X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Michał Grażyński - administrator Śląska

Ostatnia aktualizacja: 12.05.2016 06:08
12 maja 1890 urodził się Michał Grażyński, wieloletni wojewoda śląski, harcerz, żołnierz i świetny administrator.
Audio
  • Michał Grażyński wspomina wybuch III powstania śląskiego (RWE)
Michał Grażyński (1939)
Michał Grażyński (1939)Foto: Wikimedia Commons/dp

Nie był Ślązakiem, urodził się w Małopolsce. Przyszedł na świat w rodzinie pochodzenia chłopskiego. Jego ojciec Michał Kurzydło był nauczycielem i społecznikiem, działaczem Ruchu Ludowego. Nazwisko Grażyński zmienił, gdy syn miał 6 lat. Przyszły wojewoda śląski studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W 1914 roku został powołany do wojska austriackiego. Rok później, ciężko ranny musiał rehabilitować się w Krakowie. Tu związał się z Polską Organizacją Wojskową i poznał Józefa Piłsudskiego. Współpraca mężczyzn będzie trwała wiele lat.

Ze sprawą śląską po raz pierwszy formalnie zetknął się jako zastępca szefa  Komitetu Plebiscytowego. W 1920 roku trafił do Bytomia. Tam wziął udział w II powstaniu śląskim. W sierpniu 1920 roku objął stanowisko szefa referatu organizacyjnego i zastępcy szefa sztabu w konspiracyjnej centrali. Znalazł się w grupie przygotowującej III powstanie śląskie. Jako zwolennik czynu zbrojnego, opowiadał się za podejmowaniem akcji odstraszających, skierowanych przeciwko niemieckim emigrantom przybywającym przed plebiscytem na teren Śląska.

Posłuchaj wspomnień Michała Grażyńskiego z wybuchu III powstania śląskiego - materiał archiwalny RWE.

Konflikt z Korfantym

Podczas III powstania  śląskiego Grażyński poróżnił się z Wojciechem Korfantym. Choć obaj kochali Śląsk, to mieli jego zupełnie inną wizję: pierwszy chciał regionu silnie związanego z Polską, drugi był orędownikiem autonomii i Statutu Organicznego, Grażyński chciał ograniczyć jak tylko się da żywioł niemiecki, Korfanty uważał Niemców za część kulturowego krajobrazu Śląska. Konflikt trwał długie lata i w pewnym sensie nie zakończył się nawet po śmierci Wojciecha Korfantego 17 sierpnia 1939. Grażyński nie wziął udziału w pogrzebie śląskiego męża stanu.

Wojewoda pomajowy

Był już wówczas wojewodą. Urząd objął jako stronnik Piłsudskiego w konsekwencji zamachu majowego. Choć zmodernizował Śląsk i rozwinął go gospodarczo (był zwolennikiem reform ministra Eugeniusza Kwiatkowskiego), a także położył podwaliny pod rozwój szkolnictwa wyższego w regionie, to do dziś pozostaje postacią kontrowersyjną dla mieszkańców tej części kraju. A to z powodu jego dążenia do ograniczenia autonomii Śląska i stylu rządzenia księcia udzielnego: dziesięciolecie piastowania przez Grażyńskiego funkcji było celebrowane jak święto państwowe, jego nazwiskiem nazywano ulice i place śląskich miejscowości.

Na emigracji

2 września 1939 został powołany na stanowisko ministra propagandy, wraz z resztą gabinetu wyjechał z kraju 17 września. Jako wierny stronnik sanacji nie miał szans dostać się do emigracyjnych władz. Walczył na froncie zachodnim, gdzie dosłużył się rangi podpułkownika. Po wojnie mieszkał w Wielkiej Brytanii. W latach 1946–1960 był przewodniczącym Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami kraju. Zmarł tragicznie w Londynie 10 grudnia 1965 potrącony przez samochód.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Wojciecha Korfantego kochały kobiety i lud śląski

Ostatnia aktualizacja: 25.10.2018 06:00
- Gdyby nie moje starania, to by dziś Katowice nie były polskie - mówił Wojciech Korfanty, jeden z najbardziej znanych polityków dwudziestolecia międzywojennego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Beck odpowiada na żądania Hitlera

Ostatnia aktualizacja: 05.05.2019 06:50
- Jest jedna tylko rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna. Tą rzeczą jest honor! - mówił Józef Beck, minister spraw zagranicznych II Rzeczypospolitej w słynnym przemówieniu wygłoszonym 5 maja 1939 roku.
rozwiń zwiń