X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

"Rok 1984" - orwellowska przepowiednia

Ostatnia aktualizacja: 08.06.2019 06:00
Główny bohater powieści George'a Orwella był pod pełną kontrolą Wielkiego Brata. Ostatecznie pogodził się z tym i przestał postrzegać to jako problem. Czyżby wizja świata z "Roku 1984" realizowała się dziś wokół nas?
Audio
  • Czy orwellowska wizja przyszłości się sprawdziła? Dyskusja prof. Dariusza Brzostka – antropologa kultury współczesnej, doc. Piotra Chrząstowskiego-Wachtela – informatyka i Katarzyny Szymielewicz – prawnika z Fundacji Panoptycon, aud. Hanny Marii Gizy z cyklu "Klub ludzi ciekawych wszystkiego". (PR, 9.06.2012)
George Orwell w studiu BBC
George Orwell w studiu BBCFoto: Wikipedia/domena publiczna

8 czerwca 1949 w Wielkiej Brytanii ukazała się powieść "Rok 1984" George'a Orwella.

– Orwell okazał się być wizjonerem w tym temacie – mówiła Katarzyna Szymielewicz w aud. Hanny Marii Gizy. – Nie ulega wątpliwości, że ta książka zasługuje bardziej na miano antyutopii niż utopii. Nie wiem, czy Orwell miał świadomość, że tak naprawdę odczytuje ścieżki naszej cywilizacji.

Wizjoner

– Orwell pisał swój "Rok 1984" wtedy, kiedy wzrastały dwa wielkie totalitaryzmy: hitlerowski i bolszewicki – zaznaczał doc. Piotr Chrząstowski-Wachtela. – Miał ułatwioną sytuację, bo one rozwijały się właśnie w tym kierunku. On był genialnym obserwatorem, co widać też w innych jego dziełach.

George Orwell napisał "Rok 1984" po doświadczeniach z wojny domowej w Hiszpanii, gdzie w 1936 roku przebywał jako dziennikarz. Tam zderzył się z systemem stalinowskim. Groteskowe wizje państwa w czasie rozwijających się w Europie totalitaryzmów tworzyli też inni pisarze. W 1921 roku Eugeniusz Zamiatin wydał powieść "My", a potem w 1932 roku Aldous Huxley "Nowy wspaniały świat".

Fabuła

Pierwszego polskiego tłumaczenia "Roku 1984" dokonał Juliusz Mieroszewski, a książka została wydana na emigracji w Instytucie Literackim w Paryżu w roku 1953. Jako że "Rok 1984" jawnie krytykował system komunistyczny, książka była do 1989 roku w Polsce zakazana. Do tego czasu funkcjonowała w tzw. "drugim obiegu".

Winston Smith, główny bohater powieści "Rok 1984", jest pracownikiem Ministerstwa Prawdy. Aktualizuje prasę – poprawia błędne prognozy rządu, czy nawet pisze od nowa całe artykuły, gdy tezy w nich zawarte się nie sprawdziły. Wszystko to dzieje się w Oceanii, rządzonej przez Partię, pod kontrolą Wielkiego Brata. Przez okno swojego mieszkania Smith widzi budynek Ministerstwa Prawdy z napisem: "Wojna to pokój. Wolność to niewola. Ignorancja to siła".

Inwigilacja dosięga go wszędzie, także w domu i podczas snu. Smith początkowo buntuje się przeciwko systemowi, zakochuje i chce wstąpić do rewolucyjnego Braterstwa. Ostatecznie jednak musi ponieść klęskę – pod wpływem nowomowy i manipulacji poddaje się.

Wielki Brat patrzy

– W takiej sytuacji zwykło się odpowiadać, że Orwell pisał trochę z doświadczenia, a trochę z przeczucia – podkreślał antropolog kultury prof. Dariusz Brzostek. – On sobie hipotetycznie stworzył model najczarniejszy z możliwych.

– Kiedy czytałem "Rok 1984" jeszcze przed rokiem 1984 myślałem sobie: "to nie poszło jednak w tym kierunku" – wspominał doc. Piotr Chrząstowski-Wachtela. – Wówczas myślałem, że to się zatrzymało, zostało zduszone w zarodku.

Dziś, w erze Internetu i pełnej komputeryzacji świata, wizja ta stała się rzeczywistością. Miejsca publiczne są cały czas pod okiem kamer, dane z telefonów komórkowych pozwalają na pełną kontrolę tego, gdzie w ciągu dnia jesteśmy. – Większość ludzi sobie nie zdaje sprawy z tego, że jest inwigilowana, to jest główny problem – zaznaczał doc. Chrząstowski-Wachtela.

Posłuchaj dyskusji gości Hanny Marii Gizy na temat realizacji w dzisiejszym świecie wizji z powieści "Rok 1984" George'a Orwella.

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Sir Arthur Conan Doyle – zakładnik Sherlocka Holmesa

Ostatnia aktualizacja: 07.07.2019 06:00
– Dla nas Arthur Conan Doyle to przede wszystkim Sherlock Holmes. Mało, Sherlock Holmes, a później jego twórca Conan Doyle, podczas gdy on przez całe życie traktował te opowiadania jako rzecz zupełnie drugorzędną – mówił krytyk literacki Marek Wydmuch.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mark Twain – ojciec amerykańskiej literatury

Ostatnia aktualizacja: 21.04.2015 06:00
"Ojcem amerykańskiej literatury" nazwał go William Faulkner. Z kolei Ernest Hemingway powiedział, że amerykańska literatura rozpoczęła się od opublikowania "Przygód Hucka". Jaki był Mark Twain?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Przybyszewski – prowokator z cyganerii krakowskiej

Ostatnia aktualizacja: 23.11.2018 06:04
Pisarz, który w swoich książkach łamał społeczne tabu, prowokował i nie bał się tego, że nie będzie zrozumiany. Może dlatego, że publikował głównie za granicą. Dekadentyzm i ekspresjonizm przywiózł potem do Polski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Borys Pasternak – zniszczony przez sowieckie władze

Ostatnia aktualizacja: 10.02.2019 06:35
Po wydaniu najsłynniejszego dzieła "Doktora Żywago" władze ZSRR próbowały zdyskredytować Borysa Pasternaka w oczach opinii publicznej. Krytyka w gazetach i oskarżenia ze strony literatów spowodowały trzeci zawał pisarza i jego śmierć.
rozwiń zwiń