Historia

Ignacy Mościcki - prezydent Piłsudskiego

Ostatnia aktualizacja: 13.09.2020 05:40
13 września 1993 roku sprowadzone ze Szwajcarii prochy prezydenta Ignacego Mościckiego i jego małżonki zostały złożone w krypcie archikatedry warszawskiej.
Prezydent prof. Ignacy Mościcki (pierwszy od prawej) w towarzystwie Marszałka Piłsudskiego i premiera K. Bartla. PAPCAF Reprodukcja
Prezydent prof. Ignacy Mościcki (pierwszy od prawej) w towarzystwie Marszałka Piłsudskiego i premiera K. Bartla. PAP/CAF Reprodukcja

Miał być człowiekiem zasłużonym dla sprawy polskiej, ale nie na niwie politycznej. Najlepiej, żeby był uczonym lub artystą – takie wymagania stawiano przyszłemu kandydatowi na prezydenta w 1926 roku.

Rezygnacja Piłsudskiego

1 czerwca 1926 roku Zgromadzenie Narodowe wybrało Ignacego Mościckiego na Prezydenta RP. Dzień wcześniej doszło do wyborów prezydenckich, w których wygrał Józef Piłsudski. Ale marszałek nie przyjął powierzonego mu urzędu. Uznał, że konstytucja marcowa daje głowie państwa zbyt małe uprawnienia, a wybór jest jedynie legalizacją dokonanego przez niego majowego przewrotu politycznego. Nazajutrz przeprowadzono więc ponowne wybory prezydenckie, w których, zgodnie z wolą Piłsudskiego, prezydentem został Ignacy Mościcki.

Marszałek potrzebował człowieka, który nadawałby się na symbol, ale byłby bez cienia realnej władzy. Według historyka, profesora Pawła Wieczorkiewicza Mościcki był wielkiej miary uczonym, dobrym organizatorem przemysłu, ale nie miał żadnego doświadczenia w polityce.


Posłuchaj
05:04 historia polski moscicki.mp3 Wybór Ignacego Mościckiego na prezydenta - komentarz historyka, prof. Pawła Wieczorkiewicza.

 

Profesor chemii prezydentem

Nowo wybrany prezydent RP urodził się 1 grudnia 1867 roku w Mierzanowie koło Ciechanowa. Podczas studiów na kierunku chemii na politechnice w Rydze działał w polskich organizacjach socjalistycznych. W 1892 roku wyemigrował do Londynu, gdzie uczestniczył w pracach Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich. Tam w 1896 roku zetknął się z Piłsudskim.

W 1897 przeniósł się do Szwajcarii, gdzie na Uniwersytecie we Fryburgu otrzymał stanowisko profesora chemii. W 1912 objął Katedrę Chemii Fizycznej i Elektrochemii Technicznej Politechniki Lwowskiej. Podczas I wojny światowej współpracował z Polską Organizacją Wojskową. Po odzyskaniu niepodległości zajął się pracą naukową. Od 1922 roku był dyrektorem naczelnym Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie.

Druga kadencja

W 1933 roku Ignacy Mościcki został powtórnie wybrany przez Zgromadzenie Narodowe na drugą kadencję. Do śmierci marszałka prezydent pełnił przede wszystkim funkcje reprezentacyjne i honorowe, a ośrodkiem decyzyjnym w państwie pozostawała marszałek Józef Piłsudski.

- Jako prezydent był zawsze wierny swoim wcześniejszym pasjom. Pozostał uczonym, który interesuje się sprawami nauki. Ale był też praktykiem, co go popychało do zajmowania się życiem gospodarczym. Był opiekunem różnych przedsięwzięć w tej dziedzinie - mówi historyk, profesor Andrzej Hojnowski.


Posłuchaj
09:10 moscicki 3142_3089_0.mp3 Ignacy Mościcki - prezydent II RP w latach 1926-1939. Audycja Wacława Zbyszewskiego, dziennikarza Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa.

 

Po śmierci marszałka w 1935 roku jego wpływy na sprawy państwa znacznie się zwiększyły. Oczekiwano, że Mościcki, jak sugerował Piłsudski, przekaże stanowisko Waleremu Sławkowi. Tak się jednak nie stało, prezydent stworzył wokół siebie obóz polityczny, w którym pierwszoplanową rolę odgrywał wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski.


Posłuchaj
14:50 moscicki sylwetka.mp3 Sylwetka Ignacego Mościckiego - komentarz historyka, prof. Andrzeja Chojnowskiego.

 

Emigracja

Po wybuchu II wojny światowej i sowieckiej agresji, 17 września 1939, wspólnie z rządem oraz Naczelnym Wodzem, prezydent Mościcki znalazł się w Rumunii, gdzie został internowany. 30 września zrezygnował z urzędu, który przekazał Władysławowi Raczkiewiczowi. W końcu 1939 roku wyjechał do Szwajcarii, gdzie mieszkał do śmierci.

Zmarł 2 października 1946 roku w Versoix, niedaleko Genewy. W 1993 roku jego szczątki sprowadzono do Polski i złożono w krypcie bazyliki św. Jana w warszawie. Symboliczny grób Ignacego Mościckiego znajduje się w alei zasłużonych na warszawskich Powązkach.

Więcej nagrań na temat Ignacego Mościckiego w serwisie - Radia Wolności >>>

mk

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

78 lat temu zmarł Józef Piłsudski

Ostatnia aktualizacja: 12.05.2013 08:00
Żegnając go w czasie uroczystości pogrzebowych na Wawelu prezydent RP Ignacy Mościcki mówił: "Cieniom królewskim przybył towarzysz wiecznego snu. Skroń jego nie okala korona, a dłoń nie dzierży berła. A królem był serc i władcą doli naszej".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Konstytucja do kosza

Ostatnia aktualizacja: 02.08.2011 13:00
2 sierpnia 1926 roku Sejm RP uchwalił tzw. nowelę sierpniową, która zmieniała niektóre przepisy Konstytucji Marcowej z 1921 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zamach majowy: przeciwko "szujom i łajdakom"

Ostatnia aktualizacja: 11.05.2012 06:00
Dlaczego po blisko ośmiu latach od odzyskania niepodległości Marszałek zdecydował się na przejęcie władzy w drodze zamachu stanu?
rozwiń zwiń