X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Fryderyk Nietzsche – źle wykorzystany geniusz

Ostatnia aktualizacja: 15.10.2018 06:00
Mówi się, że jego filozofia stanowiła podstawy koncepcji nazistowskich. Dziś wiemy, że ideologiczne interpretacje myśli Nietzschego przekłamywały jego filozofię.
Audio
  • O jednym z największych filozofów europejskich Fryderyku Nietzschem mówią tłumacze: Sława Lisiecka, Bogdan Baran, Zdzisław Grzegorz Jaskuła, historyk filozofii prof. Marek Siemek oraz historyk literatury prof. Jan Tomkowski, aud. Grażyny Gronczewskiej "Biografia dźwiękowa" (04.06.2000)
Fryderyk Nietzsche, aut. Gustav-Adolf Schultze (1882 rok), Wikipediadp
Fryderyk Nietzsche, aut. Gustav-Adolf Schultze (1882 rok), Wikipedia/dp

15 października 1844 urodził się Fryderyk Nietzsche, wybitny niemiecki filozof.

Z wykształcenia był filologiem klasycznym i zdobył w tej dziedzinie tytuł profesora już w wieku 25 lat. W 1872 roku ukazała się książka "Narodziny tragedii, czyli hellenizm i pesymizm", w której wyłożył swe koncepcje dionizyjskości i apollińskości. Był to początek przejścia na drogę filozofii. Nietzsche obalił w tej książce tradycyjny obraz greckiego antyku, jako świata doskonałej harmonii i piękna.

– To była pewna koncepcja sztuki, ale i od razu coś więcej – wyjaśniał prof. Marek Siemek w aud. "Biografia dźwiękowa" z 2000 roku. – To była także pewna wizja człowieka, świata, no i przede wszystkim kultury antycznej i jej znaczenia i miejsca w dziedzictwie kulturowym.

Fryderyk

Nz: Fryderyk Nietzsche, Lou Andreas-Salomé I Paul Rée (1882 rok), aut. Jules Bonnet, Wikipedia/dp

Choroba psychiczna

W 1879 roku ze względów zdrowotnych zrezygnował z pracy na Uniwersytecie w Bazylei. Później Nietzsche popada w chorobę psychiczną, ale właśnie okres ostatnich 10 lat świadomego życia był dla filozofa najbardziej płodny. – 10 lat: od 1879 do 1889 roku to wielka historia jego samotności podczas, której pisał bardzo dużo listów (około 3 tysięcy pozycji) – mówił tłumacz dzieł NIetzschego, Bogdan Baran.

Najbardziej znana pozycja filozofa, poemat "Tako rzecze Zaratustra" jest dziełem niezwykle skomplikowanym, bo jednocześnie łączy eseistyczny i fragmentaryczny styl tekstów Nietzschego, jak i charakter proroczej księgi. Czytelnik bez trudu rozpoznaje w niej język biblijny. Na szeroką skalę NIetzsche używa tam języka metaforycznego.

– Jest to poemat, który jest jednocześnie traktatem filozoficznym – historyk literatury prof. Jan Tomkowski. – To najbardziej literacka książka Nietzschego, który był w moim przekonaniu w tym samy stopniu filozofem, co pisarzem. Był jednym z największych pisarzy niemieckich.

Kontrowersyjny

Fryderyk Nietzsche bardzo mocno krytykował ideę równości wszystkich ludzi. W niej upatrywał zło tego świata. Odrzucał też pokorę, cierpienie, które według niego ograniczają potencjał twórczy. Z kolei wszelkie organizacje życia zbiorowego krępują genialne jednostki, a demokracja jest władzą ludzi miernych.

– Cała jego filozofia i to, co decyduje o jej atrakcyjności i aktualności jest atakiem na dwie najpotężniejsze w XX wieku orientacje intelektualne – podkreślał Bogusław Baran. – Te orientacje to oczywiście socjalizm, a z drugiej strony chrześcijaństwo.

Nadinterpretacja Nietzschego

Po śmierci filozofa wydano książkę "Wola mocy", zbiór notatek Nietzschego. Narosło wokół niej sporo kontrowersji. To właśnie w tych notatkach zawarł koncepcje "nadczłowieka" i "moralności panów", które zostały później nadinterpretowane i wykorzystane przez ideologię nazistowską.

– Trudno przecenić wpływ Nietzschego na świat dzisiejszy, ale oczywiście interpretacje ideologiczne miały dla niego fatalne skutki, ponieważ przekłamywały jego filozofię – podkreślał tłumacz Zdzisław Grzegorz Jaskuła.

3 ostatnie lata życia Fryderyk Nietzsche spędził już w całkowitym odosobnieniu i apatii. Zmarł 25 sierpnia 1900. – W ciągu 56 lat stworzył szalenie kontrowersyjne, oryginalne i tajemnicze dzieło, jakim było jego życie – mówił tłumacz dzieł Nietzschego Bogdan Baran.

Posłuchaj audycji o życiu i filozofii Fryderyka Nietzschego.

mb

Czytaj także

Monteskiusz, czyli oświecenie

Ostatnia aktualizacja: 18.01.2015 06:10
– Możemy stwierdzić, że cały nasz świat jest ułożony według Monteskiusza – dr Joanna Żurowska z Instytutu Romanistyki UW. – Łącznie z podziałem władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, z zasadą, że prawo powinno chronić, a kary powinny być sprawiedliwe i stosowne do przewinień.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Promieniści Tomasza Zana

Ostatnia aktualizacja: 06.05.2015 06:58
6 maja 1820 na Uniwersytecie Wileńskim Tomasz Zan założył związek studentów o nazwie: Towarzystwo Przyjaciół Pożytecznej Zabawy. Skupieni wokół Zana studenci byli potocznie zwani promienistymi.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jean-Paul Sartre – bał się, że straci wolność

Ostatnia aktualizacja: 21.06.2014 06:00
Cała jego twórczość jest walką o zabicie w sobie drobnomieszczanina. Tak bardzo do tego dążył, że odmówił nawet przyjęcia literackiej nagrody Nobla.
rozwiń zwiń