Historia

Makkartyzm - polowanie na czarownice

Ostatnia aktualizacja: 23.09.2017 06:00
- Makkartyzm nie polegał tylko na szukaniu sowieckich szpiegów. Makkartyzm polegał także na wprowadzaniu nastroju zagrożenia społecznego – mówił amerykanista, prof. Krzysztof Michałek o wydarzeniach w Stanach Zjednoczonych w pierwszej połowie lat 50. ubiegłego wieku.
Audio
  • Sylwetkę Josepha McCarthy'ego przedstawia prof. Krzysztof Michałek w audycji Sławomira Szofa z cyklu "Postacie XX wieku" (14.09.1997)
Senator Joseph McCarthy
Senator Joseph McCarthyFoto: United Press, Wikimedia Commons/dp

67 lat temu, 23 września 1950 Kongres USA uchwalił ustawą o działalności antyamerykańskiej, która usankcjonowała masowe polowanie na sowieckich szpiegów. A zaczęło się ono 9 lutego 1950, gdy senator Joseph McCarthy oskarżył ponad 200 pracowników Departamentu Stanu o działalność szpiegowską na rzecz ZSRR.

- To był frontalny atak na administrację, która już od końca roku 1946 (kiedy McCarthy został senatorem - przyp.red.) broniła się przed podobnymi oskarżeniami - mówił prof. Krzysztof Michałek. - W marcu 1947 prezydent Truman wprowadził "Loyalty Order", zarządzenie badania lojalności pracowników administracji. Sprawdzono ponad 3 mln. osób. Posłuchaj dyskusji Sławomira Szofa i prof. Krzysztofa Michałka o McCarthy'm.

Julius

Na zdjęciu: Julius i Ethel Rosenberg, najsłynniejsza para radzieckich szpiegów, to oni byli odpowiedzialni za kradzież planów bomby atomowej, zostali skazani na karę śmierci. Fot. Roger Higgins/"New York World-Telegram and the Sun", źr. Wikimedia Commons/dp

Drugi Czerwony Strach

W Stanach Zjednoczonych panował wówczas okres drugiego "Czerwonego Strachu" (pierwszy taki atak masowej histerii miał miejsce w pierwszych latach po I wojnie światowej): społeczeństwo amerykańskie odczuwało strach, otwarcie spekulowano o rzeszy ponad 700 tys. szpiegów. Joseph McCarthy sprytnie wykorzystał obawy ludzi, na tym zaczął budować własną pozycję.

Armia szpiegów

Alger

Na zdjeciu: Alger Hiss w czasie odbywania kary w więzieniu Lewisburg, źr. Wikimedia Commons/dp

Obawy nie były bezpodstawne - już we wczesnych latach 40. FBI, kontrwywiad, a nawet zagraniczne służby specjalne informowały o działalności radzieckich szpiegów w USA. Ich siatka była niezwykle rozbudowana. Radzieckim agentem był m.in. Alger Hiss, urzędnik Departamentu Stanu pełniący funkcję Sekretarza Generalnego ONZ w chwili jego powstawania. McCarthy wystąpił ze swoją czarną listą dwa tygodnie po wyroku wydanym na Hissa.

Paranoja makkartyzmu

Makkartyzm zbierał obfite żniwo. - W latach 1950-54 zwolniono ponad 5 tys. osób z różnych szczebli administracji publicznej, czasami tylko dlatego, że przyjaźniły się z osobami o sympatiach lewicowych - mówił historyk. - Te oskarżenia zaszły bardzo daleko, tak daleko, że w 1952 roku osoby z najwyższych kręgów władzy były oskarżane o szpiegostwo.

McCarthy nie cofnął się przed oskarżeniem Sekretarza Stanu George’a Marshalla, a nawet prezydenta Harry’ego Trumana!  - Nigdy zaś McCarthy nie zdołał dowieść tych oskarżeń, bo było to niedorzecznością - komentował gość Sławomira Szofa w audycji "Postacie XX wieku" .

Makkartyzm przybrał niemal paranoidalny charakter, do tego stopnia, że sam senator, oraz prowadzona przez niego Komisji do Badania Działalności Rządu, stracili poparcie społeczne.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Truman idzie na wojnę z Sowietami

Ostatnia aktualizacja: 12.03.2015 07:00
W swoim orędziu amerykański prezydent poprosił Kongres o 400 milionów dolarów pomocy dla państw walczących z komunizmem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Plan Marshalla – pomoc dla zrujnowanej Europy

Ostatnia aktualizacja: 09.07.2020 05:40
Państwa, które odniosły olbrzymie straty w wyniku II wojny światowej, otrzymały 13,5 miliarda dolarów. Polska, podobnie jak inne państwa podporządkowane ZSRR, ze względu na stanowisko Moskwy, nie mogła skorzystać z tych pieniędzy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Szpiegowska misja pilota Powersa

Ostatnia aktualizacja: 01.05.2020 05:40
- Związek Radziecki nie dopuści do naruszania swej suwerenności i każdego agresora spotka należyta odprawa podobna do tej, jaka spotkała samolot amerykański - mówił w 1960 roku premier ZSRR Andriej Gromyko po zestrzeleniu maszyny Francisa Powersa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Douglas MacArthur – bohater walk na Pacyfiku

Ostatnia aktualizacja: 26.01.2018 06:10
Uważany jest za jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci w dziejach nie tylko Stanów Zjednoczonych, ale całej historii powszechnej.
rozwiń zwiń