X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Kryzys sueski - wojna o kanał

Ostatnia aktualizacja: 29.10.2014 07:00
Konflikt między Egiptem z jednej, a koalicją brytyjsko-francusko-izraelską z drugiej strony trwał niespełna dwa miesiące. Jego skutki były jednak znaczące dla Bliskiego Wschodu na długie lata.
Audio
  • O kryzysie sueskim i jego następstwach mówi dyrektor Informacyjnej Agencji Radiowej Mariusz Borkowski w audycji Piotra Lignara z cyklu "Nie do końca wyjaśnione" (31.10.1993)
Naser po ogłoszeniu nacjonalizacji Kanału Sueskiego (1956), źr. Wikimedia Commonsdp
Naser po ogłoszeniu nacjonalizacji Kanału Sueskiego (1956), źr. Wikimedia Commons/dp

29 października 1956 wojska Izraelskie zajęły półwysep Synaj. Tak rozpoczęła się brytyjsko-francusko-izraelska agresja na Egipt, która przeszła do historii jako kryzys sueski.
Brzemienna w skutki decyzja Nasera
Po tym, jak USA i Wielka Brytania odmówiły wsparcia finansowego dla projektu budowy Wielkiej Tamy Asuańskiej, konstrukcji, która miała zapobiec niekontrolowanym wylewom Nilu, prezydent Egiptu Gamal Abdel Naser podjął decyzję o nacjonalizacji przeprawy. Prezydent liczył, że zdoła sfinansować budowę z przychodów wygenerowanych z poboru opłat za żeglugę Kanałem Sueskim.
W odpowiedzi przeciwko Egiptowi zmontowała się koalicja, w skład której wchodziła Wielka Brytania, Francja i Izrael. Dwa pierwsze kraje liczyły na odzyskanie kontroli nad przeprawą. Z kolei dla Izraela był to kolejny etap wywalczania sobie pozycji pośrodku świata arabskiego.
- Dla Nasera Izrael  jest tworem imperialistycznym. Imperialistycznym przyczółkiem na Bliskim Wschodzie, który należy okrążyć, zneutralizować, gdyż to przeszkadza zjednoczeniu świata arabskiego i zagraża jego interesom - wyjaśniał dyrektor Informacyjnej Agencji Radiowej Mariusz Borkowski w audycji z cyklu "Nie do końca wyjaśnione".

Mosze

Na zdjęciu: Mosze Dajan i Abraham Joffe , dowódcy 9 brygady Sił Obronnych Izraela w Sharm el-Sheikh po kampanii synajskiej, źr. Wikimedia Commons/dp
Strategiczna przeprawa
Kanał wybudowany między deltą Nilu i półwyspem Synaj w drugiej połowie XIX wieku za pieniądze francuskie i egipskie miał wielkie znaczenie strategiczne - skracał drogę morską do Azji i zapewniał dostęp do bogatych w ropę naftową krajów Bliskiego Wschodu. Na początku XX wieku był już niemal w pełni kontrolowany przez Brytyjczyków, ale stanowił strefę neutralną. Względny spokój w obrębie przeprawy trwał do 1949 roku, kiedy to Egipt zablokował przeprawę dla izraelskich statków. Wraz z upływem czasu Brytyjczycy tracili kontrolę nad Kanałem Sueskim.
Szachowanie Zachodu
Kryzys sueski był jednym z akordów w melodii zimnej wojny. Egipt, pod rządami charyzmatycznego prezydenta Gamala Abdela Nasera, zaczął zbliżać się do ZSRR.
- Świat arabski zaczął rozumieć, że ze strony Amerykanów, czy Brytyjczyków nie ma na co liczyć, a więc rozgrywając zimną wojnę, która była wówczas w pełnej krasie, próbował szukać sojuszników. Jedynym takim sojusznikiem była Moskwa – wyjaśniał Mariusz Borkowski w audycji Piotra Lignara. - Moskwie zależało, żeby blokować, gdzie się da interesy amerykańskie i brytyjskie.
Pokonany zwycięsca
Na forum ONZ interwencję potępiły zarówno Stany Zjednoczone, jak i ZSRR. Pierwsze mocarstwo dążyło do zmniejszenia znaczenia Wielkiej Brytanii i Francji w basenie Morza Śródziemnego, z kolei dla ZSRR celem było umocnienie Nasera.
Koalicjanci, mimo militarnego zwycięstwa, musieli wycofać się z terenów egipskich. Wielka Brytania i Francja musiały pogodzić się z utratą wpływu na Kanał Sueski. Izrael opuścił półwysep Synaj. - Po konflikcie sueskim Rada Bezpieczeństwa ONZ wprowadza tzw. siły tymczasowe na granicę egipsko-izraelską niedopuszczając do jakichkolwiek konfliktów - mówił Mariusz Borkowski.

Rozjemcom udawało się utrzymać pokój aż do 1967 roku, kiedy wybuchła wojna sześciodniowa.

O historii konfliktów izraelsko-arabskich posłuchaj w audycji Piotra Lignara z cyklu "Nie do końca wyjaśnione" z udziałem Mariusza Borkowskiego.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Gamal Abdel Naser - budował "socjalizm arabski"

Ostatnia aktualizacja: 25.02.2015 06:00
- Jego filozofia rewolucji była pianą ubitą z marksistowskich cytatów, zachodniego liberalizmu i islamu - mówił angielski historyk Paul Johnson.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Sześciodniowa wojna błyskawiczna

Ostatnia aktualizacja: 05.06.2015 06:05
5 czerwca 1967 rozpoczęła się wojna sześciodniowa. W ciągu paru dni wojska izraelskie rozgromiły siły koalicji arabskiej, zajmując półwysep Synaj, Wzgórza Golan, Judeę z Jerozolimą i Samarię.
rozwiń zwiń