X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Eugeniusz Lokajski - bohater na stadionie i na wojnie

Ostatnia aktualizacja: 25.09.2019 07:10
Sława wybitnego lekkoatlety z czasów dwudziestolecia międzywojennego pomogła mu w czasie okupacji. Został zwolniony z łapanki przez niemieckiego żandarma, który rozpoznał go jako znanego sportowca.
Audio
  • "Kalendarium Powstania Warszawskiego" - 25 września i udział Eugeniusza Lokajskiego w Powstaniu. (PR, 25.09.2014)
  • Audycja z cyklu "Eureka" - sportowcy w okupowanej Warszawie i w Powstaniu Warszawskim. (PR, 20.06.2016)
Eugeniusz Lokajski ps. Brok pozuje z kotem w czasie Powstania Warszawskiego, wrzesień 1944
Eugeniusz Lokajski ps. Brok pozuje z kotem w czasie Powstania Warszawskiego, wrzesień 1944Foto: Wikimedia Commons/Domena Publiczna

25 września 1944 roku w gruzach zbombardowanej kamienicy przy ul. Marszałkowskiej 129 poległ Eugeniusz Lokajski, wybitny polski lekkoatleta, podporucznik Wojska Polskiego, porucznik Armii Krajowej i miłośnik fotografii. Do dzisiaj zachowało się wiele jego zdjęć dokumentujących Powstanie Warszawskie i popełnione w tym czasie zbrodnie niemieckie.

Kariera sportowa przerwana wybuchem wojny

Pochodził z rzemieślniczej rodziny z Warszawy, w której przyszło mu spędzić większość życia. W 1930 roku przerwał pracę i studia na Wyższej Szkole Handlowej, aby podjąć służbę wojskową w Szkole Podchorążych w Zambrowie.

W 1932 roku zaczął studia w Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego w Warszawie. Ukończył je po dwóch latach i rozpoczął w nim pracę jako asystent. Był również nauczycielem wychowania fizycznego w gimnazjum im. Mikołaja Reja, którego był absolwentem.

Równolegle rozwijał karierę sportową, w której odnosił znaczne sukcesy. W 1924 roku, jeszcze jako uczeń, został zawodnikiem Klubu Sportowego "Warszawianka". Uprawiał wiele dyscyplin lekkoatletyki, ale największą sprawność osiągnął w rzucie oszczepem i wielobojach lekkoatletycznych. W latach 30. był wielokrotnym mistrzem Polski w zawodach w tych konkurencjach.

W 1935 roku został mistrzem świata w dziesięcioboju na Akademickich Mistrzostwach Świata w Budapeszcie. Był uznawany za faworyta Igrzysk Olimpijskich w 1936 roku, ale niestety poważna kontuzja przeszkodziła mu w zdobyciu medalu.

Sława zdobyta dzięki osiągnięciom sportowym pomagała mu w trudach życia pod okupacją. Dwukrotnie zdołał uniknąć łapanki dzięki temu, że został rozpoznany przez niemieckich żandarmów jako znany zawodnik.


Powstanie Warszawskie - zobacz serwis specjalny

Konspiracja i Powstanie Warszawskie

We wrześniu 1939 roku został powołany do wojska i wziął udział w wojnie z Niemcami. Następnie rozpoczął służbę w Armii Krajowej i przyjął pseudonim "Brok". Rozwinął wówczas swoje zamiłowanie do fotografii i prowadził zakład fotograficzny.

Eugeniusz Lokajski przez 56 dni walczył w Powstaniu Warszawskim jako oficer łącznikowy w kompanii "Koszta".

– Widziałem "Broka" w akcji. To był człowiek odpowiedzialny. Nie szafował życiem podległych sobie żołnierzy, a sam też nie kłaniał się kulom –  wspominał Jan Gozdawa w audycji "Kalendarium Powstania Warszawskiego". Był towarzyszem broni Lokajskiego w sierpniu i wrześniu 1944 roku.

Najbardziej zasłynął jako autor fotografii, które dokumentowały przebieg walk i życie walczącej stolicy.

– Był bardzo dobrym fotografem – opowiadał Jan Gozdawa. – Chodził i fotografował na pierwszej linii walki.

W dniu swojej śmierci wybrał się po materiały do sklepu fotograficznego przy Marszałkowskiej 129. Tam spotkała go śmierć. Wcześniej zdołał przekazać pudełko z filmami swojej siostrze i poprosił ją, żeby za wszelką cenę przechowała je bezpieczne do momentu zakończenia walk.

– Trzeba powiedzieć, że jego fotografie z Powstania Warszawskiego nie miały sobie równych. Były tak samo wartościowe jako materiał dokumentalny i artystyczny – stwierdziła Aleksandra Trzeciecka z Muzeum Powstania Warszawskiego.

sa

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Halina Konopacka - pierwsza polska złota medalistka olimpijska

Ostatnia aktualizacja: 31.07.2019 08:20
- Była najbardziej interesującą postacią naszego przedwojennego sportu, a jeżeli wziąć szerszą miarę i wejrzeć również w jej działania na salonach Warszawy i na niwie kultury, to z całą pewnością była jedną z najbardziej interesujących Polek - mówił dziennikarz "Przeglądu Sportowego" Maciej Petruczenko.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Janusz Kusociński - nieugięty na bieżni i na polu walki

Ostatnia aktualizacja: 21.06.2019 06:11
- Dwudziestoczterokrotny rekordzista Polski, dwukrotny rekordzista świata, to tylko część imponującej statystyki "Kusego”, który do tej pory jest symbolem sukcesów sportowych Polski międzywojennej, symbolem obywatela, sportowca, a w potrzebie, dzielnego żołnierza i konspiratora – mówił historyk dr Janusz Osica.
rozwiń zwiń

Czytaj także

75 lat temu zginął Wojciech Zalewski, powstaniec warszawski. Miał 11 lat

Ostatnia aktualizacja: 21.08.2019 07:00
Chłopiec był łącznikiem plutonu sierżanta Jana Kretera "Grzesia". 1 sierpnia zgłosił się na ochotnika do oddziału powstańczego. Przybrał pseudonim "Orzeł Biały". Dwadzieścia jeden dni później jego krótkie życie zakończyła kula snajpera.
rozwiń zwiń