-Rylskiego.

Staraliśmy się także zweryfikować niektóre mity i plotki dotyczące autora "Solaris", a także odkryć kilka mało znanych faktów z jego życia. 

Rok Stanisława Lema

Rok 2021 został przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszony Rokiem Stanisława Lema - we wrześniu obchodziliśmy stulecie urodzin pisarza, a 27 marca wspominaliśmy 15-lecie śmierci. Z tej okazji Polskie Radio przygotowało serwis specjalny poświęcony Lemowi.

***

Tytuł audycji: Wszystkie gatunki Lema

Prowadziła: Kinga Michalska

Gość: Wojciech Zemek (sekretarz Stanisława Lema)

Data emisji: 27.12.2021

Godzina emisji: 21.30

Czytaj także

"Stanisław Lem jest we Lwowie kochany"

Ostatnia aktualizacja: 13.09.2021 22:00
- O Lemie się tutaj pamięta, jest osobą wręcz kultową, honorowym obywatelem Lwowa - mówiła na antenie Dwójki Larysa Andrijewska, tłumaczka książek Stanisława Lema na język ukraiński.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Lem. Lukrowana ironia

Ostatnia aktualizacja: 07.12.2021 11:31
- Lem miał niebywały słuch językowy, jego mistrzem był Bolesław Leśmian. Lubił eksperymenty językowe, szczególnie w groteskowych utworach - mówił w audycji "Wszystkie gatunki Lema" prof. Jakub Gomułka z Instytutu Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.
rozwiń zwiń