Nauka

Kto i po co przestawia zegary?

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2011 12:00
W nocy z soboty na niedzielę zmieniliśmy czas z zimowego na letni. Czas zimowy zacznie obowiązywać ponownie od 30 października 2011 roku. Po co w ogóle zmieniać czas?

Odbywająca się dwa razy w roku zmiana czasu ma się przyczynić do efektywniejszego wykorzystania światła dziennego i oszczędności energii. W całej Unii Europejskiej czas zimowy zaczyna się w ostatnią niedzielę października, a kończy w ostatnią niedzielę marca. Mówi o tym obowiązująca bezterminowo dyrektywa UE ze stycznia 2001 roku: "Począwszy od 2002 r. okres czasu letniego kończy się w każdym państwie członkowskim o godz. 1 czasu uniwersalnego (GMT) w ostatnią niedzielę października".

Dziś rozróżnienie na czas zimowy i letni stosuje się w około 70 krajach na całym świecie. Rozróżnienie na czas letni i zimowy obowiązuje niemal we wszystkich krajach europejskich. Wyjątkiem jest Islandia.

W USA, Kanadzie i Meksyku zmiana czasu jest stosowana, ale nie wszędzie, wyjątkami są niektóre regiony. W Ameryce Południowej podwójny czas obowiązuje tylko w Brazylii, Chile i na Falklandach. Większość krajów na tym kontynencie, choć wprowadziła kiedyś czas letni, to obecnie z niego nie korzysta.

Rozróżnienia czasu nie wprowadziła nigdy większość krajów Afryki i Bliskiego Wschodu. Rozróżnienie na czas letni i zimowy jest stosowane w Tunezji, Namibii i Egipcie. Egipt ma jednak sporą praktykę w przestawianiu zegarów - podczas ramadanu, świętego miesiąca postu w islamie, czas zmieniany tam jest nawet trzykrotnie. Dlaczego? Zgodnie z obowiązującym w Egipcie prawem czas letni obowiązuje od pierwszego piątku kwietnia do ostatniego czwartku września, lecz nie jest stosowany podczas ramadanu, który przypada zwykle własnie w okresie czasu letniego. Dzieje się tak, by muzułmanom, których w tym okresie od świtu do zmierzchu obowiązuje wstrzemięźliwość od jadła i wszelkich uciech cielesnych, łatwiej było utrzymać post. Dzięki powrotowi do czasu zimowego i wcześniejszemu zachodowi Słońca, czas postu zostaje skrócony i muzułmanie mogą wcześniej spożyć posiłek 

Zmianę czasu wprowadziły, ale nie korzystają z niej obecnie: RPA, Botswana, Ghana, Sierra Leone, Sudan, Czad, Libia, Algieria i Maroko. Podobnie jest w większości krajów azjatyckich (w tym w Japonii, Indiach i Chinach). Czasu zimowego nie wprowadziły dotąd kraje Azji Południowo-Wschodniej oraz m.in. Nepal i Afganistan.

W tym roku - po raz ostatni - czas z zimowego na letni zmieni Rosja, co w lutym br. zapowiedział prezydent Dmitrij Miedwiediew. Jak uzasadniał, wprowadzana zmiana będzie korzystna, bo „konieczność przystosowania się do nowego czasu wiąże się ze stresem i chorobami". - Jeszcze ten jeden raz doświadczymy nieprzyjemności, bo przejście na czas letni to skrócenie snu o godzinę, ale potem wszystkie nieprzyjemności się skończą - zapowiedział rosyjski prezydent. Cieszymy się wraz z Rosjanami.

Jak informuje na swoich stronach łodzkie Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego w Łodzi im. Arego Sternfelda, pionierami we wdrożeniu zmiany czasu byli Niemcy. Podczas I wojny światowej, 30 kwietnia 1916 roku, przesunęli wskazówki zegara o godzinę w przód, a 1 października 1916 roku o godzinę w tył. Miało to związek z oszczędnością energii, bardzo potrzebnej w czasie wojny. Wkrótce zwyczaj ten przyjęli Anglicy. 19 marca 1918 Kongres Stanów Zjednoczonych ustalił podział na strefy czasowe w USA i wprowadził na czas trwania wojny obowiązek stosowania czasu letniego w celu oszczędności paliwa służącego do produkcji energii elektrycznej..

W Polsce zmiana czasu została wprowadzona w okresie międzywojennym, następnie w latach 1946-1949, 1957-1964 i stosuje się ją nieprzerwanie od 1977 roku. 

(ew/pap)

Czytaj także

W weekend śpimy krócej - w nocy z soboty na niedzielę zmieniamy czas na letni

Ostatnia aktualizacja: 23.03.2011 00:08
27 marca nad ranem wskazówki zegarów przesuniemy z godz. 2.00 na 3.00, przez co będziemy spali godzinę krócej. Czas zimowy zacznie obowiązywać ponownie od 30 października 2011 r.
rozwiń zwiń

Czytaj także

W nocy zmiana czasu. Żebyśmy mieli więcej słońca

Ostatnia aktualizacja: 26.03.2011 00:50
W nocy z soboty na niedzielę (z 26 na 27 marca) nastąpi zmiana czasu z zimowego na letni.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zmieniamy czas na zegarkach. Miniona noc o godzinę krótsza

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2011 07:08
W nocy nastąpiła zmiana czasu z zimowego na letni. O godzinie 2.00 przesunęliśmy zegarki na 3.00, która jest godziną początkową czasu letniego.
rozwiń zwiń