X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
RCKL

A w Lublinie święto!

Ostatnia aktualizacja: 27.11.2019 15:00
Kto był tu kiedykolwiek, ten wie, że wydarzenie to szczególne. W ten weekend w Lublinie odbędzie się 29. odsłona festiwalu Mikołajki Folkowe.
Orkiestra św. Mikołaja.
Orkiestra św. Mikołaja.Foto: Grzegorz Śledź

"Górale ze skalnego Podhala na zielonych łemkowskich pastwiskach paśli swoje owce, a między zdziczałymi śliwami i jabłoniami – konie i krowy. (…) Co roku na Wielkanoc i Zaduszki przyjeżdżali też starzy Łemkowie, zapalali świeczki na mogiłach bliskich, wstawiali znicze do przydrożnych kapliczek, a potem zachodzili na herbatę i zapytać, jak się nam tu żyje" – pisze  Monika Sznajderman w jednej z najważniejszych książek tego roku pt. "Pusty las". Wspomina w ten sposób lata dziewięćdziesiąte i mieszkanie we wsi Czarne, oczywiście w Beskidzie Niskim.

Pamiętam, jak wielkim marzeniem stało się niebawem, by pojechać do Lublina w ten grudniowy czas. Udało się dopiero kilka lat później, a potem jeszcze parę razy – na pewno za mało, na pewno mniej, niż bym chciał. Ale też każdy pobyt na Mikołajkach potwierdzał, że jest to wydarzenie szczególne, że to szczególne miejsce i szczególny czas.

Trafiłem w te okolice późnym latem 1992 roku. Wybrałem się w najbardziej niezwykłe polskie góry z przyszłą żoną. Kusiła dzikość tych okolic, ale też zawikłana historia i również niewysłowiona pustka po wygnaniu Łemków tyle dekad wcześniej. A gdzieś w tle była muzyka Orkiestry św. Mikołaja, mocno wówczas kojarząca się z tymi okolicami, zresztą przecież grupa narodziła się podczas beskidzkich wędrówek. Śpiewano w tamtym czasie przy ogniskach słynną "Balladę o św. Mikołaju", napisaną przez Andrzeja Wierzbickiego, ale spopularyzowaną właśnie przez orkiestrę.

Za powstaniem i trwaniem tej imprezy nie stoi marketingowa kalkulacja, przemyślana biznesowa strategia, tylko prawdziwa pasja, fantazja i - niech będzie! - miłość do tej muzyki, do tej kultury, do tego sposobu oglądania świata. 

Wędrując wówczas od Nieznajowej, dotarliśmy do Czarnego, a tam zobaczyliśmy… pasące się lamy, a potem (stojącą jeszcze wówczas) cerkiew. Tak się szczęśliwie złożyło, że wiedziałem już wtedy, kim jest Andrzej Stasiuk (choć oczywiście nie wiedziałem, jak ważnym pisarzem – również dla mnie – stanie się w następnym ćwierćwieczu), wiedziałem, że to on jest właścicielem tych lam i posiadaczem klucza do cerkwi. Nie zapukaliśmy jednak do jego drzwi, chyba nie chcąc naruszać jego spokoju.

Wracając z Beskidu, zatrzymaliśmy się potem w Krakowie i na Rynku Głównym kupiłem pierwszą kasetę tejże orkiestry, wówczas jeszcze Orkiestry p.w. św. Mikołaja - "Muzykę gór". Długo, długo towarzyszyła mi wówczas ta muzyka. Znałem ją już w jakichś fragmentach chyba z audycji w radiowej Dwójce, na pewno z programów Wojciecha Ossowskiego w Trójce. No, ale posiadać tę kasetę w tamtych przedinternetowych czasach, to było coś nadzwyczajnego. Powrót z Tamtych gór razem z Tą muzyką nabierał dla mnie znaczenia symbolicznego.

Nie pamiętam, czy wiedziałem już wówczas o Mikołajkach Folkowych... Chyba nie. To był sam początek historii festiwalu. Pamiętam za to, jak wielkim marzeniem stało się niebawem, by pojechać do Lublina w tym grudniowym czasie. Udało się to dopiero kilka lat później, a potem jeszcze parę razy – choć na pewno za mało, niżbym chciał. Ale też każdy pobyt na Mikołajkach potwierdzał, że jest to wydarzenie szczególne, że to szczególne miejsce i szczególny czas.

Wydawnictwo Kosmos Kosmos wydało niedawno książkę o wielkim pianiście Theloniousie Monku pod karkołomnym tytułem "Geniusz inny niż inni". Idąc tym tropem, chciałoby się powiedzieć, że Mikołajki Folkowe to festiwal inny niż inne. Rewelacją był przecież sam pomysł, by tak bardzo skojarzyć imprezę z zespołem i z tą grudniową datą, wokół której co roku jest organizowana. Rewelacją był i jest jej koloryt: te kramy i kramiki, uśmiechnięci i życzliwi ludzie, zabawy w holu Chatki Żaka, liczne imprezy dodatkowe i spotkania sprawiają, że także poza koncertami atmosfera jest tam fantastyczna.

No a koncerty także bywają znakomite. Czasami i takie, jakich gdzie indziej trudno posłuchać. Pamiętam niejeden świetny występ gospodarzy z orkiestry, ale też tam po raz pierwszy na żywo usłyszałem Muzykantów, Się Gra, Starą Lipę (czy ktoś pamięta jeszcze ten zespół?) i tylu, tylu innych wykonawców.

Pewnie nie czas tu i miejsce, by wspominać, że to najstarszy polski festiwal folkowy i najstarszy konkurs – bo to rzeczy znane, a z drugiej strony godne osobnego omówienia, a nawet jakiejś monografii. Ważne, by próbować zrozumieć, na czym polega fenomen tego festiwalu, skąd bierze się jego szczególne miejsce na muzycznej mapie Polski. Poza wszystkim innym ważne jest, że za powstaniem i trwaniem tej imprezy nie stoją marketingowa kalkulacja, przemyślana biznesowa strategia, tylko prawdziwa pasja, fantazja, a - niech będzie! - miłość do tej muzyki, do tej kultury, do tego sposobu oglądania świata. To wynika z zachwytu i szacunku do tradycji (szczególnie wiejskiej, ludowej), a zarazem ze świadomości, że wyrazem tegoż szacunku może być próba ambitnego opowiedzenia o niej swoim językiem, swoją wrażliwością, według swojej wizji. Na tym polega mikołajkowe kultywowanie tradycji, które budzi tak żywe reakcje publiczności. I nie mam wątpliwości, że to właśnie powodzenie i artystyczne sukcesy kolejnych odsłon lubelskiej imprezy stały się jednym z zaczynów i powodów, że tak bogata jest dziś nasza scena folkowa (nie tylko jeśli chodzi wykonawców, ale i liczne festiwale).

Tekst ten powinien kończyć się krzepiącym wyznaniem, że byłem w tym roku latem ponownie w Beskidzie Niskim, a w najbliższych dniach wybieram się do Lublina. Niestety, tak się złożyło, że w wakacje, zamiast pojechać w te najniezwyklejsze góry, oddawałem się głównie lekturze – czytałem m.in. wspomnianą świetną książkę Moniki Sznajderman. Nie wezmę też udziału w zaczynających się w piątek Mikołajkach Folkowych, ale nie wątpię, że na ich uczestników czeka nie tylko doskonała muzyka, lecz także ten niepowtarzalny klimat.

Tomasz Janas

***

Więcej recenzji i felietonów - w naszych działach Słuchamy i Piszemy.

Czytaj także

Posłuchać, zatańczyć, zrozumieć…

Ostatnia aktualizacja: 26.08.2019 17:00
Polonez to taniec tyleż oczywisty, co… niemal zupełnie nieznany – zdaje się twierdzić Kapela Brodów, która na swej najnowszej płycie przedstawia rodzaj autorskiej antologii tańców chodzonych. Rzecz godna wielkiej uwagi.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Łemkowska Watra - wspomnienie wakacji

Ostatnia aktualizacja: 27.10.2019 06:00
W  audycji "Kiermasz pod kogutkiem" przenieśliśmy się na Łemkowszczyznę, na festiwal "Łemkowska Watra" w Zdyni. Jeden z założycieli tego największego festiwalu kultury łemkowskiej w Polsce, poeta i działacz społeczny Władysław Graban przybliżył nam historię pierwszych "Watr" z lat 80.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Folkiem w literaturę!

Ostatnia aktualizacja: 31.10.2019 09:00
Naturalnym tworzywem i źródłem natchnienia dla twórców folkowych zdają się być muzyka ludowa i teksty z nią związane. Warto jednak zadać sobie pytanie, jak często artyści sięgają do inspiracji poetyckich.
rozwiń zwiń