X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Stanisław Dubois, socjalista - idealista

Ostatnia aktualizacja: 09.01.2016 06:00
- Liczono się z nim ze względu na charakter, opanowanie i zdolności – tak Stanisława Dubois wspominał jego przyjaciel. Miał też w sobie typowy dla idealistów optymizm graniczący z naiwnością, który w końcu doprowadził do jego śmierci.
Audio
  • "Barykada wolności - wspomnienie o Stanisławie Dubois" - audycja Danuty Jurkowskiej. (PR, 28.12.1978)
  • Audycja Krzysztofa Cypelta z cyklu "Widnokrąg" poświęcona postaci Stanisława Duboisa. (PR, 24.01.1986)
Stanisław Dubois (1928), źr. NACWikimedia Commonsdp
Stanisław Dubois (1928), źr. NAC/Wikimedia Commons/dp

115 lat temu, 9 stycznia 1901, urodził się Stanisław Dubois, działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, najmłodszy poseł na Sejm, twórca Czerwonego Harcerstwa, członek podziemia lewicowego podczas okupacji i więzień KL Auschwitz, gdzie należał do komórki rtm. Witolda Pileckiego.

Posłuchaj wspomnień znajomych i współpracowników Stanisława Dubois.

Młody członek PPS

Jego pochodzenie wskazywałoby raczej na to, że powinien sympatyzować z umiarkowanie konserwatywnymi środowiskami. Pochodził z dobrze sytuowanej rodziny prawniczej. Poglądy socjalistyczne wykształciły się w nim pod wpływem nauczyciela Norberta Barlickiego, działacza PPS.

Dubois działał najpierw w Związku Polskiej Młodzieży Socjalistycznej, będącym pod auspicjami PPS. Niedługo potem, w 1918 roku, wstąpił do partii. Na wieść o wybuchu powstania na Śląsku 29 sierpnia 1919 przedostał się na teren walk. Rok później, jako ochotnik, wziął udział w w wojnie polsko-bolszewickiej.

Tragiczne życie posła

Na zdjęciu: Podczas przerwy procesu brzeskiego stoi adwokat Kazimierz Sterling, siedzą od lewej: Herman Lieberman, Wincenty Witos, Stanisław Dubois, źr. Wikimedia Commons/dp

Wstąpił do Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (TUR) i współtworzył w jego ramach tzw. Czerwone Harcerstwo. Redagował czasopismo PPS "Robotnik". Z ramienia tej partii został wysłany na Podlasie, gdzie PPS odniosła sukces wyborczy, zaś sam Dubois został w 1928 roku wybrany na posła. Rok wcześniej ożenił się z Kazimierą z domu Jaworską.

- Mój mąż miał wyjątkowo pogodny charakter, nigdy nie miał do mnie żadnych pretensji, cokolwiek zrobiłam, to uważał, że jest dobrze. Raczej ja się o niego martwiłam, żeby coś mu się nie stało – mówiła Kazimiera Dubois w audycji Danuty Jurkowskiej.

Druga połowa lat 20. i lata 30. XX wieku to dla Duboisa czas osobistych tragedii. Choć, jak większość członków PPS, początkowo popierał Piłsudskiego podczas zamachu majowego w 1926 roku, to wkrótce zaczął krytykować sanację i wskutek tego znalazł się na ławie oskarżonych w procesie brzeskim. Dubois w latach 30. zaczął coraz bardziej skłaniać się ku lewicy, postulował nawet współpracę z komunistami. W 1936 roku został napadnięty przez skrajnych nacjonalistów i dźgnięty kilkakrotnie nożem. 

Okupacja i śmierć

Na zdjęciu: Dubois w Oświęcimiu, źr. Wikimedia Commons/dp

We wrześniu 1939 roku opuścił stolicę, przedostał się do sowieckiej strefy okupacyjnej, gdzie cudem uniknął aresztowania przez NKWD. Wrócił do Warszawy i zaczął działalność w podziemiu niepodległościowym. W przeciwieństwie do starszych działaczy PPS, którzy posiadali znakomite doświadczenie w działalności niejawnej, Dubois nie rozumiał natury konspiracji, często pokazywał się w miejscach publicznych.

- Jeśli następowały aresztowania młodzieży, to on był tym, który szedł do komisariatu i starał się ich wydostać - mówił Stefan Kobrzyński, członek konspiracyjnego PPS.

21 sierpnia 1940 Duboisa aresztowało Gestapo. Uwięziono go na Pawiaku, a następnie przewieziono do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Tam działał w komórce rtm. Witolda Pileckiego. Został rozstrzelany rok po aresztowaniu. 

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Generalne Gubernatorstwo - od dziś panują tu Niemcy!

Ostatnia aktualizacja: 12.10.2019 05:50
- Znajdujemy się na tym obszarze dla ugruntowania niemieckiego panowania, dla wprowadzenia w życie władczych aspiracji niemieckich. Rzesza niemiecka nie jest gościem w tym kraju. My przebywamy tu po to, aby kraj ten zniemczyć na wieki i nieodwracalnie – pisał w 1943 roku generalny gubernator Hans Frank.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Adam Ciołkosz – socjalizm z ludzką twarzą

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2014 06:00
– Socjalistą stałem się na polu bitwy – wspominał Adam Ciołkosz w 1969 roku. – Tam doszedłem do przekonania, że po powrocie z wojny polsko-ukraińskiej trzeba inaczej urządzić świat, ażeby nie powtarzały się walki, które noszą charakter bratobójczy.
rozwiń zwiń