Historia

Powstanie Warszawskie. 24 sierpnia. "Błyskawica" nadaje "Żądamy amunicji"

Ostatnia aktualizacja: 24.08.2020 06:58
Dwudziesty czwarty dzień powstania, czwartek. Stare Miasto jest morzem ruin, ale wciąż pozostaje celem nieustannych ataków nieprzyjaciela. Radiostacja "Błyskawica" nadaje jeden z najgłośniejszych wierszy powstania "Żądamy amunicji" autorstwa Zbigniewa Jasińskiego.
Grupa żołnierzy Kolegium A Kedywu Okręg Warszawski AK na Stawkach na Woli. Stoją od lewej: Włodzimierz Denkowski ps.Kostek (z Thompsonem), Lech Zubrzycki ps. Lech, Czesław Kraśniewski ps. Kryst (klęczy), Jan Bagiński ps. Socha, Zygmunt Siennicki ps. Bor (z Bergmannem MP35).
Grupa żołnierzy Kolegium "A" Kedywu Okręg Warszawski AK na Stawkach na Woli. Stoją od lewej: Włodzimierz Denkowski ps.Kostek (z Thompsonem), Lech Zubrzycki ps. Lech, Czesław Kraśniewski ps. Kryst (klęczy), Jan Bagiński ps. Socha, Zygmunt Siennicki ps. Bor (z Bergmannem MP35).Foto: Juliusz Bogdan Deczkowski/Wikipedia/domena publiczna

Dla Starego Miasta jest to sądny dzień. Od wczesnych godzin rannych bomby spadają co kilkanaście minut. Reszty spustoszeń dokonują strzały z ciężkiej broni.


Posłuchaj
15:42 Dni Walczącej Stolicy, 24.08.mp3 M.in. Zdzisław Jeziorański o reakcji radiostacji "Błyskawica" na wiadomość o wydarzeniach w Paryżu (czyta lektor); relacja siostry zakonnej Jadwigi Żuchniewskiej o pracy jednego z żoliborskich szpitali powstańczych (czyta lektor). Cykl "Dni Walczącej Stolicy" Władysława Bartoszewskiego. (RWE, 1984)

 

Po wyczerpujących, ciężkich walkach Niemcy wypychają powstańców z ruin szpitala Jana Bożego od ul. Bonifraterskiej, ze szkoły przy ul. Rybaki i z budynku mieszkalnego obok Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych. Powstańcy w tym rejonie utrzymują tylko zakłady "Fiata" przy ul. Sapieżyńskiej. Wypierają Niemców do Pałacu Radziwiłłów przy ul. Bielańskiej 14 i bronią się na barykadach w ruinach ulicy Długiej 27/29 zwanej "redutą Matki Boskiej". Nie przepuszczają wroga także na Miodową, Podwale, Piwną i Brzozową.


Posłuchaj
02:20 A45731 24.08 Powstancze kalendarium_836272.mp3 - Polskie Radio nadaje apel do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża o pomoc dla wypędzonych warszawiaków. (PR, 2014)

 

W Śródmieściu trwa strzelanina w kierunku powstańców, którzy bronią się na linii ul. Kredytowej i Królewskiej, w pobliżu Ogrodu Saskiego i przy Grzybowskiej. Trwa ostrzał powstańczych stanowisk na ulicach Kruczej, Wspólnej, Hożej, Wilczej, Koszykowej.


Posłuchaj
01:47 24 sierpnia - Część plutonu została skierowana do służby kanałowej - mówił Tymoteusz Duchowski ps. Motek. (PR)

 

Prasa powstańcza informuje tego dnia o wyzwoleniu Paryża.

Stanisław Zadrożny, kierownik zespołu radiostacji "Błyskawica" wspomina: "Żołnierze Armii Krajowej z narastającą rozpaczą wpatrywali się w roziskrzone gwiazdami niebo sierpniowe w oczekiwaniu alianckich samolotów. Dnie były najgorsze. Nad miastem wisiało niebo rude od pożarów. Dławił dym. Ogień nieprzyjaciela gęstniał, koncentrował się w określonych punktach, by je zniszczyć do cna. Coraz częściej trzeba było dopisywać do dziennika radiowego już w ostatniej chwili, w studio: "w tej chwili padają na miasto pociski artylerii niemieckiej" … lub "przed kilku minutami samoloty niemieckie bombardowały miasto…[…] W tym czasie przybiegł do mnie Zbigniew Jasiński. Był wyraźnie podniecony: - Czytaj! - powiedział. Podał mi kartki zapisanego papieru. Czytałem:

Tu zęby mamy wilcze a czapki na bakier,

tu u nas nikt nie płacze w walczącej Warszawie:

tu się Prusakom siada na karkach okrakiem,

tu wrogów gołą garścią za gardło się dławi!...

A wy tam wciąż śpiewacie, że z kurzem krwi bratniej,

że w dymie pożarów niszczeje Warszawa -

A my tu nagą piersią na strzały armatnie,

na podziw wasz, na śpiewy i na wasze brawa!

Czemu żałobny chorał śpiewacie wciąż w Londynie

gdy tu nadeszło wreszczie oczekiwane święto?

U boku swoich chłopców walczą tu dziewczęta,

I nawet dzieci walczą, i krew radośnie płynie.

Halo! Tu serce Polski! Tu mówi Warszawa!

Niech pogrzebowe śpiewy wyrzucą z audycji!

Nam ducha starczy dla nas i starczy go dla was!

Oklasków też nam nie trzeba!

Żądamy amunicji!

[...]"


Posłuchaj
03:27 Historia Blyskawicy cz.4 Opowieść o radiostacji "Błyskawica", cz. 4. Komunikat dowództwa Armii Krajowej nadany 24 sierpnia 1944. Informacje o toczących się w stolicy walkach. (PR, 6.08.2009)

 


Zobacz więcej na temat: HISTORIA Powstanie Warszawskie